Czas na trochę prywaty 🙂 Inspiracją do napisania tego postu był prezent od Mikołaja (patrz Marta). W tym roku dostałam mój pierwszy krem z retinolem. Pomyślałam, że będę pięknie wyglądać na Święta i Sylwestra i … i tu zaczął się problem. Czytałam wcześniej wiele publikacji naukowych i wpisów blogowych na temat retinolu; wiedziałam, że zadziała. Za mało jednak skupiłam się na fragmentach o tym, jak należy go stosować. Popełniłam większość kardynalnych błędów i dlatego postanowiłam się z Wami nimi podzielić, ponieważ przy złym użytkowaniu retinolu można sobie naprawdę zaszkodzić.

Od trądziku do redukcji zmarszczek

Co ciekawe, chociaż kwas retinowy jest jednym z głównych składników rynku przeciwstarzeniowego, pierwszym jego wskazaniem było leczenie trądziku oraz łuszczycy [2]. 

Wkrótce po tym, jak pacjenci z trądzikiem zaczęli stosować kwas retinowy, zauważono, że znacznie poprawia on również wygląd skóry. Już w roku 1984 roku badania Kligmana i in. nad wpływem retinoidów na typowe oznaki starzenia się skóry podbiły przemysł przeciwstarzeniowy [3]. Do dzisiaj większość wytycznych odnośnie stosowania retinoidów opiera się właśnie na pracach Kligmana [4]. Badania te wykazały pozytywny ich wpływ na pogrubienie skóry, zwiększenie produkcji kolagenu, elastyny oraz zwiększenie angiogenezy (powstawania nowych naczyń krwionośnych). Pacjenci zauważyli również redukcję zmarszczek, większą elastyczność skóry i jej poprawiony koloryt [5].

Czym są retinoidy?

Retinoidy to kwasowe pochodne witaminy A. Wyróżniamy ich trzy generacje:

Pierwsza generacja:

• alitretynoina (kwas 9-cis-retinolowy; ma zastosowanie w mięsaku Kaposiego u chorych w przebiegu zakażenia HIV oraz w ciężkim przewlekłym wyprysku rąk),
• retinaldehyd,
• retinol,
• izotretynoina (kwas 13-cis-retinowy; w formie doustnej stosowana jest jako lek w ciężkich postaciach trądziku),
• tretynoina (kwas retinowy).

Druga generacja:

• acytretyna (stosowana doustnie u pacjentów z rozległą łuszczycą oporną na inne formy terapii, ciężką postacią rybiej łuski i chorobą Dariera).

Trzecia generacja:

• adapalen,
• beksaroten,
• tazaroten [6].

Retinoidy to temat – rzeka i można by o nich napisać co najmniej kilka artykułów. Dziś skupimy się na retinolu w kosmetykach, które możemy kupić na własną rękę. Jeśli zaciekawi Was temat, napiszemy również o pozostałych retinoidach 🙂

Retinol – co to jest?

Retinol jest najsilniejszą pochodną witaminy A dostępną bez recepty. Substancją czynną retinoidów dostępnych z przepisu lekarza jest kwas retinowy (np. Retin-A, Locacid, Atrederm). Inaczej jest w przypadku retinolu – jest on przekształcany w kwas retinowy dopiero w naszej skórze.

Nie oznacza to jednak, że jest mniej skuteczny niż preparaty dostępne na receptę 🙂 Badania wykazały, że możemy uzyskać podobne korzyści, ale może zająć nam to nieco więcej czasu (około 12 tygodni) [7]. Wiadomo również, że retinol jest mniej drażniący dla skóry. Oprócz retinolu na rynku dostępne są też słabsze produkty zwane pro-retinolami. Nazwy, pod jakimi się kryją, to palmitynian retinylu, octan retinylu, czy linoleinian retinylu.

Działanie retinolu

Pierwszym efektem, jaki zauważymy po stosowaniu preparatów z retinolem, będzie szybsze złuszczanie się naskórka [8]. Oczywiście samo złuszczanie nie spowoduje, że skóra będzie wyglądać lepiej. Ten efekt pomaga jedynie w likwidacji przebarwień. Wtedy właśnie wiele osób porzuca stosowanie retinoidów. Okazuje się jednak, że te związki działają na znacznie głębszym poziomie, wpływając na ekspresję genów i indukcję biosyntezy kolagenu w skórze. Jednocześnie utrudniają syntezę enzymów degradujących kolagen pod wpływem promieniowania UV [9]. O kolagenie w skórze pisałyśmy tutaj – klik. 

