Wzięłyśmy egzosomy pod lupę i napiszemy Wam, skąd się biorą i jakie są ich rodzaje. Omówimy najnowsze osiągnięcia i trendy w zastosowaniu egzosomów w różnych dziedzinach medycyny i kosmetologii. Przedstawimy również wady i zalety egzosomów, a także potencjalne ryzyka i wyzwania związane z ich stosowaniem.

Małe pęcherzyki z wielkim potencjałem

Egzosomy mają średnicę wielkości od 30 do 150 nanometrów. Są wydzielane przez wszystkie komórki organizmu (1). Dlatego są one obecne w różnych płynach ustrojowych, takich jak krew, mocz, ślina czy mleko matki. Mogą mieć pochodzenie ludzkie, zwierzęce, roślinne lub drobnoustrojowe. 

Wewnątrz egzosomów znajdują się różne substancje, np. białka, lipidy, DNA czy mikroRNA. Te złożone struktury pełnią ważną rolę w komunikacji międzykomórkowej, przenosząc informacje i sygnały pomiędzy różnymi komórkami organizmu (2).

Egzosomy mogą być wykorzystane do transportu leków do określonych komórek lub tkanek organizmu ze względu na swoją zdolność do przenoszenia różnych substancji biologicznych (2).

Jednak aby otrzymać czyste i aktywne egzosomy, należy oddzielić te małe pęcherzyki od innych składników biologicznych, takich jak np. komórki czy białka. 

Egzosomy – najnowsze odkrycia

Badania, w których badano potencjał egzosomów, przeprowadzane były na gryzoniach. Oto niektóre doniesienia odnośnie egzosomów pochodzących z komórek macierzystych:

• mezenchymalnych – mogą mieć pozytywny wpływ na skórę. Stymulują procesy regeneracji, odmładzania i naprawy skóry, a także zapobiegają stanom zapalnym i zwłóknieniu. Badania na zwierzętach wykazały, że egzosomy z MSC mogą przyspieszać gojenie się ran skóry (3).

• tkanki tłuszczowej – mogą być wykorzystane do leczenia łysienia androgenowego – wykazały obiecujące wyniki w badaniach przedklinicznych na zwierzętach, przyspieszając gojenie się ran skóry i stymulując wzrost włosów (4).

• łożyska – mogą zmniejszyć objawy łuszczycy, takie jak zaczerwienienie, świąd i ból (5).

• miazgi zębowej – podane do dziąseł mogą poprawić zdrowie przyzębia i zwiększyć gęstość kości (6).

Pamiętajmy, że badania na zwierzętach nie zawsze odzwierciedlają sytuację u ludzi. potrzebne są dalsze badania kliniczne, aby potwierdzić bezpieczeństwo i skuteczność tych terapii. 

Badania kliniczne na ludziach, czyli coś co ciekawi nas najbardziej 

Przejrzałyśmy bazę Cochrane oraz Pubmed szukając badań klinicznych z użyciem ludzkich egzosomów przeprowadzanych na ludziach. Większość z tych, które znalazłyśmy, dotyczy onkologii i Covid-19, jednak znalazłyśmy kilka bardzo interesujących pozycji.

W jednym z badań przeprowadzonych w Korei porównano efekt mezoterapii mikroigłowej twarzy w połączeniu z egzosomami lub solą fizjologiczną (NaCl). W tym badaniu egzosomy pochodziły z ludzkich komórek macierzystych tkanki tłuszczowej. Ta połowa twarzy, w której użyto egzosomów, wykazała lepszą jakość skóry pod względem zmarszczek, elastyczności, nawilżenia i pigmentacji. W badaniu wzięło udział 28 osób. Wykonano trzy zabiegi w odstępach trzytygodniowych (7).

W bazie clinicaltrials.gov znalazłyśmy informację o zakończeniu follow-up w badaniu oceniającym efekt działania serum przeciwzmarszczkowego zawierającego egzosomy z ludzkich komórek macierzystych. Wnioski nie zostały jeszcze opublikowane, czekamy z niecierpliwością! Wiemy, że w badaniu wzięło udział 36 Japonek, a efekty oceniano po 4 tygodniach stosowania serum (8).

