Długość życia się zwiększa, a wskutek zmian klimatycznych jesteśmy narażeni na większą ilość promieniowania UV. W związku z tym naukowcy szukają preparatów, które mogłyby hamować, opóźniać lub odwracać proces fotostarzenia. Według naszej analizy powstało ponad 350 prac naukowych na ten temat.

(Ten wpis jest kontynuacją tego, w którym opisujemy uszkodzenia w DNA wywołanie przez słońce. Omawiamy tam m.in. CPD, 6-4PP i MMP-1).

Enzymy naprawiające DNA

Mamy nadzieję, że kremy z filtrem UVA i UVB stosujesz codziennie – Twoja skóra na pewno odwdzięczy się w przyszłości. Jednak o ile krem SPF działa profilaktycznie i zapobiega starzeniu się skóry, nie ma wpływu na to, co wydarzyło się lata temu. 

Uszkodzenia DNA kumulują się w czasie. Według wielu naukowców te utrwalone, nieodwracalne zmiany mogą być naprawione za pomocą enzymów o mocy naprawy DNA. Enzymy, które opiszemy poniżej, mają naprawiać szkody, które już powstały. Są już nawet na rynku produkty, które zawierają te konkretne enzymy! Przedstawimy je w dalszej części wpisu.

Fotoliazy

Fotoliazy to enzymy, które nie występują naturalnie u ludzi. Można je spotkać w bakteriach, roślinach i zwierzętach, które są narażone na wysoką ekspozycję na promieniowanie UV. Mają one zdolność wiązania do DNA i rozbijania dimerów pirymidynowych, które powstają na skutek ekspozycji na promienie UV. Niszczą więc negatywne zmiany spowodowane przez promieniowanie słoneczne (1,2).

(Wyróżniamy fotoliazę CPD i fotoliazę 6-4PP. CPD to dimery cyklobutanopirymidynowe, a 6-4PP – fotoprodukty pirymidyno-pirymidonowe(6-4). Odsyłamy Cię koniecznie do poprzedniego postu o fotostarzeniu – będzie Ci zdecydowanie łatwiej zrozumieć o co chodzi z tymi enzymami;))

Działanie fotoliazy (1-3)

• naprawa uszkodzeń DNA spowodowanych przez promieniowanie UV (CPD i 6-4PP).
• redukcja MMP-1 ( metaloproteinaza macierzy pozakomórkowej 1), a więc zapobieganie niszczeniu kolagenu;
• wspomaganie regeneracji komórek;
• hamowanie śmierci komórek wywołanej promieniowaniem UV;
• zmniejszenie stanu zapalnego skóry spowodowanego ekspozycją na światło słoneczne (poprzez hamowanie cytokin prozapalnych).

Wstępne wyniki wykazały, że dodanie fotoliazy do kremu przeciwsłonecznego poprawia kondycję skóry. Liczba CPD wywołanych promieniowaniem UV-B zmniejszyła się o 40%-45%. Niestety, w badaniu wzięło udział tylko 7 ochotników (4).

W innym badaniu liczba osobników wzrosła do 10 (to niestety nadal bardzo mało). Uczestnicy badania stosowali krem z filtrem przeciwsłonecznym – sam lub z dodatkiem fotoliazy CPD – na skórę pleców. Przez 4 kolejne dni wystawiali tę okolicę na działanie promieni UV. Sam krem z filtrem zredukował CPD o 62%, natomiast z dodatkiem fotoliazy – aż o 93% (5).

Fotoliaza po zastosowaniu na początku ekspozycji na słońce może zapobiegać powstawaniu oparzeń słonecznych (6).

Endonukleaza T4 V

Kolejnym enzymem, który stanowi potencjalny składnik kremów naprawczych jest Endonukleaza T4 V. Jest to enzym restrykcyjny, który posiada zdolność rozpoznawania fragmentów DNA uszkodzonych przez promieniowanie UV (CPD) (6).