Miejscowa aplikacja retinolu powoduje również indukcję glikozaminoglikanów (GAG) w skórze. GAGi przyczyniają się nie tylko do poprawy stanu nawodnienia skóry, ale również do wzmocnienia bariery naskórkowej i zwiększenia odporności skóry na działanie szkodliwych czynników zewnętrznych. Ponadto, retinol przyczynia się do tworzenia nowych naczyń krwionośnych w skórze, co poprawia jej koloryt. Jednak, żeby zobaczyć pierwsze efekty retinolu objawiające się spłyceniem zmarszczek trzeba regularne go stosować przez okres od trzech do sześciu miesięcy [10]. Inne badanie kliniczne również potwierdza, że ​​0.1% preparat retinolu stosowany przez 52 tygodnie może znacznie poprawić objawy fotostarzenia skóry, objawiając się zwiększoną ekspresją prokolagenu typu I, hialuronianu oraz markerów związanych z proliferacją fibroblastów [11]. 

Retinol a ciąża i karmienie piersią

Bardzo ważną informacją jest fakt, że retinoidy nie są zalecane kobietom w ciąży (doustne dawki witaminy A są szkodliwe dla rozwijającego się płodu), a także kobietom karmiącym [12]. Jednak w dużej meta-analizie dotyczącej stosowania kremów z retinoidami nie potwierdzono takiego związku [13]. Uważamy, że bezpieczeństwo to podstawa i podpisujemy się pod stwierdzeniem, że retinoidów (w tym retinolu) w ciąży i w czasie laktacji nie stosujemy. Oprócz wyżej wymienionych stanów krem z retinolem może być stosowany przez każdego, kto dostrzega pierwsze oznaki starzenia się skóry, nawet na bardzo wczesnym etapie. Trzeba pamiętać jednak o tym, że związek ten może być drażniący dla osób o wrażliwej skórze (oj prawda☺), ale możemy również przyzwyczaić naszą delikatną cerę do jego działania. 

Kiedy stosować retinol?

Wiele osób stosuje retinol w nocy. Eksperci twierdzą, że to powszechny mit, że nie można używać retinolu w ciągu dnia. Niestety nie znalazłyśmy publikacji, które jasno mówią, jak i kiedy stosować retinol i w związku z tym dla bezpieczeństwa rekomendujemy stosowanie ich w nocy. Zdecydowana większość prac w bazie Pubmed dotyczy kwasu retinowego i ciężko znaleźć najnowsze wytyczne stosowania retinolu. Prawdą jest, że retinoidy rozkładają się w świetle słonecznym. W obawie przed promieniowaniem słonecznym i ryzykiem utraty właściwości kosmetyków są one umieszczane w nieprzezroczystych opakowaniach i lepiej je aplikować w nocy [14]. Dlatego też stosowanie retinolu latem nie jest dobrym pomysłem. Niemniej jednak zawsze pamiętajmy o stosowaniu kremu z filtrem przeciwsłonecznym (im wyższy SPF tym lepiej). Tu także pojawiają się głosy, że to powszechny mit, ale my polecamy Wam stosowanie filtrów UVA i UVB przez cały rok (klik), najlepiej SPF 50. Dodatkowo musimy pamiętać o nawilżaniu skóry.

Jakie są stężenia retinolu w kosmetykach?

Jeśli jesteś posiadaczką wrażliwej skóry, można zacząć od stosowania retinolu co trzecią noc i sukcesywnie zwiększać częstotliwość zaczynając od kosmetyków z niższym stężeniem. Na rynku kosmetycznym mamy całą gamę kosmetyków z retinolem. Zakres stężeń jest bardzo duży. Znalazłyśmy kremy zawierające retinol zawierające go w stężeniu 0,05%, 0,15%, 0,2%, 0,3%, 0,4%, 0,5%, 1% a nawet 2%. W stężeniu 4% możemy go znaleźć w preparatach stosowanych w gabinetach kosmetycznych. Ważnym aspektem są tez dodatki do kremów z retinolem. Podpowiemy, że połączenie retinolu i witaminy C, kwasu ferulowego czy niacynamidu jest świetnym rozwiązaniem. Na pewno napiszemy więcej o tych substancjach w kolejnych postach. Większość ekspertów rekomenduje, żeby zacząć przygodę z retinolem od stężeń 0.2-0,3%. Wg Komitetu Naukowego ds. Bezpieczeństwa Konsumentów (SCCS) stosowanie retinolu w kremach do twarzy /rąk w stężeniu 0,3% jest uważane za bezpieczne [15].