 W innym badaniu oceniono, czy egzosomy poprawiają kondycję skóry z atroficznymi bliznami potrądzikowymi. U 25 pacjentów wykonano zabieg laserem frakcyjnym CO2, a następnie na połowę twarzy nałożono serum z egzosomami pochodzącymi z komórek macierzystych tkanki tłuszczowej, a na drugą połowę twarzy – żel kontrolny. Procedurę powtórzono trzykrotnie. Wnioskiem z badania jest większe poprawa wyglądu blizn w skali ECCA (échelle d’évaluation clinique des cicatrices d’acné) na połowie twarzy, na której wykorzystano egzosomy (9).

W 2023 r. przeprowadzono badanie z wykorzystaniem allogenicznych (pochodzące od innego człowieka) egzosomów z płytek krwi (pEVs). Dwunastu ochotnikom z ranami chirurgicznymi podano te egzosomy w formie iniekcji podskórnej w okolicy rany. Nie zaobserwowano żadnych istotnych różnic w czasie gojenia ran między grupą otrzymującą pEVs a grupą otrzymującą placebo (10).

Egzosomy w medycynie estetycznej

W medycynie estetycznej egzosomy są wykorzystywane w połączeniu z innymi metodami, takimi jak mikrodermabrazja, radiofrekwencja mikroigłowa lub laser frakcyjny. W rezultacie powstają mikrouszkodzenia w skórze, które pobudzają procesy naprawcze i odnowy. Egzosomy zaś mają za zadanie dostarczyć skórze i włosom czynników wzrostu i innych substancji, które zwiększają efektywność zabiegów.

Przykłady produktów z egzosomami

Na rynku dostępne są różne produkty z egzosomami, które różnią się między sobą składem, technologią produkcji i przeznaczeniem. Oto niektóre z nich:

• ASCE+ – to preparaty produkowane przez firmę ExoCoBio. Firma ta opatentowała technologię pozwalającą na uzyskanie 100% czystych komórek macierzystych pochodzących z komórek tłuszczowych- ExoSCRT™.  Preparaty ASCE+ są dostępne w dwóch wersjach: SRLV – dedykowana do zabiegów na skórę i HRLV – dedykowana do włosów. Na stronie producenta nie możemy znaleźć informacji na temat pochodzenia egzosomów. Na niektórych stronach widnieje informacja o tym, że są to egzosomy roślinne z róży damasceńskiej.

• MG-EXO-SKIN: to preparat używany w zabiegu Dermapen EXO-SKIN za pomocą urządzenia Dermapen 4. Preparat używany do aplikacji ma zawierać 66,5% egzosomów z mezenchymalnych komórek macierzystych (MSC), które są pozyskiwane z krwi pępowinowej. 

Sprzedaż produktów ze składnikami pochodzącymi z ludzkich komórek jest kontrowersyjnym tematem, który wiąże się z wieloma wyzwaniami i ryzykami. Niektóre z nich to: bezpieczeństwo i jakość egzosomów, prawo własności i zgoda dawców, etyka i społeczna akceptacja, regulacje i nadzór. Różne kraje mogą mieć różne podejścia i wymagania dotyczące tych kwestii.

Egzosomy w kosmetologii

Egzosomy to nie tylko nowość w medycynie estetycznej, ale także w kosmetologii. Firmy kosmetyczne zachwalają egzosomy jako skuteczny sposób na wygładzenie zmarszczek, poprawę jędrności i elastyczności skóry oraz wyrównanie kolorytu. Jednak czy te obietnice mają pokrycie w nauce?

Niestety, większość produktów kosmetycznych z egzosomami nie zawiera egzosomów ludzkich, lecz roślinne, ponieważ te są tańsze i nie ma problemów prawnych z ich użyciem. Nie ma jednak jeszcze wystarczających dowodów naukowych na to, że egzosomy roślinne są skuteczne i bezpieczne dla skóry.  

W 2022 r. badano wpływ roślinnych egzosomów na skórę. Naukowcy porównali efektywność egzosomów z ekstraktami roślin, m.in. żeń-szenia i zielonej herbaty. Zbadali ich wpływ na ekspresję genów w keratynocytach, czyli komórkach naskórka. Stwierdzili, że każda roślina ma inne egzosomy, które powodują większe zmiany w transkryptomie keratynocytów niż ekstrakty roślinne (11).

Jaka jest nasza opinia na temat egzosomów?

Wydaje się nam, że aby uzyskać efekty podobne do tych opisywanych w badaniach naukowych, powinniśmy korzystać ze swoich własnych egzosomów. Egzosomy autologiczne, uzyskiwane z komórek naszej własnej tkanki tłuszczowej lub z komórek skóry (fibroblastów lub mezenchymalnych komórek macierzystych) otwierają nowe horyzonty w dziedzinie medycyny regeneracyjnej. 

