Marta Krzyżanowska: Często słyszymy o laserach frakcyjnych, o laserach usuwających owłosienie, lub też erbowo-jagowych. Czy może Pan pokrótce powiedzieć, czym one się między sobą różnią?

Krzysztof Czosnyka: Lasery to ogromny worek, w którym znajdują się różne urządzenia. Tak jak Pani wspomniała można je wykorzystywać w usuwaniu owłosienia, leczeniu chorób i niedoskonałości skóry, usuwaniu zmian naczyniowych i tatuaży. Ze względu na różnice między laserami, każdy z nich należy omawiać osobno. W celu poprawy kondycji skóry, korekcji blizn i usuwania przebarwień najczęściej stosuje się ablacyjne lasery frakcyjne, np. CO2 i Erb:YAG. W leczeniu rumienia można zastosować takie urządzenie jak IPL lub bardziej zaawansowane lasery naczyniowe, które mają zastosowanie w leczeniu większych zmian naczyniowych. Większość laserów nie może być wykonywana w okresie letnim lub późnowiosennym. Natomiast są wyjątki, na przykład zabiegi laserem Erb:YAG, które wykonuje się od strony błony śluzowej jamy ustnej. Mogą one być wykonywane przez cały rok, ponieważ w ich przypadku nie ma ryzyka ekspozycji na słońce okolicy poddanej zabiegowi.  

MK: W jaki sposób działają zabiegi laserowe wykonywane od strony jamy ustnej?

KC: Głównym celem jest ujędrnienie i zliftingowanie skóry, żeby wygładzić zmarszczki, które znajdują się po drugiej stronie. Najczęściej takie zabiegi są wykonywane razem z innymi procedurami – na przykład łączy się zabieg od strony skóry i od strony błony śluzowej. Połączone działanie jednego i drugiego zabiegu daje dużo lepszy efekt niż każdy z tych zabiegów z osobna. Jeżeli pacjent chciałby taki zabieg wykonać w środku lata, to może sobie pozwolić tylko na zabieg laserem erbowo yagowym od strony błony śluzowej jamy ustnej. Wyniki tych zabiegów nie są tak dobre jak wyniki zabiegów łączonych, ale nadal są zauważalne. 

Anna Domaszewska – Szostek: Nie wszyscy orientują się jak taki laser może działać. Rozwińmy temat lasera frakcyjnego. Czy chodzi o to, że wiązka lasera pobudza fibroblasty do produkcji kolagenu? Czy celem tego lasera jest wytworzenie mikrouszkodzeń, które mają spowodować, że skóra ma się lepiej zregenerować?

KC: Tak, laser frakcyjny działa w ten sposób. W skórze powstają mikrouszkodzenia. Można to porównać do tego, że po przecięciu skóry nożem zostaje blizna, natomiast po ukłuciu maleńką igłą tej blizny nie ma. Zabieg polega na wytworzeniu kontrolowanych uszkodzeń, znajdujących się w odpowiednich odległościach przy odpowiednio dobranej energii, odparowaniu tkanki i przegrzaniu okolicznych tkanek. Ten mikrouraz, który wykonujemy laserem, pobudza skórę do przebudowy, stymuluje fibroblasty do produkcji różnych substancji. Po zabiegu skóra się zmienia wraz z upływem czasu. Możemy złuszczyć jej warstwę wierzchnią, ale też możemy dotrzeć trochę głębiej. W zależności od tego, jaką energię zastosujemy, albo jaki typ wiązki, uzyskujemy odpowiedni efekt. 

ADS: Każdemu z nas zależy na tym, żeby po zabiegu medycyny estetycznej szybko móc wrócić do normalnego funkcjonowania. Czy proces regeneracji po zabiegach laserowych jest taki sam dla wszystkich? Jakie są mniej więcej widełki czasowe, w których możemy wrócić do normalnego funkcjonowania?

KC: Okres regeneracji  w głównej mierze zależy od typu i parametrów lasera, które dobierzemy. Nie bez znaczenia są też wiek i kondycja skóry pacjenta. Można zastosować bardzo delikatne zabiegi laserowe, gdzie pacjentka na drugi dzień wygląda już bardzo dobrze, może nałożyć makijaż i pojawić się w pracy. Istnieją też przypadki, gdy mamy trochę cięższe wskazania. Wtedy pacjent nawet przez 4 tygodnie dochodzi do siebie. Najczęściej okres rekonwalescencji po wykonywanych przez nas zabiegach laserowych wynosi od 2 do 7 dni. Po tym okresie czasu nie spodziewamy się już objawów pozabiegowych, czyli rumienia i delikatnych strupków pozostających na skórze. Poza tym, w większości przypadków po upływie 48 godzin kobieta może nałożyć makijaż i zakryć te wczesne objawy po zabiegu laserowym. 