Czy retinol ma jakieś wady?

Bardzo często po zastosowaniu retinoidów obserwuje się tak zwaną „reakcję retinoidową”, charakteryzującą się zaczerwienieniem, pieczeniem i złuszczaniem naskórka w miejscu ekspozycji [16]. Ponadto retinol cechuje się niestabilnością, co sprawia trudności w stosowaniu go w recepturze kosmetycznej. Musimy również pamiętać, że nie znamy jeszcze długofalowych efektów stosowania tych związków na zdrowej skórze.

Bakuchiol -roślinny retinol?

Istnieje także bezpieczna alternatywa retinolu: bakuchiol. Naukowcy udowodnili, że ten ekstrakt roślinny naśladuje działanie retinolu. Bakuchiol pochodzi z nasion i liści Psoralea corylifolia, czyli rośliny Bakuchi, tradycyjnie stosowanej w medycynie ajurwedyjskiej i chińskiej do leczenia chorób skóry. W jednym z badań osoby, które stosowały bakuchiol dwa razy dziennie przez okres 12 tygodni, zauważyły ​​znaczne spłycenie zmarszczek, poprawę pigmentacji, elastyczności i jędrności skóry. Wykazano, że bakuchiol działa w podobny sposób jak retinol. Również stymuluje produkcję kolagenu, ale jego stosowanie nie wiążę się   z taką ilością podrażnień [17].

Ile retinolu nakładać na twarz?

Jaka ilość kremu z retinolem jest wystarczająca, aby pokryć całą twarz? Jak zalecał prof. Kligman – wielkość ziarna groszku jest w pełni wystarczająca. Wtedy 30 ml kremu wystarcza na około 3-4 miesiące, przy stosowaniu co noc.  Ja niestety zastosowałam znacznie więcej:(

Przyzwyczajajmy jednak naszą skórę do retinoidów. Zacznijmy je używać powoli – co drugą lub trzecią noc. Ja chciałam szybkiego efektu i zastosowałam aplikację codzienną:( Oj, nie polecam. Po aplikacji musimy pamiętać o bardzo dobrym nawilżeniu skóry i ochronie przeciwsłonecznej.

Czy warto inwestować w retinol w kremie?

Zdecydowanie tak. Należy jednak robić to z dużą ostrożnością. Wybrać krem sprawdzonej marki, odpowiednio go przechowywać i powoli przyzwyczaić skórę do drażniącego działania. Retinol możecie znaleźć w kosmetykach takich jak krem do twarzy,  serum, olejek, czy krem pod oczy. Pamiętajcie również o okolicy szyi i dłoniach- to one często zdradzają nasz wiek. Możecie również zdecydować się na profesjonalną kurację z retinolem na przebarwienia i blizny w gabinecie kosmetycznym. Cena dobrych kremów z retinolem waha się od 80 zł do 2000 zł. W internecie znajdziecie wiele informacji i poleceń konkretnych kosmetyków. My z pełną rekomendacją możemy Wam polecić świetne profile na instagramie: dr Niny Wiśniewskiej i inti_skin. Jeśli ktoś jednak obawia się skutków ubocznych stosowania retinolu może zawsze wybrać krem z bakuchiolem.

Artykuł Retinol – pogromca zmarszczek pochodzi z serwisu Blog o zdrowiu | Blog o urodzie - Ageless | Naukowy Anti aging.

Pierwszym krokiem jest identyfikacja pierwotnej przyczyny powstawania sinych, podkrążonych oczu. Efekty leczenia mogą pojawiać się powoli lub być nieznaczne, jednak nawet łagodna poprawa wyglądu może spowodować poprawę jakości życia 🙂

Krem z filtrem to podstawa

Podstawą zachowania młodego wyglądu skóry wokół oczu jest odpowiednia profilaktyka, czyli ochrona przed promieniowaniem słonecznym. Okulary przeciwsłoneczne, czapki z daszkiem, a co najważniejsze – stosowanie filtrów ochronnych UVA+UVB o SPF minimum 30 – może zapobiec powstawaniu przebarwień wywołanych promieniami słonecznymi [1] [KLIK]

Przy wyborze okularów przeciwsłonecznych zwróćmy uwagę, by chroniły przed UVA/UVB w 99-100%, lub też żeby ich soczewki posiadały filtr minimum 400 UV [2].