Choć z pewnością wiązałby się z istotnymi nakładami finansowymi, potencjalne korzyści wydają się niebagatelne. Egzosomy mogą stanowią obiecującą strategię w leczeniu wielu chorób, takich jak nowotwory, choroby serca, choroby neurodegeneracyjne, łysienie, łuszczyca czy choroby przyzębia.

W zależności od źródła, z którego pochodzą, egzosomy mogą mieć różne właściwości i skład. Wykorzystanie autologicznych egzosomów pochodzących z własnych komórek gospodarza mogłoby eliminować potencjalne reakcje immunologiczne, co zwiększa ich bezpieczeństwo w kontekście medycyny estetycznej.

Dalsze badania są jednak niezbędne, aby zoptymalizować i zredukować koszty produkcji.

Bibliografia

1. Patil, A. A., & Rhee, W. J. (2019). Exosomes: biogenesis, composition, functions, and their role in pre-metastatic niche formation. Biotechnology and Bioprocess Engineering, 24, 689-701.
2. Meldolesi, J. (2018). Exosomes and ectosomes in intercellular communication. Current Biology, 28(8), R435-R444.
3. Bian, D., Wu, Y., Song, G., Azizi, R., & Zamani, A. (2022). The application of mesenchymal stromal cells (MSCs) and their derivative exosome in skin wound healing: a comprehensive review. Stem Cell Research & Therapy, 13(1), 24.
4. Gupta, A. K., Wang, T., & Rapaport, J. A. (2023). Systematic review of exosome treatment in hair restoration: Preliminary evidence, safety, and future directions. Journal of Cosmetic Dermatology, 22(9), 2424-2433.
5. Zhang, Y., Yan, J., Li, Z., Zheng, J., & Sun, Q. (2022). Exosomes derived from human umbilical cord mesenchymal stem cells alleviate psoriasis-like skin inflammation. Journal of Interferon & Cytokine Research, 42(1), 8-18.
6. Shen, Z., Kuang, S., Zhang, Y., Yang, M., Qin, W., Shi, X., & Lin, Z. (2020). Chitosan hydrogel incorporated with dental pulp stem cell-derived exosomes alleviates periodontitis in mice via a macrophage-dependent mechanism. Bioactive materials, 5(4), 1113-1126.
7. Park, G. H., Kwon, H. H., Seok, J., Yang, S. H., Lee, J., Park, B. C., … & Park, K. Y. (2023). Efficacy of combined treatment with human adipose tissue stem cell‐derived exosome‐containing solution and microneedling for facial skin aging: a 12‐week prospective, randomized, split‐face study. Journal of Cosmetic Dermatology, 22(12), 3418-3426.
8. https://center6.umin.ac.jp/cgi-open-bin/ctr_e/ctr_view.cgi?recptno=R000057325
9. Kwon, H. H., Yang, S. H., Lee, J., Park, B. C., Park, K. Y., Jung, J. Y., … & Park, G. H. (2020). Combination treatment with human adipose tissue stem cell-derived exosomes and fractional CO2 laser for acne scars: a 12-week prospective, double-blind, randomized, split-face study. Acta dermato-venereologica, 100(18), 1-8.
10. Johnson, J., Law, S. Q., Shojaee, M., Hall, A. S., Bhuiyan, S., Lim, M. B., … & Lichtfuss, G. (2023). First‐in‐human clinical trial of allogeneic, platelet‐derived extracellular vesicles as a potential therapeutic for delayed wound healing. Journal of Extracellular Vesicles, 12(7), 12332.
11. Cho, J. H., Hong, Y. D., Kim, D., Park, S. J., Kim, J. S., Kim, H. M., … & Cho, J. S. (2022). Confirmation of plant-derived exosomes as bioactive substances for skin application through comparative analysis of keratinocyte transcriptome. Applied Biological Chemistry, 65(1), 1-9.

Artykuł Egzosomy – nowa era w anti-aging czy przelotna moda? pochodzi z serwisu Blog o zdrowiu | Blog o urodzie - Ageless | Naukowy Anti aging.

Marta Krzyżanowska: Jest takie pytanie, które zadaje sobie pewnie wiele kobiet – czy istnieje konkretny wiek, w którym powinnyśmy zacząć myśleć o medycynie estetycznej? 

