Słowo „maskne” zobaczyłam na instagramie i muszę przyznać, że jest naprawdę nośne. Do 02.04.2021r  #maskne znalazł się w niemal 150 tysiącach postów.  Wyobraźcie sobie moje zdziwienie, gdy znalazłam je również na Pubmed – na temat maskne powstało do tej pory 9 artykułów naukowych, część z nich oparta na badaniach obserwacyjnych. 

Co to jest maskne?

Ten rodzaj trądziku jest spowodowany miejscowym, krótkotrwałym podrażnianiem skóry twarzy np. poprzez noszenie maseczek. Wraz z biegiem czasu te powtarzające się otarcia prowadzą do powstania stanu zapalnego [1]. Warto dodać, że problem ten wcale nie pojawił się wraz z początkiem pandemii COVID-19. Wcześniej dotyczył personelu medycznego i m.in. sportowców noszących kaski. 

Gdzie pojawia się maskne?

W obszarach zakrytych maską – na szczęce, policzkach, nosie, brodzie i wokół ust. Rejon ten nazywamy O-zone [1]. Możecie prześledzić go na obrazku.

Nie miałaś/miałeś wcześniej trądziku? Nie szkodzi!

Maskne nie wybacza. To prawda, że może występować u osób, które cierpią lub cierpiały na trądzik pospolity. Ale występuje też „de novo” u osób, którym wcześniej trądzik nie spędzał snu z powiek i nie miały problemów z cerą. Maskne może odnosić się też do zaostrzeń innych schorzeń, takich jak m.in. trądzik różowaty, łojotokowe zapalenie skóry lub okołowargowe zapalenie skóry [2]. 

Jak powstaje maskne?

Aby działać prawidłowo, maseczka musi przylegać do skóry twarzy. W związku z tym gromadząca się pod nią para wodna powoduje wzrost wilgotności – a to skutkuje zatykaniem porów [2].

Noszenie maski tekstylnej powoduje wzrost temperatury skóry. Miejscowa zmiana temperatury może też wpłynąć na szybkość wydzielania łoju – podniesienie temperatury o 1°C daje wzrost wydzielania łoju o 10% [3].

Zmiana temperatury, zmiana pH, wzrost wilgotności skóry pod maseczką – to wszystko prowadzi do zaburzeń mikrobiomu skóry. Skóra nagle doświadcza innych warunków niż te, do których była przyzwyczajona [2].

Noszenie maseczek może też powodować miejscowy ucisk na pory w skutek przedłużającego się miejscowego ucisku. Pocieranie skóry przez maseczkę może też wywołać kontaktowe zapalenie skóry [2]. 

Kryteria rozpoznania maskne

To nie jest tak, że każda zmiana skórna pod maseczka może być od razu maskne. Oj nie nie, maskne ma swoje wymagania. W jednym z naukowych opracowań tego tematu znalazłyśmy przykładowe kryteria rozpoznania [1]: 

• wystąpienie trądziku w ciągu 6 tygodni od regularnego noszenia maseczki lub zaostrzenie trądziku na obszarze objętym maską, oraz
• wykluczenie innych potencjalnych rozpoznań różnicowych, takich jak okołowargowe zapalenie skóry, łojotokowe zapalenie skóry i trądzik różowaty.

10 metod na walkę z maskne

Maskne nie jest przeciwwskazaniem do noszenia maseczek! Czym są zmiany skórne w porównaniu do ryzyka zagrożenia zdrowia i życia spowodowane zakażeniem koronawirusem SARS-CoV-2? Maskne potrafi jednak nieco uprzykrzyć życie, w związku z tym lepiej mu zapobiegać. 