Działanie endonukleazy (3)

• 4x szybciej i skuteczniej niż naturalnie naprawia DNA;
• redukuje aktywności MMP-1 (przez co zapobiega niszczeniu kolagenu). 

Dodatkowo wniosek z jednego z badań naukowych jest taki, że endonukleazy dodawane do filtrów przeciwsłonecznych mogą zapobiegać i zmniejszać powstające komórki apoptotycze – takie, które weszły na drogę zaprogramowanej śmierci (7).

W innym badaniu wzięło udział 28 osób z problemem rogowacenia słonecznego (rogowacenie słoneczne to skutek przewlekłej ekspozycji na promieniowanie UV). Objawia się występowaniem stwardniałych, łuszczących zmian w obrębie skóry, a co gorsza – na jego podłożu mogą rozwijać się raki skóry. Uczestnicy badania stosowali sam krem z filtrem lub krem z filtrem z dodatkiem fotoliazy i endonukleazy. Nakładali preparaty 2 razy dziennie przez okres 6 miesięcy. Ilość CPD zmniejszyła się o 35% u osób smarujących się samym kremem i o 61% u tych, którzy stosowali krem z enzymami (8).  W innym badaniu, przeprowadzonym na grupie 9 zdrowych ochotników, endonukleaza zmniejszyła ilość CPD o 18% (9). 

Stosowanie kremu z filtrem z fotoliazą i endonukleazą zapobiega też szybszemu skracaniu się telomerów (10).

Glikozylaza 8-oksoguaniny (OGG1) 

Kolejnym enzymem o potencjalnej mocy naprawczej jest OGG1, czyli glikozylaza 8-oksoguaniny. Enzym ten posiada zdolność usuwania 8-oksoguaniny, która w czasie replikacji DNA może się łączyć z adeniną i prowadzić do powstania mutacji punktowych. I właśnie wspomniany przez nas enzym posiada możliwość usuwania 8-oksoguaniny w procesie naprawy DNA (6).

(8-oksoguanina to utlenionej pochodnej guaniny powstającej w wyniku reakcji guaniny z reaktywnymi formami tlenu lub azotu.)

W jednym z badań dodano trzy przedstawione przez nas enzymy: endonukleazę, fotoliazę i OGG1 do kremu przeciwsłonecznego. Grupa 20 ochotników stosowała ten naprawczy krem przez 8 dni, po czym eksponowała skórę na promieniowanie UV. Ilość CPD zmniejszyła się o 12%, a 8-oksoguaniny o 17% w porównaniu z samym filtrem przeciwsłonecznym (11).

Misja: dostarczyć enzym do komórek

Aby jednak enzymy naprawiające DNA mogły zadziałać, muszą przedostać się przez warstwę rogową naskórka. Z tego powodu muszą być dostarczone do skóry w odpowiedniej formie. Z dostępnych do tej pory badań wynika, że sprawdza się zamknięcie substancji aktywnych w liposomach (6). 

Liposomy to wielowarstwowe pęcherzyki lipidowe. Mają średnicę o wielkości około 150 nm. Składają się z fosfolipidów podobnych do błony komórkowej keratynocytów (12). Po zastosowaniu na skórę liposomy lokalizują się w komórkach naskórka w ciągu 1 godz. W keratynocycie błona liposomu rozpuszcza się, a zawarte w liposomie enzymy wiążą się z jego DNA (13).

Dlaczego myślimy, że forma liposomu jest dobra? W jednym z badań zamknięto w liposomach enzymy: endonukleazę, fotoliazę i endonukleazę OGG1. 32 uczestników badania z drobnymi zmarszczkami w okolicy oczu stosowało krem z tymi liposomami 2 razy dziennie przez 4 tygodnie. Poprawę zauważyło 72% badanych (14).

2 w 1: naprawa + profilaktyka

Od idealnego kremu z filtrem oczekiwalibyśmy:

• ochrony przez UVA i UVB;
• zdolności usuwania wolnych rodników tlenowych 
• stabilności i bezpieczeństwa,
• zawartości enzymów przyczyniających się do naprawy DNA. 