Dorota Lorkowska – Czosnyka: Warto dodać, ze zabiegi laserowe często łączymy z blepharoplastyką. Po zabiegu plastyki powiek pacjent dochodzi do siebie przez około tydzień, do momentu zdjęcia szwów. Możemy to świetnie połączyć z laserami. Nasi pacjenci często korzystają z zabiegów łączonych, ponieważ jest wtedy jeden okres rekonwalescencji.

MK: Zabiegi laserowe brzmią jak remedium – odbudowa skóry, odmładzanie, złuszczanie naskórka. Podejrzewam że po tej wypowiedzi pewnie co druga z nas będzie chciała go wykonać. Tutaj rodzi się pytanie – jakie są przeciwwskazania do wykonania takiego zabiegu laserowego?

KC: Przeciwwskazania zależą od tego, do jakiego typu zabiegu chcemy zakwalifikować pacjenta. Mówiąc o ablacyjnym laserze frakcyjnym tych przeciwwskazań jest całkiem sporo. Jednym z nich jest okres dużego nasłonecznienia. Jeżeli pacjent przestrzega zaleceń pozabiegowych i stosuje kremy z filtrem, unika ekspozycji słonecznej, w teorii również w takim okresie można wykonać ten zabieg. Zawsze istnieje niestety ryzyko, że w przypadku nienałożenia kremu z filtrem na skórę mogą powstać przebarwienia. Dlatego też odradzamy naszym pacjentom zabiegi w tym okresie. Kolejnym przeciwwskazaniem jest stosowanie różnych leków fotouczulających, na przykład retinoidów. Zanim będziemy w stanie wykonać taki zabieg musi minąć minimum 6 miesięcy od zakończenia terapii. Jeżeli dany zabieg ma na celu zlikwidowanie blizny, a pacjent ma tendencję do powstawania blizn przerostowych, bliznowców to ryzyko przerośnięcia blizny jest bardzo duże. W takim przypadku unikamy terapii laserowej.

MK: Zabiegi laserowe są często stosowane do korekcji blizn potrądzikowych. Jak wygląda sytuacja z aktywnym trądzikiem?

KC: Jest to zależne od tego, jaki typ lasera posiadamy. W przypadku ablacyjnych laserów frakcyjnych podczas wykonywania zabiegu należy unikać aktywnych zmian zapalnych. Laser Nd:Yag ma działanie antybakteryjne, więc zastosowanie go w aktywnym trądziku może poprawić kondycję skóry. Można wykorzystać tę wiedzę i zastosować oba typy terapii, jeżeli pacjent posiada zarówno zmiany aktywne, jak i blizny potrądzikowe.

ADS: Skóra okolicy oczu jest bardzo cienka, często zmarszczki pojawiają się tam jako pierwsze. Czy okolice oczu również nadają się do potraktowania jej laserem?

KC: Skórę powiek możemy poddać działaniu lasera jeśli znajduje się pod nią kość, czyli można dojść maksymalnie do krawędzi oczodołu. Możemy naciągnąć skórę powiek tak, żeby na tej kości się znajdowała, osłaniając gałkę oczną przed ewentualnym uszkodzeniem. Aktualnie na rynku znajdują się zaawansowane urządzenia, które pozwalają wykonywać zabiegi potocznie nazywane blefaroplastyką laserową. Polega to na tym, że skórę powiek poddajemy zabiegowi laserowemu nie tylko z zewnątrz, ale również od wewnątrz, od strony spojówki. W czasie zabiegu stosujemy nakładki na rogówkę, które w pełni chronią gałkę oczną przed jakimikolwiek powikłaniami ze strony lasera. 

MK: To pokazuje jaka szeroka jest gama zastosowanie laserów w zależności od ich rodzaju i zapotrzebowania. Czy zabieg laserowy jest wykonywany jednorazowo, czy też istnieje potrzeba ich powtarzania? 