Sposoby na cienie pod oczami

Pozbywając się podkrążonych oczu zacznijmy od najmniej inwazyjnych, można by powiedzieć – najprostszych metod. Jeśli przyczyną powstawania podkówek pod oczami jest nadmiar barwnika, jakim jest melanina (więcej przeczytacie tutaj –  KLIK), warto rozważyć kremy rozjaśniające cienie pod oczami. Aby były widoczne efekty, trzeba je stosować przez kilka miesięcy. Dlaczego tak długo? Składniki kremów na przebarwienia pod oczami nie usuwają obecnego już barwnika, tylko hamują jego powstawanie. Stary barwnik ulegnie rozproszeniu w wyniku działań fizjologicznych. 

A teraz dobre strony. Niewątpliwą zaletą jest to, że cienie pod oczami ulegają rozjaśnieniu szybciej niż np. przebarwienia obecne w innych częściach ciała. Skóra twarzy, w szczególności pod oczami, jest cienka i cząsteczki czynne kremów przenikają przez nią znacznie szybciej dzięki czemu możemy szybko przywrócić jej młody wygląd. [3].

Jaki krem wybrać?

Zanim zdecydujemy się na zakup kremu, który będziemy stosować przez kilka miesięcy, warto zwrócić uwagę na jego skład. Przygotowałyśmy dla Was zestawienie składników, które możecie znaleźć w preparatach pod oczy [4].

1. Witamina C

Cechuje ją niestabilność, dlatego najczęściej łączona jest z ekstraktami z lukrecji i soi, o których więcej przeczytacie niżej. Udowodniono, że działa silniej w połączeniu z witaminą E. Poza tym, wit. C zwiększa ochronę przed uszkodzeniami skóry indukowanymi promieniowaniem UVA i UVB oraz wzmaga syntezę kolagenu [9]. Może też powodować pogrubienie skóry powiek, dzięki czemu tłumiony jest kolor krwi płynącej w leżących poniżej naczyniach krwionośnych [4, 10].

2. Niacynamid

Niacynamid to najbardziej popularnia forma niacyny, czyli witaminy B3, jaką spotykamy w kremach. Zwęża pory, zmniejsza ilość produkowanego sebum, redukuje rumień skórny i poprawia kondycję skóry. A dodatkowo ma działanie przeciwbarwnikowe. Gdybyście jednak wciąż mieli wątpliwości, dorzucamy kolejne zalety – miejscowe stosowanie niacynamidu niesie za sobą bardzo małą liczbę działań niepożądanych. Nie zaobserwowano podrażnień, zaczerwienienia, oparzeń czy swędzenia skóry [14-15]

3. Kwas kojowy

Wytwarzany przez grzyby – m.in. przez gatunek Aspergillus flavus (kropidlak żółty), który jest wykorzystywany do produkcji takich produktów spożywczych jak miso, shoyu (sos sojowy) czy sake [5]. Poza działaniem wybielającym, kwas kojowy wykorzystywany jest też jako ochrona przez promieniowaniem UV [6].

4. Kwas azelainowy

Jego działanie przeciwzapalne, przeciwzaskórnikowe, przeciwutleniające i bakteriobójcze jest wykorzystywane do terapii nadmiernej pigmentacji pozapalnej, melanodermii (ciemnych przebarwień skóry) oraz plam starczych. Jest również stosowany w leczeniu trądziku i przebarwień, które po nim pozostały [7].

5. Retinoidy i pochodne witaminy A 

„Poprawiają” nieregularne rozmieszczenie melanocytów i nieprawidłową ich aktywację. Stymulują syntezę i regenerację kolagenu, wzmacniając napięcie i jakość skóry. Poza tym, stymulują proces odnowy komórek naskórka. Uszkadzają barierę mechaniczną skóry, ale dzięki temu przyspieszona jest eliminacja zawartego w naskórku barwnika. Retinoidy są czasem stosowane jako środki wzmagające penetrację innych produktów [8,11].