Na rynku istnieją już kremy z filtrem, które oprócz ochrony przed UVA i UVB potrafią też naprawić uszkodzone wcześniej DNA.

Zbadano, jak dodatek enzymów do kremu z filtrem wpływa na obecność CPD. Poziomy CPD w porównaniu z wartościami wyjściowymi zmniejszyły się o 61% u pacjentów stosujących filtry przeciwsłoneczne z enzymami naprawy DNA w porównaniu z 35% u pacjentów stosujących konwencjonalne filtry przeciwsłoneczne (15).

Stosowanie kremów zawierających filtry chroniące przed promieniowaniem UV, enzymy naprawiające DNA oraz antyoksydanty może ograniczyć starzenie się skóry, poprawić oznaki fotostarzenia oraz nowotworom skóry. Najlepiej stosować takie, kremy, które zawierają i enzymy naprawcze, i antyoksydanty. Substancje te wykazują efekt synergiczny – są bardziej efektywne gdy działają razem, niż w przypadku osobnego ich zastosowania.

Jaki krem z filtrem i enzymami możesz kupic?

Jeśli nasz wpis zachęcił Cię do stosowania kremu z filtrem oraz enzymami naprawczymi, przygotowałyśmy listę preparatów z takim składem dostępnych na rynku (3).

• Eryfotona® AK-NMSC, Isdin SA  – filtr przeciwsłoneczny (SPF 100+) + fotoliaza CPD zamknięta w liposomach.
• Ateia® – filtr przeciwsłoneczny (SPF 25-50+) + fotoliaza CPD zamknięta w liposomach, endonukleaza T4 V i ekstrakt z kaktusa nopal.
• Ladival® med – filtr przeciwsłoneczny (SPF 15/20) + fotoliaza CPD zamknięta w liposomach.
• SkinMedica® Total Defense + Repair (TD + R) – filtr przeciwsłoneczny (SPF 34) + kilka przeciwutleniaczy, które zapobiegają powstawaniu CPD.
• Heliocare 360° AK Fluid – filtr przeciwsłoneczny (SPF 100+) + fotoliaza zamknięta w liposomach, endonukleaza i OGG1.
• Neova –  filtr przeciwsłoneczny (SPF 40/43/44) + fotoliaza zamknięta w liposomach.
• Priori Tetra® – filtr przeciwsłoneczny (SPF 50) + fotoliaza zamknięta w liposomach, endonukleaza i  OGG1.
• Sesderma Repaskin® – filtr przeciwsłoneczny (SPF 50/30) + fotoliaza zamknięta w liposomach.

Artykuł Napraw DNA! Odwracamy efekty fotostarzenia pochodzi z serwisu Blog o zdrowiu | Blog o urodzie - Ageless | Naukowy Anti aging.

Czym zajmuje się nanotechnologia?

Nanotechnologia jest uważana za naukę i technologię służącą do opracowywania cząsteczek, których średnica wynosi od 1 do 100 nanometrów. Substancje te znalazły szerokie zastosowanie w przemyśle kosmetycznym oraz w medycynie. Wykorzystuje się je w celach diagnostycznych oraz jako nośniki leków [1].

Nanokosmetyki

Nanokosmetyki są stosowane w pielęgnacji skóry, włosów, paznokci czy ust. Według reklamodawców mają wpływać na zmniejszenie skutków fotostarzenia, redukcję zmarszczek  i przebarwień, a nawet zapobiegać siwieniu i ograniczać wypadanie włosów. Nanokosmetyki mają też za zadanie przedłużać trwałość zapachu i powodować jego wolniejsze uwalnianie (np. Allure Parfum i Allure Eau Parfum Chanel). W produktach ochrony przeciwsłonecznej nanocząstki tlenku cynku i dwutlenku tytanu są uważane za najskuteczniejsze minerały, które chronią skórę przed szkodliwym promieniowaniem [2].

Czy świat nauki potwierdził te rewelacje?