1. Dokładnie umyj ręce przed założeniem maski i nie dotykaj jej dłońmi podczas noszenia. 
2. Maski jednorazowe nosimy tak, jak sama nazwa sugeruje – jeden raz. Te maseczki, które nadają się sterylizacji, sterylizujemy w odpowiednich warunkach [5].
3. Nosisz maseczki materiałowe? Niestety, one nie zapobiegają zakażeniu koronawirusem SARS-CoV-2. Jeśli je stosujecie jako część podwójnej ochrony, to pamiętajcie o codziennym praniu maseczki w wysokiej temperaturze.
4. Myj twarz delikatnymi emolientami, czyli preparatami dającymi efekt zmiękczenia, wygładzenia i nawilżenia skóry [6,7]. O preparatach emoliencyjnych pisałyśmy w artykule o suchej skórze dłoni.
5. Nawilżaj skórę po jej oczyszczeniu. Zapobiegniesz przeznabłonkowej utracie wody (TEWL) i poprawiasz integralność bariery skórnej. Przykładami środków nawilżających, które zmniejszają TEWL bez podrażniania są np. hialuronian sodu i kwas poliglutaminowy. Lepiej wybrać serum, mgiełkę lub krem niż maść [4]. 
6. Unikaj preparatów zawierających kwas mlekowy i mocznik – oddziałują one z potem i wilgocią, zmieniają one pH skóry pod maseczką i powodują drażniące kontaktowe zapalenie skóry [4]. 
7. Tamara Searle z zespołem rekomendują stosowanie produktów zawierających składniki regulujące wydzielanie sebum, takich jak np. L-karnityna czy nikotynamid. Może też pomóc miejscowo stosowany nikotynamid, który ma działanie przeciwzapalne i zmniejsza produkcję sebum [2].
8. Uważaj, jaki krem z filtrem stosujesz. Chemiczne filtry przeciwsłoneczne w kontakcie ze spoconą i wilgotną skórą pod maseczką mogą ulec fotodegradacji i wywołać uczulenie. Wodoodporne filtry przeciwsłoneczne zawierające dużo substancji lipofilowych zwiększają skłonność do zatykania się ujść gruczołów łojowych w skórze.
9. Jeśli chcecie stosować maseczki materiałowe, to zwróćcie uwagę, by wykonana była z UPF – materiału chroniącego przed promieniowaniem UV. Dzięki temu zapewnicie ochronę przeciwsłoneczną dolnej części twarzy i nie będzie musieli nakładać na nią kremów z filtrem.
10. Daj skórze czasem odetchnąć. Unikaj ciężkiego, wielowarstwowego makijażu. W szczególności pod maską! Łatwo powiedzieć, wiem.. Ale Wasza skóra się za to odwdzięczy 😉 Jeśli jednak chcesz nakładać makijaż – zachęcam do stosowania produktów beztłuszczowych. 

Jeśli mimo naszych porad nie możesz sobie poradzić z maskne, skontaktuj się z lekarzem dermatologiem.

Artykuł 10 sposobów na MASKNE, czyli trądzik spowodowany maseczką pochodzi z serwisu Blog o zdrowiu | Blog o urodzie - Ageless | Naukowy Anti aging.

Od czwartku, 16. 04., w całym kraju został wprowadzony obowiązek zasłaniania twarzy przy wyjściu z domu. W związku z niedoborami sprzętu ochronnego w Polsce i na świecie nie będą to musiały być specjalistyczne maseczki. Również te samodzielnie przez nas przygotowane, jak też szalik czy chusta sprawdzą się przy zasłanianiu nosa i ust.

Jednoznaczne stanowisko WHO

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) wypowiada się na temat maseczek zdecydowanie – maseczkę można nosić w następujących sytuacjach [1]:

• Gdy jesteś zdrowy – TYLKO gdy opiekujesz się osobą z podejrzeniem zarażenia Covid-19;
• Gdy kaszlesz lub kichasz;
• Noszenie maseczki jest skuteczne tylko w połączeniu z częstym i dokładnym myciem rąk.

Według WHO nie ma dowodów na skuteczność noszenia maseczek przez osoby zdrowe. Nie zaleca tego też Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób.

Takie samo stanowisko zajmowało amerykańskie Centrum Kontroli i Prewencji Chorób, jednak zmieniło się ono 3. kwietnia. Wydano wtedy komunikat, w którym zalecono noszenie masek materiałowych w miejscach publicznych.

Zwolennicy noszenia maseczek mówią zaś: brak dowodów nie może być utożsamiany z brakiem skuteczności noszenia maseczek. 