Dorota Lorkowska – Czosnyka: Przyjmuje się, że mniej więcej 25 rok życia to ten moment, kiedy zaczyna się u nas proces starzenia się. Bardzo rzadko się zdarza, żeby zgłaszały się do nas osoby młodsze. Aczkolwiek w swojej praktyce zetknęłam się z młodymi pacjentami,  którzy mieli problemy natury medycznej. Był to m.in. przerost mięśni żuchwy, nadpotliwość rąk, stóp czy pach. Kolejnymi dolegliwościami jest aktywny trądzik, blizny potrądzikowe  oraz defekty – wrodzone i pourazowe. W takich sytuacjach wiek nie ma znaczenia. Natomiast jeżeli mówimy o typowym procesie starzenia się i dbałości o swój wygląd to najczęściej jest to 25 rok życia. 

MK: Czy istnieje limit wiekowy dla pacjentów? Czy każdy, kto się zgłosi – a jest pełnoletni – może mieć wykonany zabieg?

DLC: Osób niepełnoletnich właściwie nie przyjmujemy. Wyjątkiem jest sytuacja, kiedy istnieje wyraźny problem medyczny, a osoba niepełnoletnia przyjdzie z rodzicem, który podpiszę zgodę na dany zabieg.  Natomiast u osób bardzo młodych, ale już pełnoletnich, musimy ocenić krytycznie ich problem. Zdarza się, że problem leży nie w wyglądzie pacjenta, ale w jego psychice, i wtedy potrzebna jest psychoterapia. Czasami to my musimy spełniać funkcję psychoterapeuty, lub odesłać do specjalisty. Najczęstszymi problemami młodych ludzi są: małe lub zbyt wąskie usta, nierówny nos i wówczas możemy  pomóc je rozwiązać.

Anna Domaszewska – Szostek: A co zrobić w sytuacji, kiedy mamy już około 25 lat? Czy powinniśmy poczekać na pierwsze objawy starzenia twarzy, czy też zacząć działać troszeczkę wcześniej, profilaktycznie? W jakim wieku warto udać na konsultację do lekarza medycyny estetycznej, żeby móc wspólnie “zaplanować” proces starzenia i jak najbardziej jemu przeciwdziałać? 

DLC: Właściwie to takiego limitu wieku nie ma. Proces starzenia się jest wywołany nie tylko czynnikami wewnętrznymi – na przykład predyspozycją genetyczną, ale również czynnikami zewnętrznymi. W dużej mierze zależy on od naszego stylu życia – czy prowadzimy higieniczny tryb życia, czy unikamy promieni słonecznych, czy nie korzystamy z używek. Zdarzają się osoby nawet 40-letnie, które mają nieskazitelną skórę, mięśnie mimiczne i nie widać jeszcze objawów starzenia. Wówczas możemy im zaproponować mezoterapię, rewitalizacje, dermabrazję, czyli usunięcie zrogowaciałego naskórka. Możemy też zaproponować delikatne peelingi i oczywiście zaplanować tryb postępowania. Ale zdarzają się osoby bardzo młode, które mają bardzo zniszczoną skórę. Przykładem są 25-latki, które od 15. roku życia regularnie korzystały z solarium i ich proces starzenia posunięty jest o 10 lat . Mamy wówczas dużo do zrobienia i musimy wszystko dobrze zaplanować. 

ADS: Jak wygląda taki proces planowania zabiegów w gabinecie medycyny estetycznej?

DLC: Zawsze, gdy pacjent zgłasza się do nas po raz pierwszy, mamy do wykonania plan postępowania. Oglądamy go, badamy, słuchamy z czym ma problem. Nie zawsze pacjentowi przeszkadza najbardziej to, jaki defekt my widzimy. Zauważamy  na przykład, że pacjent ma opadające powieki, że ma niesymetryczne kąciki ust, a jemu najbardziej przeszkadzają przebarwienia i to z nimi chciałby się w pierwszej kolejności uporać. Najważniejsza jest ta pierwsza rozmowa, na której ustalamy plan pracy i podajemy pewną propozycję, słuchając jednocześnie pacjenta i uwzględniając jego potrzeby. 

MK: W zależności od wieku i zaawansowania procesu starzenia taki plan postępowania będzie zapewne wyglądał inaczej. Czy istnieją schematy postępowania dla pacjentów 30-, 40- i 50-letnich?

DLC: Trzymajmy się takich standardowych pacjentów; nie takich, którzy są 10 lat bardziej zaawansowani w procesie starzenia czy też takich, którzy wyglądają wyjątkowo młodo na swój wiek.