KC:  Wszystko zależy od tego, jaki typ lasera użyjemy, jakie będą jego parametry, jak też od zdolności regeneracyjnych pacjentki. Jeżeli użyjemy większych energii, a przebarwienia są dość małe, to po jednym zabiegu możemy już uzyskać całkiem satysfakcjonujący efekt. Rutynowo wykonujemy od dwóch do trzech zabiegów, po których efekt jest już bardzo zadawalający. 

MK: W jakim odstępie czasu należy powtarzać te zabiegi?

KC: Okres rekonwalescencji to nie tylko ustąpienie widocznych objawów bezpośrednio po zabiegu, ale też okres przebudowy skóry do czasu, kiedy ona jest znowu w stanie powonie przyjąć taką energię.  Średnio wynosi on około 4 tygodnie. Natomiast tutaj należy zwrócić uwagę na to, że jeżeli pacjentka jest starsza, to okres rekonwalescencji się wydłuża. I tak na na przykład u pacjentki 35-letniej okres między zabiegami wynosi mniej więcej 4 tygodnie, a u pacjentki 65 letniej nie jest on krótszy niż 5 tygodni. 

ADS: Czy są jakieś metody, które mogą przyspieszyć proces regeneracji naszej skóry po zabiegach laserowych?

KC: Rutynowo w naszym gabinecie stosujemy zabieg łączony – laser frakcyjny z osoczem bogatopłytkowym. Skraca to okres rekonwalescencji oraz zwiększa efekt samego zabiegu. Osocze ma tutaj za zadanie dostarczyć składniki i czynniki wzrostu, które wzmagają regenerację skóry. Kolejną możliwością w zabiegach łączonych jest zastąpienie osocza bogatopłytkowego fibryną bogatopłytkową, która ma jeszcze intensywniejsze działanie. To jest zabieg który na początku wykonywaliśmy opcjonalnie, jednak w tym momencie wszystkim naszym pacjentom go rekomendujemy – efekty są bardzo widoczne i różnica jest naprawdę znacząca.

MK: W jakiej postaci to osocze jest podawane pacjentkom? 

KC: Możemy zaproponować dwa sposoby podania osocza. Pierwszym z nich są iniekcje tuż po zabiegu, natomiast jest to bardzo bolesne w związku ze zwiększoną wrażliwością skóry po laserze. Drugim sposobem jest nałożenie maski z osocza bogatopłytkowego – jałowy opatrunek nakładamy na twarz i polewamy ją osoczem. Osocze wchłania się poprzez mikrouszkodzenia wytworzone w skórze przez wiązkę laserową. Pacjentka odpoczywa po zabiegu około 5 minut z nałożoną na twarz maską. 

MK: Czy osocze bądź też fibryna bogatopłytkowa mają w Państwa gabinecie też inne zastosowanie?

KC: Kilka lat temu bardzo popularny był zabieg, który potocznie nazywano wampirzym liftingiem. W formie mezoterapii podawano osocze bogatopłytkowe śródskórnie. Później, z biegiem lat, odkryto możliwość wytworzenia fibryny bogatopłytkowej. Wampirzy lifting miał na celu stymulację regeneracji skóry. Dopiero później zaczęły się próby połączenia tego zabiegu z innymi procedurami. Jednym z tych połączeń był właśnie laser ablacyjny z osoczem bogatopłytkowym. Teraz jest to jeden z najbardziej popularnych zabiegów łączonych w medycynie estetycznej. 

A jeśli macie ochotę odwiedzić naszych rozmówców w gabinecie, znajdziecie ich w Bydgoszczy, w centrum medycznym Dormed.

Artykuł Kiedy jest najlepszy czas na laser? pochodzi z serwisu Blog o zdrowiu | Blog o urodzie - Ageless | Naukowy Anti aging.

Marta Krzyżanowska: Jest takie pytanie, które zadaje sobie pewnie wiele kobiet – czy istnieje konkretny wiek, w którym powinnyśmy zacząć myśleć o medycynie estetycznej? 