Cząsteczki nano, dzięki swoim małym rozmiarom mają zwiększoną penetrację skóry, dłuższy czas uwalniania substancji czynnych, oraz zdolność do zwiększania stabilności tych substancji [3]. 

Jak się okazało, wyniki badań toksykologicznych wykazały pewne obawy dotyczące wpływu stosowania nanocząstek w kosmetykach, właśnie ze względu na możliwości ich przenikania przez skórę i potencjalnego zagrożenia dla zdrowia. Zapraszamy Was na przegląd tych najczęściej stosowanych obecnych w popularnych kremach. Czy cząsteczki nano są szkodliwe? Tego jeszcze nie wiemy. Póki co świat nauki przy słowie „bezpieczeństwo”postawił znak zapytania, ale go nie skreślił.

Najczęstsze nanocząsteczki stosowane w kosmetykach

1. Liposomy

Liposomy to pęcherzyki otoczone podwójną warstwą lipidów, czyli tłuszczów. Liposomy są tzw. składnikami GRAS (ang. generally recognized as safe), co oznacza, że ogólnie uznawane są za bezpieczne. Ich stosowanie wiąże się z minimalnym ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych. Aby chronić daną substancję przed degradacją, liposomy zamykają ją w sobie. Tworzą w ten sposób kapsułkę, którą następnie uwalniają w sposób kontrolowany.

Częstymi związkami „zamykanymi” w liposomach są przeciwutleniacze, takie jak karotenoidy, koenzymQ10, czy likopen oraz witaminy (C, A, E i K). Są one często wykorzystywane w antyperspirantach, dezodorantach, pomadkach, kremach przeciwsłonecznych oraz w produktach anty aging Liposomy są wykorzystane w takich kremach jak Capture Totale (Dior), Advanced Night Repair Protective Recovery Complex (Estée Lauder), C-Vit Liposomal Serum (Sesderma) [3,4].

2. Niosomy

Niosomy mogą być pęcherzykami składającymi się z jednej lub wielu warstw, zakres ich wielkości wynosi od 100 nm do 2 μm średnicy. Są one głównie stosowane w kosmetykach i produktach do pielęgnacji skóry. Po raz pierwszy zostały opracowane i opatentowane przez L’Oreal. Znajdziemy je w np. w Niosome + Perfected Age Treatment (Lancome) [3,5].

3. Stałe nanocząsteczki lipidowe (SLN)

SLN są popularne w kosmetyce i farmacji, ponieważ składają się z biodegradowalnych (czyli ulegających wchłanianiu) lipidów, które wykazują niską toksyczność. Ich niewielki rozmiar zapewnia bliski kontakt z warstwą rogową naskórka, co zwiększa penetrację składników aktywnych przez skórę.

SLN mają właściwości odporne na promieniowanie UV i same działają jak filtry przeciwsłoneczne. Ponadto wpływają na zwiększenie nawilżenia skóry. SLN opóźniają też uwalnianie zapachów, dlatego możemy je znaleźć także w perfumach, np. w Allure Body Cream, Chanel [6].

4. Nanostrukturalne nośniki lipidowe (NLC)

NLC mają bardzo podobną budowę do SLN i wykazują bardzo niską toksyczność. Mają większą zdolność do „ładowania” substancji czynnej niż SLN. Umożliwiają również zwiększone nawilżenie skóry, a niewielki rozmiar zapewnia im możliwość zwiększonej penetracji substancji do skóry właściwej [6].

W październiku 2005r. na rynku kosmetycznym wprowadzono pierwsze produkty zawierające nanocząsteczki lipidowe, a mianowicie krem NanoRepair Q10® i serum NanoRepair Q10®, Dr. Rimpler GmbH. Innym przykładem są kremy: Regenerations Cream Intesive Ampoules (Scholl) oraz  Swiss Cellular White Illuminating Eye Essence (La Prairie) [3].