W wieku >30 lat pacjenci najczęściej skarżą się na przebarwienia, czyli problemy skóry związane z nadmierną ekspozycją na słońce. Problemem są też zmiany potrądzikowe, drobne blizny. Nie ma jeszcze dużego zaniku tkanek, więc skupiamy się głównie na poprawieniu jakości skóry. Jeżeli pacjent ma takie życzenie, to możemy też powiększyć usta, czy poprawić asymetrię warg lub też skorygować krzywy, garbaty nos.

W grupie 40-latków dochodzi już do zaniku struktur – skóry, poduszek tłuszczowych i mięśni. Wówczas staramy się wypełniać te ubytki. Podajemy tak zwane wypełniacze, na przykład kwas hialuronowy bądź stymulatory tkankowe. Ponieważ skóra staje cieńsza, a zmarszczki bardziej widoczne – w takich sytuacjach bardzo przydatna jest toksyna botulinowa. W wieku 40 lat głównie uzupełniamy zanikające struktury bądź też hamujemy nadmierną kurczliwość mięśni. 

Natomiast w grupie pięćdziesięciolatków mamy większe ubytki. Do dolegliwości 40-latków dochodzą jeszcze zaniki tkanki kostnej. Pacjenci zgłaszają się z powodu pogłębienia doliny łez czy też opadających policzków. W tym przedziale wiekowym oprócz uzupełniania tych ubytków, zmniejszania kurczliwości mięśni, możemy też zaproponować zastosowanie nici liftingujących. Są to nici z haczykami, które dźwigną tkanki, pomogą unieść opadające struktury, czyli tak zwane chomiczki.

ADS: Od czego zależy wybór zabiegu z wachlarza usług oferowanych przez lekarzy medycyny estetycznej? Czy pora roku w pewien sposób je warunkuje?

DLC: I tak, i nie. W Ameryce Południowej i w krajach arabskich nasłonecznienie jest bardzo duże, temperatura znacznie wyższa niż u nas, a wszystkie zabiegi są tam wykonywane całorocznie. W naszej szerokości geograficznej w okresie dużego nasłonecznienia nie są polecane zabiegi laserowe i większość peelingów. Nie chcemy ryzykować, że pacjenci nie zachowają zalecanej absencji od słońca, a w konsekwencji – do powstania przebarwień. Medyczne peelingi, które u nas wykonujemy tylko wiosną, jesienią i zimą to są tak zwane zabiegi kalifornijskie. Wiemy, że w Kalifornii są one wykonywane przez cały rok mimo dużego nasłonecznienia, może to wynikać z większej odpowiedzialności pacjentek? My sobie na to nie pozwalamy – ani na głębokie peelingi, ani na mocne lasery w okresie letnim. Pozostałe zabiegi są praktycznie całoroczne. 

ADS: Jakie są możliwości terapeutyczne przy opadających powiekach?

DLC: Przede wszystkim rozmawiamy z pacjentem, oglądamy go i oceniamy ,  czy możemy zachowawczymi metodami poprawić  jakość skóry i zniwelować defekty. Jeżeli stwierdzimy, że te defekty są duże i procedury zachowawcze będą nieskuteczne, to proponujemy pacjentowi plastykę powiek. Natomiast jeżeli możemy wykorzystać procedury zachowawcze, to z nich korzystamy – są mniej inwazyjne. Możemy wówczas zastosować mezoterapię kwasem hialuronowym z  oligopeptydami. Ma ona na celu poprawę jakości skóry i jej wzmocnienie. W okolicy oczu możliwa jest też implantacja delikatnych nici mających stymulować i zagęścić skórę. Poza tym możemy zastosować usieciowany kwas hialuronowy w okolicy dolinie łez. Niwelujemy wówczas cień, który powstaje wskutek zaniku tkanki tłuszczowej. Asortyment mamy w tym zakresie spory i poszerza się on coraz bardziej. 

ADS: Bardzo popularne w ostatnim czasie są przeszczepy tkanki tłuszczowej i komórek, które się z tej tkanki tłuszczowej izoluje. Co Państwo sądzicie na temat metody przeszczepu autologicznego tłuszczu? Czy to się sprawdza, czy to jest tylko takiego chwyt marketingowy?