Fake newsy nie oszczędziły tematu maseczek 

Pewnie widzieliście wykres przedstawiający liczbę zakażeń w poszczególnych krajach i komentarz, że to noszenie maseczek ochroniło obywateli przed zachorowaniem? No cóż…. nie do końca tak było. Doskonale opisał to portal crazynauka.pl (link), my to tu tylko tak zostawimy.. 😉

Dlaczego nosić maskę?

Jak zaleca WHO – maskę powinny nosić osoby z objawami infekcji górnych dróg oddechowych. Jednak wiążę się to z pewną ich stygmatyzacją – od razu wiadomo, kto jest podejrzany o COVID-19.  Uważa się, że jeśli wszyscy mieszkańcy nosiliby maseczki w miejscach publicznych, zachęciłoby to osoby chore do stosowania się do zaleceń [2].

Poza tym, możemy rozprzestrzeniać wirusa nie wiedząc o tym – inkubacja koronawirusa trwa średnio 5,1 dnia, pierwsze objawy mogą pojawić się nawet po 15 dniach, a to właśnie w pierwszym tygodniu od zakażenia zakażamy innych najbardziej [3,4].

Czym są maseczki FFP?

Maski FFP to maski medyczne zwane inaczej respiratorami. FFP (Filtering Face Piece) to system klasyfikacji ze względu na poziom ochrony przed zawartymi w powietrzu cząstkami pyłów, dymami i aerozolami. Filtrowane są cząsteczki o wielkości do 0,6 μm. Amerykańskim odpowiednikiem FFP jest N95 i N99 (filtrujące odpowiednio 95 i 99% cząsteczek) [7,8].

FFP1 –  filtrują co najmniej 80% cząsteczek znajdujących się w powietrzu.

FFP2 – filtrują co najmniej 94% cząsteczek znajdujących się w powietrzu.

FFP3 – filtrują co najmniej 99% cząsteczek znajdujących się w powietrzu. Zapewniają najwyższy poziom ochrony, są jedyną klasą FFP zaakceptowanymi przez przez Health and Safety Executive (HSE) jako ochrona przez aerozolami zakaźnymi w placówkach służby zdrowia w Wielkiej Brytanii.

Czy maseczki chirurgiczne działają?

Problem z maseczkami chirurgicznymi jest taki, że często są one niedopasowane i nie przylegają do twarzy. W badaniu przeglądowym z 2016 r. porównano jak ochrona za pomocą maseczki chirurgicznej wypada na tle stosowania masek N95. Nie udowodniono w nim, by maski N95 lepiej zapobiegały infekcjom górnych dróg oddechowych [5]. W innym badaniu wykazano zaś, że ochrona zapewniana przez maseczki chirurgiczne przed cząstkami o średnicy 0,04–1,3 ?m jest 8–12 razy mniejsza, niż w przypadku masek N95 [6].

Dla kogo maski FFP?

Andreas Voss – mikrobiolog kliniczny i profesor kontroli zakażeń – zaleca stosowanie FFP1 w przypadku kaszlu lub kichania. Według niego FFP2 należy nosić podczas wykonywania procedur wysokiego ryzyka, takich jakie wykonują pracownicy ochrony zdrowia oraz zakażeni koronawirusem. Prawdopodobnie niedługo (o ile już do tego nie doszło) zabraknie nam masek FFP2, dlatego należy rozsądnie ich używać. Przed założeniem takiej maski rozważ, czy na pewno takiej potrzebujesz. 

Co z bawełnianymi maseczkami?

W internecie można znaleźć wiele instrukcji, jak samodzielne uszyć maseczkę. Również liczne firmy odzieżowe zdecydowały się na sprzedaż masek. To, że maski opisywane są jako wielorazowe oznacza, że przed każdym kolejnym użyciem należy je wyprać. 

W badaniu z 2015 roku porównano skuteczność maseczek materiałowych i chirurgicznych. Wykazano, że szyte maseczki zatrzymują wilgoć i wykazują słabą filtrację cząstek. Mimo tych niedoskonałości, maseczki materiałowe pomogą – choćby w niewielkim stopniu – w zapobieganiu rozprzestrzeniania się choroby zakaźnej [10,13]. Oczywiście, o ile będą użytkowane w prawidłowy sposób.