5. Nanoemulsje

Nanoemulsje zawierają małe cząsteczki lub kropelki o bardzo niskim napięciu pomiędzy fazą wodną i olejową. Wykazują różne rozmiary, od 50 nm do 200 nm. Nanoemulsje są szeroko stosowane, jako medium do kontrolowanego dostarczania substancji w dezodorantach, filtrach przeciwsłonecznych, szamponach, płynach, lakierach do paznokci, odżywkach i serum do włosów [7]. W preparatach kosmetycznych nanoemulsje, podobnie jak wymienione wyżej substancje, zapewniają szybką penetrację i aktywny transport składników aktywnych oraz nawilżenie skóry. Są składnikami m.in. Precision-Solution Déstressante Solution Nano Émulsion Peaux Sensitivity (Chanel) czy Korres Red Vine Hair Sun Protection (Korres) [3].

6. Nanocząsteczki złota

Nanocząsteczki złota dzięki właściwością przeciwgrzybiczym i przeciwbakteryjnym są powszechnie  wykorzystywane są w produktach kosmetycznych takich jak kremy, balsamy i dezodoranty [8]. Wykazują różne rozmiary, od 5 nm do 400 nm i można je znaleźć w wielu kremach dostępnych na rynku. Dla przykładu: Nano Gold Energizing Cream (Chantecaille), Nano Gold Anti-Aging Lifting Serum (Nuvoderm) [3].

Ale to nie wszystko

Lista nanozwiązków jest dużo dłuższa! Należą do nich jeszcze nanosfery, dendrymery, nanorurki węglowe, polimerosomy i inne. Wybrałyśmy najważniejsze z nich, ale jeśli chcecie (piszcie proszę w komentarzach), to uzupełnimy wpis również o te substancje.

Co z bezpieczeństwem?

Co uważacie o nanocząsteczkach po przeczytaniu powyższych informacji? Kuszą, prawda? Niestety, niewiele wiadomo na temat krótko- i długoterminowych skutków zdrowotnych ich stosowania w kosmetykach. Pojawiło się wiele obaw dotyczących możliwych zagrożeń, które mogą wyniknąć z penetracji nanomateriałów przez skórę i drogą wziewną [9]. 

W badaniach in vitro wykazano, że nanomateriały (takie jak nanorurki węglowe, fulereny węglowe, nanocząsteczki miedzi i nanocząsteczki srebra) mogą powodować stres oksydacyjny, prowadzić do stanu zapalnego i powodować uszkodzenia DNA [10].

Musimy pamiętać, o tym, że w przeciwieństwie do leków, które podlegają surowym wymogom kontroli nałożonym przez FDA w celu ich zatwierdzenia, nie ma takich wymagań w odniesieniu do kosmetyków. Podobnie sytuacja bezpieczeństwa użytkowania obejmuje także odżywki do rzęs, o czym pisałyśmy w osobnym artykule.

Szukajcie „nano” w składzie kosmetyków

Zgodnie z rozporządzeniem UE producenci muszą wymienić nanocząstki zawarte w produkcie, Przepisy kosmetyczne stanowią, że każdy produkt zawierający nanomateriały w swoim składzie powinien być wyraźnie wymieniony i musi zawierać słowo „nano” w nawiasach po wykazie składników.

Istnieje strategia badawcza wydana przez amerykańską Agencję Ochrony Środowiska (EPA) mająca na celu badanie wpływu nanocząstek na środowisko i zdrowie ludzkie. W ramach tej agencji skupiono się głównie na badaniach dwutlenku tytanu, nanocząstek srebra, nanorurek, tlenku ceru oraz fulerenów [11].

Jak zawsze sugerujemy Wam rozwagę w wyborze kosmetyków i byłoby świetnie, jakbyście mogli swój wybór oprzeć na rekomendacji dermatologów. My niestety nie możemy napisać jednoznacznej opinii, ponieważ nie ma w publikacjach naukowych rzetelnych badań klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania tych substancji u ludzi. Gdy tylko pojawią się takie prace, na pewno Was poinformujemy.

Artykuł Nanocząsteczki w kosmetykach pochodzi z serwisu Blog o zdrowiu | Blog o urodzie - Ageless | Naukowy Anti aging.