Dorota Lorkowska – Czosnyka: Przyjmuje się, że mniej więcej 25 rok życia to ten moment, kiedy zaczyna się u nas proces starzenia się. Bardzo rzadko się zdarza, żeby zgłaszały się do nas osoby młodsze. Aczkolwiek w swojej praktyce zetknęłam się z młodymi pacjentami,  którzy mieli problemy natury medycznej. Był to m.in. przerost mięśni żuchwy, nadpotliwość rąk, stóp czy pach. Kolejnymi dolegliwościami jest aktywny trądzik, blizny potrądzikowe  oraz defekty – wrodzone i pourazowe. W takich sytuacjach wiek nie ma znaczenia. Natomiast jeżeli mówimy o typowym procesie starzenia się i dbałości o swój wygląd to najczęściej jest to 25 rok życia. 

MK: Czy istnieje limit wiekowy dla pacjentów? Czy każdy, kto się zgłosi – a jest pełnoletni – może mieć wykonany zabieg?

DLC: Osób niepełnoletnich właściwie nie przyjmujemy. Wyjątkiem jest sytuacja, kiedy istnieje wyraźny problem medyczny, a osoba niepełnoletnia przyjdzie z rodzicem, który podpiszę zgodę na dany zabieg.  Natomiast u osób bardzo młodych, ale już pełnoletnich, musimy ocenić krytycznie ich problem. Zdarza się, że problem leży nie w wyglądzie pacjenta, ale w jego psychice, i wtedy potrzebna jest psychoterapia. Czasami to my musimy spełniać funkcję psychoterapeuty, lub odesłać do specjalisty. Najczęstszymi problemami młodych ludzi są: małe lub zbyt wąskie usta, nierówny nos i wówczas możemy  pomóc je rozwiązać.

Anna Domaszewska – Szostek: A co zrobić w sytuacji, kiedy mamy już około 25 lat? Czy powinniśmy poczekać na pierwsze objawy starzenia twarzy, czy też zacząć działać troszeczkę wcześniej, profilaktycznie? W jakim wieku warto udać na konsultację do lekarza medycyny estetycznej, żeby móc wspólnie “zaplanować” proces starzenia i jak najbardziej jemu przeciwdziałać? 

DLC: Właściwie to takiego limitu wieku nie ma. Proces starzenia się jest wywołany nie tylko czynnikami wewnętrznymi – na przykład predyspozycją genetyczną, ale również czynnikami zewnętrznymi. W dużej mierze zależy on od naszego stylu życia – czy prowadzimy higieniczny tryb życia, czy unikamy promieni słonecznych, czy nie korzystamy z używek. Zdarzają się osoby nawet 40-letnie, które mają nieskazitelną skórę, mięśnie mimiczne i nie widać jeszcze objawów starzenia. Wówczas możemy im zaproponować mezoterapię, rewitalizacje, dermabrazję, czyli usunięcie zrogowaciałego naskórka. Możemy też zaproponować delikatne peelingi i oczywiście zaplanować tryb postępowania. Ale zdarzają się osoby bardzo młode, które mają bardzo zniszczoną skórę. Przykładem są 25-latki, które od 15. roku życia regularnie korzystały z solarium i ich proces starzenia posunięty jest o 10 lat . Mamy wówczas dużo do zrobienia i musimy wszystko dobrze zaplanować. 

ADS: Jak wygląda taki proces planowania zabiegów w gabinecie medycyny estetycznej?

DLC: Zawsze, gdy pacjent zgłasza się do nas po raz pierwszy, mamy do wykonania plan postępowania. Oglądamy go, badamy, słuchamy z czym ma problem. Nie zawsze pacjentowi przeszkadza najbardziej to, jaki defekt my widzimy. Zauważamy  na przykład, że pacjent ma opadające powieki, że ma niesymetryczne kąciki ust, a jemu najbardziej przeszkadzają przebarwienia i to z nimi chciałby się w pierwszej kolejności uporać. Najważniejsza jest ta pierwsza rozmowa, na której ustalamy plan pracy i podajemy pewną propozycję, słuchając jednocześnie pacjenta i uwzględniając jego potrzeby. 

MK: W zależności od wieku i zaawansowania procesu starzenia taki plan postępowania będzie zapewne wyglądał inaczej. Czy istnieją schematy postępowania dla pacjentów 30-, 40- i 50-letnich?

DLC: Trzymajmy się takich standardowych pacjentów; nie takich, którzy są 10 lat bardziej zaawansowani w procesie starzenia czy też takich, którzy wyglądają wyjątkowo młodo na swój wiek.