Amerykańskie Center for Disease Control and Prevention wydało 3. kwietnia zalecenie noszenie masek materiałowych w miejscach publicznych.

Czy maseczkę jednorazową można założyć kilkukrotnie?

W niektórych regionach (np. Tajlandii, Chinach i Japonii) mieszkańcy często decydowali się na wielokrotne stosowanie jednorazowych masek. Niewłaściwe użytkowanie maseczek, a w szczególności niezmienianie maseczek jednorazowych, może zwiększyć ryzyko infekcji [11].

Głośno było o wkładaniu masek do piekarnika – na 30 minut do temp. 75 stopni. Problem polega na tym, że zużyte maski to źródło zanieczyszczenia – nie powinniśmy przynosić ich do domu, ani też kłaść w pobliżu jedzenia i napojów. Możemy w ten sposób zakazić swoich bliskich. Dodatkowo, maski poddane obróbce cieplnej mogą stracić swój kształt i wymagać ponownego dopasowania, by szczelnie przylegały do twarzy. 

Wykazano natomiast, że nawet podczas wielokrotnych procesów dezynfekcji masek N95 – traktowania ich gorącym powietrzem (temp. 75°C przez 30 minut) przez 20 cykli, oraz lampą UV (254 nm, 8 W, 30 min) przez 10 cykli – nie dochodzi do znaczącej utraty ich wydajności filtracyjnej [12].

Zważając na niedobór maseczek, Amerykańskie Centrym Kontroli i Zapobiegania Chorób wydało niedawno wytyczne zezwalające pracownikom służby zdrowia na ponowne użycie masek N95.

Towar deficytowy XXI wieku

20. marca na łamach czasopisma the Lancet opublikowano komentarz dotyczące racjonalnego korzystania z maseczek. O ile zalecenia dla społeczeństwa w poszczególnych krajach różnią się między sobą, jedno zalecenie pozostaje niezmienne – maseczki powinni nosić pracownicy ochrony zdrowia [11]. Niedobór maseczek jest problemem globalnym, ich ceny niesamowicie wywindowały do góry, a to skutkuje tym, że osoby będące na pierwszej linii frontu pozostają bez podstawowych środków ochrony.

Jak prawidłowo nosić maseczkę?

Idąc do i z pracy widzę osoby noszące maseczki, ale często w sposób nieodpowiedni. Aby maseczka działała, musi być założona, noszona, a następnie też zdjęta prawidłowo. Błędne zachowanie na jakimkolwiek etapie może paradoksalnie doprowadzić do zwiększenia ryzyka zakażenia koronawirusem SARS-CoV-2. 

1. Przed dotknięciem maseczki umyj dokładnie ręce wodą z mydłem.
2. Maseczka musi przylegać do twarzy, zasłaniać nos i usta. Jeśli mamy maskę FFP/N95 – sprawdźmy, gdzie jest góra, a gdzie dół. Posiadają one specjalne wyprofilowania na nos. 
3. Aby maska szczelnie przylegała do skóry, należy zrezygnować z zarostu.
4. Jeśli nosimy okulary korekcyjne (a na czas pandemii zaleca się rezygnację z soczewek kontaktowych właśnie na rzecz okularów korekcyjnych) – nakładamy je na maseczkę, a nie pod nią. 
5. Nie dotykamy wnętrza maski, ponieważ wtedy ją zanieczyszczamy. 
6. Nie dotykamy też części zewnętrznej maseczki. Może ona przez to utracić zdolności filtracyjne. Poza tym, naniesiemy na nią w ten sposób drobnoustroje, którymi możemy się „ubrudzić” podczas nieprawidłowego zdejmowania maseczki. Lub odwrotnie – to, co maseczka „wyłapała”, przeniesiemy na ręce. 
7. Aby zdjąć maseczkę, należy dotknąć sznurków/ gumek, dzięki którym jest ona mocowana. Najpierw chwytamy te dolne, a następnie te u góry. W ten sposób maska będzie zdjęta bez dotykania jej przedniej części.

WHO zaleca, by maseczkę chirurgiczną wyrzucić, gdy tylko będzie wilgotna [1]. Wyrzuć ją też, gdy zauważysz jej zabrudzenie lub uszkodzenie. 