DLC: W medycynie estetycznej w ogóle jest w tej chwili odwrót do tych wszystkich naturalnych metod. Stąd osocze i fibryna zrobiła dużą karierę we wszystkich działach medycyny – nie tylko estetycznej ale też w ortopedii czy w stomatologii. Również tłuszcz i przeszczep autologiczny tłuszczu bardzo dobrze sprawdza się w uzupełnianiu ubytków zanikowych twarzy, nie tylko związanych z procesem starzenia się i zaniku starczego, ale również w pourazowych zmianach. Chciałabym zwrócić uwagę, że musi to być wykonane przez bardzo dobrego specjalistę w dobrej klinice, aby wszystkie zasady prawidłowego, czystego przeszczepu zostały zachowane. Spotykaliśmy się już z pacjentami, którzy mieli wykonany zabieg nieprofesjonalnie i występowała asymetria twarzy szczególnie w okolicy powieki dolnej. 

Krzysztof Czosnyka: Kolejną sprawą jeśli chodzi o przeszczep tłuszczu są ewentualne powikłania. W przypadku zatoru tętnicy spowodowanego podaniem kwasu hialuronowe możemy użyć hialuronidazę w celu rozpuszczenia tego materiału. Jeżeli przez przypadek tłuszcz zostanie podany do naczynia to już nie mamy tak skutecznych sposobów leczenia tych powikłań i ich skutki są dużo bardziej poważne. 

ADS: Jak Państwo odniesiecie się do trendu, by – w celu „zaoszczędzenia” – udać się do salonów kosmetologicznych?

KC: Ten problem na świecie istnieje od dłuższego czasu, w Polsce pojawił się stosunkowo niedawno. Przyznaję, że jest parę aspektów, które kuszą do wykonania zabiegów u nie-lekarzy. Jest to na przykład cena. Ale co za tym idzie, często u nie-lekarzy używane są gorsze materiały, nie tak pewne jak te, które są używane w gabinetach lekarskich. Może się wydawać, że pracownicy branży kosmetycznej są bardzo sprawni, przecież wykonują bardzo dużo zabiegów manualnych. Jest to prawda. Efekt tego zabiegu może być zadowalający. Natomiast musimy sobie zdawać sprawę z jednej rzeczy – każdemu mogą zdarzyć się powikłania. Powikłania nie zdarzają się tylko tym osobom, które nie wykonują zabiegów. Najważniejsze jest to, żeby z takim powikłaniem sobie poradzić i je wyleczyć. Lekarze mają takie możliwości i to robią, natomiast nie-lekarze takich możliwości nie mają.

DLC: Problemem jest też to ,że osoby bez wykształcenia lekarskiego nie mają odpowiednio dobrej znajomości anatomii oraz umiejętności radzenia sobie w przypadku powikłań. Według Hipokratesa i jego jednej z naczelnych zasad etycznych w medycynie PRIMUM NON NOCERE-po pierwsze nie szkodzić.

KC: Często zdarzało się, że powikłanie, które zostało wywołane na przykład przez kosmetyczkę, zostało odsyłane na SOR albo było leczone w niewłaściwy sposób. Był taki dość popularny przypadek martwicy tkanek miękkich okolicy czoła. Martwica ta została mylnie rozpoznana przez kosmetyczkę jako opryszczka i była leczona acyklowirem (lekiem przeciwwirusowym) przez kilka dni, a tutaj każda godzina jest bardzo ważna. Opóźnienie w diagnozie i wdrożeniu leczenia wiąże się z tym, że rokowanie jest dużo gorsze. Lekarz jest w stanie rozpoznać to powikłanie, rozpuścić kwas, który został nieprawidłowo podany. Ma możliwość wdrożyć zabiegi, które mają na celu regenerację tych okolic. Jeżeli to rozpoznanie zostanie postawione zbyt późno, albo wdrożone leczenie będzie nieprawidłowe, skutki dla pacjenta mogą być bardzo, bardzo złe.   

ADS: Dziękujemy za bardzo ciekawy wywiad. Zakończymy go właśnie takim apelem – jeżeli decydujecie się korzystać z medycyny estetycznej, to oddajcie się w ręce odpowiednio wykształconych lekarzy.

A jeśli macie ochotę odwiedzić naszych rozmówców w gabinecie, znajdziecie ich w Bydgoszczy, w centrum medycznym Dormed.

Artykuł Medycyna estetyczna – kiedy i dla kogo? pochodzi z serwisu Blog o zdrowiu | Blog o urodzie - Ageless | Naukowy Anti aging.

Co zawdzięczamy EGCG?