W wieku >30 lat pacjenci najczęściej skarżą się na przebarwienia, czyli problemy skóry związane z nadmierną ekspozycją na słońce. Problemem są też zmiany potrądzikowe, drobne blizny. Nie ma jeszcze dużego zaniku tkanek, więc skupiamy się głównie na poprawieniu jakości skóry. Jeżeli pacjent ma takie życzenie, to możemy też powiększyć usta, czy poprawić asymetrię warg lub też skorygować krzywy, garbaty nos.

W grupie 40-latków dochodzi już do zaniku struktur – skóry, poduszek tłuszczowych i mięśni. Wówczas staramy się wypełniać te ubytki. Podajemy tak zwane wypełniacze, na przykład kwas hialuronowy bądź stymulatory tkankowe. Ponieważ skóra staje cieńsza, a zmarszczki bardziej widoczne – w takich sytuacjach bardzo przydatna jest toksyna botulinowa. W wieku 40 lat głównie uzupełniamy zanikające struktury bądź też hamujemy nadmierną kurczliwość mięśni. 

Natomiast w grupie pięćdziesięciolatków mamy większe ubytki. Do dolegliwości 40-latków dochodzą jeszcze zaniki tkanki kostnej. Pacjenci zgłaszają się z powodu pogłębienia doliny łez czy też opadających policzków. W tym przedziale wiekowym oprócz uzupełniania tych ubytków, zmniejszania kurczliwości mięśni, możemy też zaproponować zastosowanie nici liftingujących. Są to nici z haczykami, które dźwigną tkanki, pomogą unieść opadające struktury, czyli tak zwane chomiczki.

ADS: Od czego zależy wybór zabiegu z wachlarza usług oferowanych przez lekarzy medycyny estetycznej? Czy pora roku w pewien sposób je warunkuje?

DLC: I tak, i nie. W Ameryce Południowej i w krajach arabskich nasłonecznienie jest bardzo duże, temperatura znacznie wyższa niż u nas, a wszystkie zabiegi są tam wykonywane całorocznie. W naszej szerokości geograficznej w okresie dużego nasłonecznienia nie są polecane zabiegi laserowe i większość peelingów. Nie chcemy ryzykować, że pacjenci nie zachowają zalecanej absencji od słońca, a w konsekwencji – do powstania przebarwień. Medyczne peelingi, które u nas wykonujemy tylko wiosną, jesienią i zimą to są tak zwane zabiegi kalifornijskie. Wiemy, że w Kalifornii są one wykonywane przez cały rok mimo dużego nasłonecznienia, może to wynikać z większej odpowiedzialności pacjentek? My sobie na to nie pozwalamy – ani na głębokie peelingi, ani na mocne lasery w okresie letnim. Pozostałe zabiegi są praktycznie całoroczne. 

ADS: Jakie są możliwości terapeutyczne przy opadających powiekach?

DLC: Przede wszystkim rozmawiamy z pacjentem, oglądamy go i oceniamy ,  czy możemy zachowawczymi metodami poprawić  jakość skóry i zniwelować defekty. Jeżeli stwierdzimy, że te defekty są duże i procedury zachowawcze będą nieskuteczne, to proponujemy pacjentowi plastykę powiek. Natomiast jeżeli możemy wykorzystać procedury zachowawcze, to z nich korzystamy – są mniej inwazyjne. Możemy wówczas zastosować mezoterapię kwasem hialuronowym z  oligopeptydami. Ma ona na celu poprawę jakości skóry i jej wzmocnienie. W okolicy oczu możliwa jest też implantacja delikatnych nici mających stymulować i zagęścić skórę. Poza tym możemy zastosować usieciowany kwas hialuronowy w okolicy dolinie łez. Niwelujemy wówczas cień, który powstaje wskutek zaniku tkanki tłuszczowej. Asortyment mamy w tym zakresie spory i poszerza się on coraz bardziej. 

ADS: Bardzo popularne w ostatnim czasie są przeszczepy tkanki tłuszczowej i komórek, które się z tej tkanki tłuszczowej izoluje. Co Państwo sądzicie na temat metody przeszczepu autologicznego tłuszczu? Czy to się sprawdza, czy to jest tylko takiego chwyt marketingowy?

