Kosmetyki z filtrem UV

Pierwszą linią obrony przed działaniem promieni słonecznych są produkty do pielęgnacji z filtrem UV do włosów. Lakier do włosów, mgiełka, spray, szampon czy odżywka z filtrami zaczynają się robić popularne. 

Krótka przypominajka, jak działają filtry UV (więcej znajdziecie tutaj):

• filtry fizyczne odbijają promienie UV od powierzchni włosa;
• filtry chemiczne pochłaniają promieniowanie UV. 

Jeszcze do niedawna dodawano filtry blokujące UVA i UVB do odżywek do włosów, żelów do stylizacji lub lakierów do włosów. Niestety okazało się, że większość z niejonowych filtrów chemicznych, które świetnie sprawdzają się w fotoprotekcji skóry, nie przylega do włosów i nie utrzymuje się na nich [1]. 

Włosy mają ładunek ujemny. W związku z tym istnieje przypuszczenie, iż produkty z cząsteczkami kationowymi, o ładunku dodatnim, będą się na włosach dłużej utrzymywać. Do substancji takich należą między innymi chlorek cynamidopropylotrimoniowy i dimethylpabamidopropyl laurdimonium tosylate [2]. 

Antyoksydanty

Drugą linią ochrony słonecznej włosów są antyoksydanty. To właśnie dzięki nim zmniejsza się ilość wolnych rodników we włosach. Aby tak się stało, dany przeciwutleniacz musi wniknąć wgłąb włosa i „zadziałać” z melaniną. Dla zwiększenia zdolności wnikania antyoksydantów wgłąb włosa stosuje się np. liposomy [3].

Zbadano właściwości polifenoli pochodzenia naturalnego. Wyciąg z karczocha ma uchronić włosy przed utlenianiem lipidów i degradacją białek. Wyciąg z ryżu sprawdzi się w ochronie koloru, połysku i mocy włosów [4]. Ekstrakt z granatu chroni kolor włosów farbowanych, podobnie jak ekstrakt z wiciokrzewu [5,6]. 

Szampon czy odżywka?

Jeśli zastanawiacie się, co będzie bardziej skuteczne – szampon czy odżywka z antyoksydantami lub filtrem UV na włosy – spieszymy z odpowiedzią. Wybierzcie odżywkę! Szampon nie za bardzo się sprawdzi, ponieważ musimy go dokładnie spłukać z włosów. Odżywki oparte na bazie silikonu – takie jak dimeticon – mogą osadzić cienką warstwę ochrony przeciwsłonecznej na łodydze włosa [7]. Im dłużej odżywka pozostaje na włosach, tym bardziej prawdopodobne, że pożądana przez nas ochrona przeciwsłoneczna będzie do włosów przylegać.

Farbowanie włosów jako ochrona przed słońcem?

Wykazano, że naturalnie siwe włosy są bardziej narażone na uszkodzenia wywołane przez słońce niż włosy naturalnie ciemnobrązowe.  Szybciej dochodzi do zrywania mostków siarczkowych białek włosa. I tu pojawia się ciekawa hipoteza – mimo, że farbowanie włosów niszczy trzon włosów, nadanie im koloru może spowolnić ich fotostarzenie [7]. Temat dość kontrowersyjny – przecież farbowanie włosów uszkadza ich strukturę! Okazało się jednak, że farbowanie może być mniej szkodliwe niż wystawienie włosów na promieniowanie słoneczne. Dzieje się tak, ponieważ cząsteczki barwnika absorbują promienie UV i zapobiegają uszkodzeniom włosów przez promienie słońca [8].

Farba farbie nierówna

Istnieją dwa rodzaje farbowania włosów, które wprowadzają barwnik wewnątrz łodygi włosa: farbowanie permanentne i semipermanentne (tymczasowe). 

Koloryzacja krótkotrwała

Kolor „osadzony” na włosach ma działanie przeciwutleniające. Im ciemniejszy jest kolor włosów, tym większa ochrona przed słońcem. Takie farby są miksem barwników mieszanych ze sobą dla uzyskania pożądanego odcienia. Dla uzyskania brązu zwykle wykorzystuje się barwniki czerwone i niebieskie. Czerwony pigment absorbuje promienie UV w większym stopniu niż niebieski [7].