Co dobrego robi ECGC? Do spektrum właściwości tej katechiny możemy zaliczyć działanie [3-4]:

• przeciwutleniające,
• fotoochronne,
• przeciwstarzeniowe,
• przeciwzapalne,
• immunomodulacyjne,
• przeciwnowotworowe,
• neuroprotekcyjne,
• kardioprotekcyjne,
• przeciwwirusowe,
• przeciwbakteryjne.

Skoro katechiny zielonej herbaty mają tyle właściwości, to dlaczego nie zastosować ich w kremach? Niestety, badania pokazują, że cząsteczka EGCG jest niestabilna, a to ogranicza jej zastosowanie na skórę w dermatologii i kosmetyce. Nie oznacza to, że takich produktów nie ma. Preparatem zawierającym EGCG przeznaczonym do stosowania na cerę, jest np. serum pod oczy marki the Ordinary. 

Dlaczego nie ma EGCG w kosmetykach?

Aplikację ogranicza jego nagły rozpad pod wpływem światła. Po ekspozycji na promieniowanie słoneczne tracimy średnio 77% substancji [5].

Wysoka temperatura i wysokie wartości pH powodują, że EGCG ulega degradacji i traci swoje właściwości. Czasem możemy to zaobserwować gołym okiem. Naturalny kolor tej katechiny jest przezroczysty (pamiętajmy, że nie mówimy tu o zielonej herbacie tylko jednym z jej składników :)). Gdy ECGC ulega utlenieniu, jego kolor zmienia się na brązowy. W wyższej temperaturze i podwyższonym pH tracimy go na rzecz galusanu galokatechiny – dochodzi do procesu epimeryzacji i powstania GCG [6].

Od czego zależy stabilność cząsteczki?

Stężenie substancji

W tym przypadku zasada jest prosta – im większe stężenie EGCG, tym lepsza jego stabilność. W jednym z badań oceniono, jak zachowuje się roztwór ECGC wystawiony na działanie promieni słonecznych i powietrza. Po 48 godzinach roztwór o stężeniu 2mg/ml zachował ponad 80% pierwotnego stężenia EGCG, podczas gdy zarówno roztwór 0,1 mg/ml jak i 0,5 mg/ml uległ całkowitej degradacji [7].

Temperatura

Nie bez znaczenia dla EGCG jest też temperatura, w jakiej katechina ta – lub też produkt ją zawierający – jest przechowywana. Wysokie temperatury powodują degradację tej cennej substancji. Jak to się dzieje? 

Wykazano, że w dominującą reakcją, jaka zachodzi w roztworach wodnych EGCG do wartości 44°C jest utlenianie. Wraz ze wzrostem temp. ponad 44°C zwiększa się udział procesu epimeryzacji, aż staje się on dominujący w temp. powyżej 98°C [8]. Jest to duży problem biorąc pod uwagę fakt, że produkty kosmetyczne w zdecydowanej większości nie są przechowywane w chłodnych warunkach. 

Wartości pH

Nie mówimy tu o pH skóry, tylko wartości pH roztworu, w którym rozpuszczono EGCG. Wykazano, że w roztworze o pH 1.6 katechina była stabilna do 96 godzin. Jej degradacja rosła wraz ze wzrostem pH roztworu [9].

Jakie substancje zapobiegają rozpadowi EGCG?

Jeśli znajdziecie produkt z tym antyoksydantem, zwróćcie uwagę na jego inne składniki. Niektóre z nich pomagają zachować stabilność EGCG.

Kwas liponowy

Aby zapobiec degradacji EGCG pod wpływem promieniowania słonecznego, pojawił się pomysł dodania innego antyoksydantu dla ustabilizowania cząsteczki. W badaniu in vitro z 2013r. najlepiej sprawdził się kwas a-liponowy. Powoduje on prawie całkowitą ochronę ECGC przez fotodegradacją (degradacji ulega 12,6% zamiast 76,9%), jak również zachowuje jego zdolność przeciwutleniającą. Wcześniej jako „współutleniacze” stosowano witaminę E i BHT, które – jak się okazało – nie chroniły go wystarczająco przed słońcem [3].

Witamina C

Zmniejsza rozpad EGCG pod wpływem światła – wynosi on 20,4% zamiast wyjściowego 76,9% [5]. Witamina C jest w stanie zwiększyć stabilność cząsteczki EGCG, szczególnie w środowisku wodnym [10].