DLC: W medycynie estetycznej w ogóle jest w tej chwili odwrót do tych wszystkich naturalnych metod. Stąd osocze i fibryna zrobiła dużą karierę we wszystkich działach medycyny – nie tylko estetycznej ale też w ortopedii czy w stomatologii. Również tłuszcz i przeszczep autologiczny tłuszczu bardzo dobrze sprawdza się w uzupełnianiu ubytków zanikowych twarzy, nie tylko związanych z procesem starzenia się i zaniku starczego, ale również w pourazowych zmianach. Chciałabym zwrócić uwagę, że musi to być wykonane przez bardzo dobrego specjalistę w dobrej klinice, aby wszystkie zasady prawidłowego, czystego przeszczepu zostały zachowane. Spotykaliśmy się już z pacjentami, którzy mieli wykonany zabieg nieprofesjonalnie i występowała asymetria twarzy szczególnie w okolicy powieki dolnej. 

Krzysztof Czosnyka: Kolejną sprawą jeśli chodzi o przeszczep tłuszczu są ewentualne powikłania. W przypadku zatoru tętnicy spowodowanego podaniem kwasu hialuronowe możemy użyć hialuronidazę w celu rozpuszczenia tego materiału. Jeżeli przez przypadek tłuszcz zostanie podany do naczynia to już nie mamy tak skutecznych sposobów leczenia tych powikłań i ich skutki są dużo bardziej poważne. 

ADS: Jak Państwo odniesiecie się do trendu, by – w celu „zaoszczędzenia” – udać się do salonów kosmetologicznych?

KC: Ten problem na świecie istnieje od dłuższego czasu, w Polsce pojawił się stosunkowo niedawno. Przyznaję, że jest parę aspektów, które kuszą do wykonania zabiegów u nie-lekarzy. Jest to na przykład cena. Ale co za tym idzie, często u nie-lekarzy używane są gorsze materiały, nie tak pewne jak te, które są używane w gabinetach lekarskich. Może się wydawać, że pracownicy branży kosmetycznej są bardzo sprawni, przecież wykonują bardzo dużo zabiegów manualnych. Jest to prawda. Efekt tego zabiegu może być zadowalający. Natomiast musimy sobie zdawać sprawę z jednej rzeczy – każdemu mogą zdarzyć się powikłania. Powikłania nie zdarzają się tylko tym osobom, które nie wykonują zabiegów. Najważniejsze jest to, żeby z takim powikłaniem sobie poradzić i je wyleczyć. Lekarze mają takie możliwości i to robią, natomiast nie-lekarze takich możliwości nie mają.

DLC: Problemem jest też to ,że osoby bez wykształcenia lekarskiego nie mają odpowiednio dobrej znajomości anatomii oraz umiejętności radzenia sobie w przypadku powikłań. Według Hipokratesa i jego jednej z naczelnych zasad etycznych w medycynie PRIMUM NON NOCERE-po pierwsze nie szkodzić.

KC: Często zdarzało się, że powikłanie, które zostało wywołane na przykład przez kosmetyczkę, zostało odsyłane na SOR albo było leczone w niewłaściwy sposób. Był taki dość popularny przypadek martwicy tkanek miękkich okolicy czoła. Martwica ta została mylnie rozpoznana przez kosmetyczkę jako opryszczka i była leczona acyklowirem (lekiem przeciwwirusowym) przez kilka dni, a tutaj każda godzina jest bardzo ważna. Opóźnienie w diagnozie i wdrożeniu leczenia wiąże się z tym, że rokowanie jest dużo gorsze. Lekarz jest w stanie rozpoznać to powikłanie, rozpuścić kwas, który został nieprawidłowo podany. Ma możliwość wdrożyć zabiegi, które mają na celu regenerację tych okolic. Jeżeli to rozpoznanie zostanie postawione zbyt późno, albo wdrożone leczenie będzie nieprawidłowe, skutki dla pacjenta mogą być bardzo, bardzo złe.   

ADS: Dziękujemy za bardzo ciekawy wywiad. Zakończymy go właśnie takim apelem – jeżeli decydujecie się korzystać z medycyny estetycznej, to oddajcie się w ręce odpowiednio wykształconych lekarzy.

A jeśli macie ochotę odwiedzić naszych rozmówców w gabinecie, znajdziecie ich w Bydgoszczy, w centrum medycznym Dormed.

Artykuł Medycyna estetyczna – kiedy i dla kogo? pochodzi z serwisu Blog o zdrowiu | Blog o urodzie - Ageless | Naukowy Anti aging.