Koloryzacja permanentna

Kolor powstaje wskutek reakcji utleniania i redukcji; barwniki wnikają bardziej wgłąb włosa niż w koloryzacji krótkotrwałej. Aby tego dokonać, wykorzystuje się amoniak i nadtlenek wodoru, przez co włosy ulegają większym uszkodzeniom. Farby te działają jako fotofiltry – tłumią padające światło, wskutek czego zmniejszone jest uszkodzenie białek włosa [7]. Unikajcie farb na bazie pyrazolu – włosy nią potraktowane ulegają największym uszkodzeniom [10].

Ochrona włosów przed słońcem za pomocą przeróżnych kosmetyków zostawia wiele do życzenia. Kosmetyki chroniące włosy przed słońcem nie utrzymują się długo na włosach. Natknięto się też na inny problem- jak stworzyć kosmetyk, który pokryje warstwą ochronną wszystkie włosy? Kolejną przeszkodą jest produkcja formuły, która nie dość, że przylega do łodygi włosa, to jeszcze nie nadaje im tłustego wyglądu. Grubsza warstwa produktu zapewni im proporcjonalnie lepszą ochronę, ale mało kto się na to zdecyduje biorąc pod uwagę niekorzystny efekt wizualny oraz ilość produktu, którą trzeba by było zużyć. Oczywiście, lepsza jest jakakolwiek fotoprotekcja niż żadna. Dla włosów naturalnie jasnych i siwych alternatywą jest farbowanie włosów. Biorąc jednak pod uwagę wyżej wymienione przeszkody, poza odpowiednią pielęgnacją włosów latem najlepszą metodą ochrony przed słońcem wydaje się być zakładanie kapelusza ?

Artykuł Włosy a słońce – jak je przed nim ochronić? pochodzi z serwisu Blog o zdrowiu | Blog o urodzie - Ageless | Naukowy Anti aging.

Po czym poznać, że włosy przedawkowały słońce?

Włosy zniszczone słońcem objawiają się na wiele sposobów. Widzimy wtedy [1]:

• suchość; 
• zmniejszoną wytrzymałość; 
• szorstką powierzchnię;
• utratę koloru;
• utratę połysku;
• sztywność;
• łamliwość;
• rozdwajanie się końcówek. 

Jak do tego dochodzi? Zanim zagłębimy się w temat przyjrzyjmy się, jak zbudowany jest włos. W dzisiejszym poście nie będziemy poruszać tematu skóry głowy, a zajmiemy się tylko łodygą włosa. 

Warstwy włosa

Łodyga włosa zbudowana jest z keratyny. Jest to kompleks białkowy stanowiący 65-95% objętości włosów. Włókna keratynowe zaś składają się z aminokwasów [2,3]. 

Najbardziej zewnętrzną warstwą włosa jest osłonka, zwana też naskórkiem. Składa się z nakładających się na siebie łusek. Może stanowić aż 10% masy włosa. Zadaniem osłonki jest ochrona włosa przed uszkodzeniami chemicznymi i środowiskowymi [4].

Poniżej znajdziemy korę włosa, będącą główną składową jego masy. Zbudowana jest z włókien keratynowych, odpowiedzialnych za mechaniczne właściwości włosów. Znajdziemy w niej też granulki barwnika – melaniny, które stanowią 3% objętości włókien włosowych [3,4].

Najbardziej wewnętrzną częścią włosa jest jego rdzeń. 

Od czego zależy kolor włosów?

To, jakiego koloru są nasze włosy zależy od rodzaju, wielkości, ilości i rozkładu granulek melaniny wewnątrz kory włosa, a także od grubości trzonu włosa i zawartości powietrza w trzonie włosa [4]. 

Włosy, podobnie jak skóra, zawierają dwa rodzaje melaniny:

• eumelanina – barwnik ciemny, o odcieniu od brązowego do czarnego; 
• feomelanina – barwnik jasny, o odcieniu czerwonym.

Uważa się, że włosy czarne zawierają ok. 99% eumelaniny i 1% feomelaniny, włosy brązowe i blond – odpowiednio 95% i 5%, a włosy rude – 67% i 33% [5]. 

W jaki sposób słońce niszczy włosy?