Zgodnie z wytycznymi Ministerstwa Zdrowia, od 16. kwietnia zasłanianie ust i nosa podczas przebywania w przestrzeniach publicznych jest obligatoryjne. Jeśli posiadacie maseczki – pamiętajcie, żeby nosić je w odpowiedni sposób. Konieczne jest też mycie rąk i niewychodzenie z domu w miarę możliwości.

Artykuł Maseczki w dobie pandemii – koronawirus SARS-CoV-2 pochodzi z serwisu Blog o zdrowiu | Blog o urodzie - Ageless | Naukowy Anti aging.

Błoto błotu nierówne

Istnieje klasyfikacja, według której można przyporządkować błota do konkretnych grup. Podzielono je w zależności od miejsca pochodzenia, składu mineralnego, wartości pH, temperatury i warunków ich dojrzewania [1].

Czarne złoto (Morze Martwe)

Czarne złoto, jak niektórzy nazywają błoto z Morza Martwego, nie przyciąga swoim zapachem.  Unoszący się nad nim aromat siarki nie zachęca do błotnych kąpieli. Jednak ta tłusta, miękka, czarna substancja jest prawdziwą bombą mineralną [2]. Z błota z Morza Martwego wyizolowano 21 minerałów, a aż 12 nie występuje w innych morzach czy oceanach [3].

Dzięki zawartym w błocie pierwiastkom skóra jest wygładzona, złuszczona i odmłodzona.

Co więcej, okazało się, że okłady z błota pełnego pierwiastków i minerałów pomagają pacjentom z reumatoidalnym zapaleniem stawów. Okłady te nie tylko zmniejszały dolegliwości bólowe, ale też minimalizowały obrzęk i tkliwość stawów [7-8].

Błękitna Laguna (Islandia)

To kolejny powód, żeby odwiedzić Islandię. Błoto pochodzące z dna tej laguny zawiera duże ilości krzemionki. Zaaplikowanie go na skórę pomaga uchronić ją przez negatywnymi skutkami promieniowania UVA (uszkadzanie obecnych w skórze białek, lipidów oraz DNA – więcej przeczytacie tutaj). Po jego nałożeniu dochodzi również do wzmożonej produkcji kolagenu w skórze. Substancje zawarte w błocie z Blue Lagoon mają właściwości przeciwstarzeniowe i wzmacniają barierę mechaniczną skóry [9].

Greckie wakacje

Zbadano właściwości błota wykorzystywanego w 12 ośrodkach SPA w Grecji. Wykazano, że największe właściwości przeciwbakteryjne ma błoto w Kilkis. Błoto o najbardziej stabilnej konsystencji, które można wykorzystać w kosmetykach, znajduje się w SPA w Messologi (Touriga). Co więcej, wpływa ono na integralność keratynocytów, co daje potencjalne właściwości nawilżające i ochronne dla skóry. Prowadzi też do wzrostu ilości kolagenu [10].

Czy błoto może leczyć?

Choroba zwyrodnieniowa stawów 

Choroba zwyrodnieniowa stawów (ChZS) to najczęstsza przyczyna bólu i niepełnosprawności na świecie. Leczenie ChZS jest nie lada wyzwaniem. Jedyną formą zatrzymania postępu choroby jest leczenie operacyjne i wymiana stawu. W początkowych etapach choroby stosuje się leczenie objawowe – nie eliminujemy przyczyny, ale zmniejszamy dolegliwości za pomocą odpowiedniej diety, fizjoterapii, leków [11-12]. Balneoterapia, czyli zabiegi wykorzystujące wody lecznicze, błota i gazy, jest jedną z najczęściej wybieranych niefarmakologicznych metod terapii ChZS [13]. Zaliczają się do tego okłady z błota i borowiny.

Sprawdzono, czy kąpiele błotne dadzą pozytywne rezultaty u chorych na ChZS. Okazało się, że już po 15 dniach pacjenci zauważyli poprawę – zmniejszenie odczuwania bólu oraz poprawę zdolności fizycznych. Czasem do tego stopnia, że ograniczali liczbę stosowanych leków przeciwbólowych [14].