6. Arbutyna

Składnik pochodzenia roślinnego, którego efekt wybielający zależy od dawki. Musimy uważać, żeby nie przedobrzyć – w stężeniach wyższych niż 3% może paradoksalnie prowadzić do nadmiernej pigmentacji [8].

7. Hydrochinon 

Jedna z najbardziej skutecznych metod w zaburzeniach pigmentacyjnych skóry, ale uważajmy na tę substancję [8]. W stężeniach 2-6% ma działanie rozjaśniające, a w wyższych stężeniach wręcz przeciwnie, może prowadzić do nagromadzenia barwnika [11].

Długotrwałe stosowanie może doprowadzić do [12]:

• egzogennej ochronozy policzków – szaroniebieskich, szarych lub czarnych przebarwień skóry;
• leukomelanodermii – jednoczesnego występowania odbarwień i przebarwień skóry;
• powstawania zwyrodnień skóry.

W Europie i Azji hydrochinon stał się niedostępny ze względu na potencjalne działanie rakotwórczego i teratogenne na płód [11].

8. Mekwinol 

Pochodna hydrochinonu o mniej intensywnym niż on działaniu. Rozjaśniający efekt mekwinolu trwa na ogół tak długo, jak długo go stosujemy. Jest dopuszczony do użytku w Europie i w Stanach Zjednoczonych [8].

9. Ekstrakt z lukrecji 

Najbardziej bezpieczny środek do rozjaśniania cery. Zawiera substancję czynną zwaną likwirtyną, która powoduje rozproszenie nagromadzonego barwnika. Dla najlepszego efektu powinno się go stosować w dawce 1 gram na dobę przez 4 tygodnie, a więc niestety dużo większej niż jego stężenie w kosmetykach 🙁 [13].

10. Soja 

Ma działanie przeciwzapalne, przeciwutleniające, nawilżające i chroni przed uszkodzeniami skóry wywołanymi przez promieniowanie UVB. Stymuluje pochłanianie komórek barwnikowych, zmniejszając przez to intensywność barwnika [8].

11. Żeń-szeń 

Ma działanie immunomodulujące, przeciwnowotworowe, neuroprotekcyjne i przeciwutleniające. Na domiar tego pomaga niwelować cienie pod oczami. Z żeń-szenia (ang. ginseng) powstają są dwa tradycyjne preparaty, tzw. ginsenozydy – czerwony i biały żeńszeń, różniące się sposobem suszenia korzenia. Udodniono, że czerwony żeń-szeń ma silniejsze działanie [13, 16].

12. Suszone liście morwy 

Morwa biała ma działanie wybielające i przeciwutleniające. Wyizolowano z niej enzym – 2,4,3′-trihydroxydihydrostilbene – który ma 20-krotnie silniejsze właściwości  niż kwas kojowy. Do efektów ubocznych wynikających ze stosowania liści morwy należy m.in. świąd [13, 17].

13. Wyciąg z morszczynu pęcherzykowatego 

Obrzęk powieki dolnej i nadmierne zabarwienie może wynikać z nagromadzenia hemu w wyniku przecieku krwi. Wyciąg z morszczynu pęcherzykowatego powoduje jego rozkład. Dzięki silnym właściościom antyoksydacyjnych może powodować zmniejszenie cieni pod oczami, a synteza kolagenu – zmniejszenie zmarszczek [13]. 

14. Kofeina 

Miejscowo stosowana kofeina może być skuteczna w leczeniu cieni wynikających z nadmienego ukrwienia okolicy podoczodołowej czy też obrzęku spowodowanego przez nieszczelne naczynia krwionośne. Łatwo przenika przez skórę [18].

Jak widzicie, dostępna jest cała gama składników, które pomagają zniwelować cienie pod oczami przywracając młody wygląd skóry. Pamiętajmy, że aby był widoczny efekt, należy te preparaty stosować regularnie i długoterminowo. Ale najpierw skonsultujcie się ze swoim dermatologiem w celu ustalenia przyczyny powstawania cieni pod oczami. Gdy już to zrobicie, lekarz podpowie Wam, czy dany preparat jest skuteczny i dla Was bezpieczny. 

Już niedługo napiszemy, jakie inwazyjne metody postępowania są skuteczne. Do usłyszenia!

Artykuł Jak zachować młody wygląd? Sposób na cienie pod oczami. pochodzi z serwisu Blog o zdrowiu | Blog o urodzie - Ageless | Naukowy Anti aging.