UVAga

Słońce emituje niewidzialne dla człowieka promieniowanie UVA, UVB i UVC. Całe promieniowanie UVC i około 90% UVB jest pochłaniane podczas przechodzenia przez atmosferę, w efekcie czego do powierzchni ziemi dociera w większości UVA (95-97%) z komponentą UVB  [1-2]. Mogą one uszkadzać obecne w skórze białka, lipidy oraz DNA. Jeśli zmiana zajdzie w genie związanym z procesem karcynogenezy, prowadzi do rozwoju nowotworów skóry [3-5].

Promienie UVB cechuje sezonowość – są silniejsze latem. Uszkadzają głównie powierzchowne warstwy skóry dając znaki ostrzegawcze przy jego „przedawkowaniu” w postaci zaczerwienienia i oparzeń skóry [6].

Promienie UVA są bardziej zdradliwe i niebezpieczne. Przebijają się przez chmury, szkło, ubrania, docierając do komórek głębszych warstw skóry i w okolice naczyń krwionośnych. Ich siła jest taka sama przez cały rok – w styczniu i lipcu, w Warszawie i w Nowym Jorku  [7]. Nawet krótkotrwałe, powtarzające się ekspozycje na promieniowanie UVA mogą spowodować duże szkody – są odpowiedzialne za alergie, zaburzenia pigmentacji, przedwczesne starzenie się skóry oraz nowotwory skóry [8]. Promieniowanie UVA wpływa też na powstawanie zmarszczek – niszczy ukierunkowanie włókien kolagenu i elastyny. Według U.S. Environmental Protection Agency, 90% oznak starzenia się skóry jest skutkiem działania promieni UV [9].

Co oznacza SPF?

Współczynnik SPF (Sun Protection Factor) określa, jaka ilość promieniowana UVB przenika przez produkt. Bez filtra oparzenie ciała następuje po upływie ok. 15 minut. Krem o SPF 15 przepuszcza 1/15 promieniowania, a więc możemy przebywać na słońcu 15-krotnie dłużej niż bez filtra. Krem o SPF 50 wydłuża ten czas 50-krotnie [10]. Aby utrzymać właściwości kosmetyku należy ponawiać jego aplikację co 2 godziny. Rekomenduje się używanie filtra o wartości co najmniej SPF 30, przy którym blokowane jest 97% szkodliwego promieniowania [11-13].

Pamiętajmy jednak, że wartość SPF, którą widzimy na opakowaniach kremów ochronnych, wskazuje na moc ochrony TYLKO przeciwko promieniom UVB.  Koniecznie sprawdźmy, czy krem, który chcemy zakupić, ochroni nas również przeciwko UVA.

Organiczne czy nieorganiczne składniki kremu?

Możemy też wybrać filtr z dodatkiem dwutlenku tytanu lub tlenku cynku; są to jedyne nieorganiczne filtry UV zatwierdzone przed U.S. FDA z szerokim spektrum ochrony przeciwko UV [14-15]. Właściwością filtrów nieorganicznych jest ich małe przenikanie do skóry i fotostabilność, czyli duża zdolność do utrzymania właściwości ochronnych podczas długiej ekspozycji na promienie słoneczne [10].

Ostatnio dużo jest kontrowersji wokół organicznych składników filtrów takich jak oxybenzon, octokrylen, oktinoksat, czy ethylhexyl salicylate [16]. Mają potencjalnie szkodliwy wpływ na środowisko i zdrowie człowieka; oczyszczalnie ścieków nie są w stanie sobie z nimi poradzić i cząsteczki te dostają się do rzek, mórz i oceanów. Badania na modelu zwierzęcym wykazały, że filtry organiczne wywierają zły wpływ na gospodarkę hormonalną organizmu [17-18], powodują też wybielanie raf koralowych.  Na Hawajach od stycznia 2021 roku zakazana będzie sprzedaż i dystrybucja filtrów przeciwsłonecznych zawierających szkodliwe dla raf oksybenzon i oktokarboksyl [19].

UV a sporty zimowe 

Wielu z nas nie wyobraża sobie sezonu zimowego bez wyjazdu w góry. Spacery, wspinaczka, narty, snowboard – zadbajmy o skórę niezależnie od tego, jaką aktywność wybierzemy. Siła promieniowania UV zwiększa się nawet o 10% na każdy tysiąc metrów ponad poziomem morza [1, 20]. Wynika to z tego, że wraz z wysokością zmniejsza się liczba absorbentów w atmosferze. Dodatkowo, śnieg powoduje odbicie (nawet do 80%) i zwiększenie natężenia promieniowania UV, czasem nawet do takich wartości, jakie występują latem. Dla porównania – piasek na plaży odbija ok 15% promieniowania, a morska piana – 25% [1]. W czasie aktywności na świeżym powietrzu możemy zadbać o ochronię skóry także poprzez noszenie odzieży UPF ( UV Protection Factor). Są to ubrania zaprojektowane i wykonane tak, by chronić przed promieniami UV [21].

Silni przeciwnicy

Śnieg i wiatr zmniejszają skuteczność filtrów przeciwsłonecznych. Wysuszają i podrażniają skórę, prowadząc do jej osłabienia. Wiatr uszkadza powierzchowne warstwy naskórka, usuwając warstwę kremu ochronnego wraz z komórkami. Przez to na działanie promieni UV narażona jest świeżo odsłonięta skóra. Spadający na skórę śnieg „zmywa” filtr ochronny. Kolejnym niebezpieczeństwem jest pot – czasie zimowych aktywności fizycznych zastosowana przez nas ochrona przeciwsłoneczna zaczyna się topić i musi być aplikowana ponownie [22-23].

Czas ekspozycji na promieniowanie UV kumuluje się przez całe nasze życie. Promienie słoneczne, choć niewidoczne, mogą wyrządzić wiele  szkód. Już dziś włączmy filtr ochronny o szerokim spektrum, chroniący nas przeciwko UVA i UVB do codziennej pielęgnacji. Jak zachować młody wygląd skóry? Stosując krem z filtrem! Dzięki temu uchronimy ją przed widocznymi drobnymi liniami, zmarszczkami, zaburzeniami pigmentacji a nawet rakiem skóry. O tym, jaki krem z filtrem wybrać, piszemy w kolejnym poście, zapraszamy 🙂

Artykuł Kiedy stosować krem z filtrem? Codziennie! pochodzi z serwisu Blog o zdrowiu | Blog o urodzie - Ageless | Naukowy Anti aging.