Liczne badania wykazały, że stosowanie okładów z błota lub błotnych kąpieli ma wpływ na poziom cytokin we krwi i funkcje komórek chrzęstnych. Zbadano też, czy jakie działanie ma błoto aplikowane w postaci żelu. U pacjentów stosujących ten żel znacznie spadł poziom czynnika martwicy nowotworów (TNFa) – o  19.41%. U pacjentów nie stosujących żelu było to tylko 1,76%. Świadczy to o zmniejszeniu procesu zapalnego. Pacjenci zgłosili też mniejszą sztywność poranną i wygodniejszą aplikację preparatu [15].

Fibromialgia

Fibromialgia to choroba reumatyczna. Charakteryzuje się uogólnionym, przewlekłym bólem mięśniowo – stawowym oraz bolesnością w typowych punktach. Mogę temu towarzyszyć między innymi zaburzenia snu, zmęczenie czy depresyjny nastrój [16]. Uwagę opinii publicznej na fibromialgię zwróciła Lady Gaga, która w 2017r. publicznie przyznała się do choroby.

Badacze z Włoch sprawdzili, jak działają maski błotne u chorych na fibromialgię, u których leki przeciwbólowe nie działały. Błoto o temperaturze 40–45°C było nakładane na skórę na 15 minut, a następnie pacjenci zanurzali się na 10 minut w wodzie termalnej. Wykonano 12 takich sesji. Dolegliwości bólowe zmniejszyły się nie tylko bezpośrednio po serii zabiegów, ale też były mniejsze niż wyjściowo na badaniu kontrolnym po 16 tygodniach [17].

Wnioski te potwierdzono w 2017r. Pacjenci korzystali codziennie z kąpieli błotnych trwających 10 minut. Po miesiącu dolegliwości bólowe zmniejszyły się średnio o 25%. Co więcej, zmniejszył się też poziom trójglicerydów i CRP (wykładnik stanu zapalnego) we krwi [18].

Balneoterapia może być nie tylko dodatkiem do leczenia farmakologicznego ale także alternatywą dla tych, którzy nie tolerują leków przeciwbólowych. Warto dodać, że błoto działa najlepiej, kiedy jest nakładane bezpośrednio na skórę [19].

Jak to działa?

Choć przeprowadzono już wiele badań na temat wpływu okładów i kąpieli błotnych na choroby reumatyczne, mechanizm ich działania nie jest do końca poznany. Jak jednak wynika z opisywanych badań – po zastosowaniu błota (w przeróżnych formach:)) pacjenci odczuwają znaczną poprawę. Przypuszcza się, że jest to związane z czynnikami termicznymi, mechanicznymi lub chemicznymi [20].

• Korzystny efekt masek błotnych częściowo wynika z ich temperatury – podgrzane do 40-45°C mogą zmniejszyć napięcie mięśniowe i zwiększyć próg bólu w zakończeniach nerwowych [17].

• Stres termiczny stymuluje wydzielanie ACTH ( hormonu adrenokortykotropowego) z przysadki mózgowej. Dochodzi także do sekrecji GH (hormonu wzrostu), kortyzolu i prolaktyny [21].

• Kąpiele błotne powodują wzrost stężenia beta endorfin, które mają właściwości przeciwbólowe [22-23].

• Błoto może też wpływać na ograniczenie stanu zapalnego. Zmniejsza się ilość krążących we krwi prostaglandyn E2 (PGE2), leukotrienu B4 (LTB4), interleukiny-1β (IL-1β) i TNF-α (czynnik martwicy nowotworów) [20,22,24].

• Istnieją też dowody na to, że okłady błotne zmniejszają ilość reaktywnych form tlenu i azotu [23].    

Jak sami widzicie, warto się pobrudzić 🙂 Efekty działania błotnych kąpieli czy okładów są zauważalne po średnio- lub długoterminowej terapii. Mogą zmniejszyć dolegliwości bólowe w przewlekłych chorobach stawów oraz odmłodzić naszą skórę. Ja już wpisałam Błękitną Lagunę na listę miejsc do odwiedzenia, a Wy co wybraliście?

Artykuł Czy warto się czasem pobrudzić? pochodzi z serwisu Blog o zdrowiu | Blog o urodzie - Ageless | Naukowy Anti aging.