Łodygę włosa cechuje wrażliwość na czynniki zewnętrzne, do których zaliczamy również promieniowanie UV. Nadmierna ekspozycja na słońce jest najczęstszą przyczyną uszkodzenia struktury włosa. Wyróżnia się dwa mechanizmy:

1. Degradacja i utrata białek włosa. Za niszczenie białek strukturalnych włosa odpowiedzialne jest głównie promieniowanie UVB. Osłabienie włosa powstaje też przez rozrywanie mostków dwusiarczkowych w białkach łodygi włosa [6]. Absorpcja promieni UV przez aminokwasy prowadzi do ich rozpadu i wytwarzania wolnych rodników.
2. Degradacja pigmentu włosa. Za zmianę koloru włosów odpowiedzialne jest UVA, które powoduje wytworzenie wolnych rodników [7,8].

Od czego to zależy? UVA ma znacznie większe zdolności do penetracji – bariery takie jak ubrania czy szyby w oknach nie są dla niego przeszkodą [9]. Podobnie jest w przypadku włosów; UVA przenika do kory włosa, gdzie znajdują się ziarna z barwnikiem. UVB działa zaś bardziej powierzchownie, na osłonkę włosa [10]. Powoduje też jej mikrouszkodzenia, które przy niesprzyjających warunkach mogą być punktem wyjściowym dla dalszych uszkodzeń.

Melanina

Rodzaj, rozmiar i ilość ziaren tego barwnika decyduje o kolorze włosów. Ale to nie jedyna jego funkcja. Melanina chroni włosy przed działaniem promieni słonecznych. Absorbuje promieniowanie UVA i UVB, a następnie rozprasza tę energię w postaci ciepła. Przyczynia się to do wytwarzania wolnych rodników, które mają zgubny efekt na keratynę. Z drugiej strony, melanina może częściowo zablokować niszczenie keratyny przez unieruchomienie wolnych rodników [11].

Dlaczego włosy jaśnieją na słońcu?

Włókna naturalne, takie jak wełna, bawełna i jedwab odbarwiają się pod wpływem promieni słonecznych. To samo dotyczy włosów. 

Melanina jest tarczą chronną przeciwko promieniowaniu słonecznemu. Nie wychodzi jednak z tego bez szwanku. W procesie ochrony białek przed światłem melanina ulega zniszczeniu lub wybieleniu.

Do odbarwienia włosów dochodzi z powodu utleniania melaniny przez wolne rodniki. – powstaje wtedy oksymelanina, oksydacyjny produkt uszkodzenia melaniny przez słońce [8]. Ilość oksymelaniny jest proporcjonalna do stopnia zaawansowania fotostarzenia trzonu włosa [12]. Prowadzi do rozcieńczenia pigmentu i rozjaśnienia koloru włosów [6]. 

Pod wpływem promieniowania UV aminokwasy budujące keratynę ulegają rozkładowi – jedne szybciej, inne wolniej (dla ciekawych – najszybciej degradacji pod wpływem UV ulega cystyna, metionina, tryptofan, tyrozyna i histydyna). Utlenianie tych aminokwasów daje efekty widoczne gołym okiem, tzn żółtawe zabarwienie włosów (ang. photoyellowing) [3]. Całkowita ilość aminokwasów bardziej podatnych na uszkodzenie przez słońce zależy od rodzaju włosów. Jako ciekawostka dodam, że męskie włosy zawierają więcej cystyny niż włosy kobiet [10]. 

Zmiany koloru włosów są bardziej widoczne w przypadku jasnych włosów [11]. 

Jak dochodzi do rozdwajania się końcówek?

Zewnętrzne warstwy aminokwasów (te znajdujące się w naskórku włosa) otrzymują większą ilość promieniowania niż te w korze włosa. Przerwanie ciągłości pomiędzy tymi dwoma warstwami i ich oddzielenie się od siebie powoduje rozdwajanie się końcówek [3]. 

Zaczynamy letni okres, kiedy spędzamy więcej czasu na świeżym powietrzu, a słońce towarzyszy nam niemal każdego dnia. Dlatego świadomość, jak ważna jest ochrona przed słońcem, jest taka ważna. Zapraszamy Was tutaj, gdzie opisujemy możliwe sposoby ochrony włosów.

Artykuł Jak słońce niszczy włosy? pochodzi z serwisu Blog o zdrowiu | Blog o urodzie - Ageless | Naukowy Anti aging.