Kwas hialuronowy

Sposobem na niska dostępność biologiczną galusanu epigallokatechiny może być znany nam kwas hialuronowy (HA)! Według jednego z ostatnich badań na ten temat, połączenie HA z ECGC w jednej nanocząsteczce znacznie zwiększa przenikanie ECGC przez skórę [11]. Trwają badania nad tym, jak transferomy mają odpowiednio chronić przed promieniowaniem UV, poza zapewnianiem właściwości przeciwstarzeniowych i antyoksydacyjnych. Czy to będzie hit i sposób na starzenie się skóry twarzy? Czekamy na efekty!

ECGC w dermatologii

W związku z licznymi właściwościami EGCG przeprowadzane są badania, czy są możliwości zastosowania go w dermatologii. Na czym trwają aktualnie prace?

Łuszczyca

ECGC miałby złagodzić objawy łuszczycy wywołane przez imikwimod (dopisać do czego on jest wykorzystywany). Doniesiono, że preparat EGCG w postaci nanocząsteczek ma 20-krotnie silniejszy efekt terapeutyczny niż wolna cząsteczka EGCG [6,12].

HPV

W badaniu sprawdzono skuteczność maści zawierającej mieszaninę katechin zielonej herbaty (65% EGCG) w leczeniu uczestników wykazujących 2–30 zewnętrznych brodawek odbytu i narządów płciowych. Grupy leczone miały dwa razy wyższy wskaźnik całkowitego usunięcia brodawek w porównaniu z grupą kontrolną [13].

Rak skóry

EGCG działa przeciwzapalnie i antyoksydacyjnie na skórę narażoną na promieniowanie UV. W jednym z badań, w których testom poddano biopsję skóry ochotników, wykazano zmniejszenie uszkodzenia komórek Langerhansa naskórka o 58% tam, gdzie zastosowano EGCG. Dla odpowiedniej ochrony potrzebne jest stężenie tej substancji większe lub równe 2,5%. W badaniu na zwierzętach krem z tą katechiną zahamował zapadalność na nowotwory w 60%. Indukowana przez UVB transformacja łagodnych brodawczaków w raki zmniejszyła się o 79% [6].

Atopowe zapalenie skóry

Wyniki badań są sprzeczne. Choć uważa się, że ECGC może zmniejszyć rumień, łuszczenie się i obrzęk skóry, czekamy na dalsze wyniki badań [6]. 

Łysienie plackowate

Wykazano, że stosowanie najsilniejszej katechiny zielonej herbaty u myszy zmniejsza wypadanie włosów w mechanizmie hamowanie 5-α-reduktazy [14]. 

Czy wyciąg z zielonej herbaty, lub też jej najsilniejsza katechina – EGCG – znajdzie zastosowanie w dermatologii i kosmetologii, dowiemy się pewnie niebawem. Niewątpliwie ma szansę odegrać kluczową rolę w tych dziedzinach. Na razie na rynku dostępne są nieliczne preparaty kosmetyczne zawierające EGCG w swoim składzie. Czy są skuteczne? Mówiąc szczerze – nie wiem. Zastosowanie tej katechiny zielonej herbaty jest bardzo wymagające technicznie, z uwzględnieniem wartości pH preparatu, temperatury przechowywania oraz zabezpieczenia przed fotodegaradacją.

PS. Zwróciłam się do firmy the Ordinary z prośbą o wyjaśnienie, w jakich warunkach powstaje ich serum. Oto ich odpowiedź (przetłumaczona na język polski):

„Polifenole, takie jak EGCG, najlepiej utrzymywać w pH <5. Wartość pH serum pod oczy Caffeine Solution 5% + EGCG (4,5-5,0) zapewnia, że ​​EGCG pozostaje stabilny w swojej recepturze. Opakowanie składające się z bursztynowej butelki dodatkowo chroni go przed degradacją. Wreszcie, formuła zawiera również przeciwutleniacz (galusan propylu), zapewniający stabilność przez cały czas. “

– zespół laboratoryjny “the ordinary”.

Artykuł Antyoksydant EGCG w kosmetologii i dermatologii pochodzi z serwisu Blog o zdrowiu | Blog o urodzie - Ageless | Naukowy Anti aging.

Aby pozbyć się koronawirusa z ich powierzchni, wystarczy woda, mydło i 30 sekund ulubionej piosenki nuconej w myślach albo śpiewanej na głos. Koronawirusa SARS-CoV-2 oprócz mydła zdezaktywuje też środek dezynfekcyjny zawierający co najmniej  60% etanolu lub 70% izopropanolu [1]. 

Oczywiście sucha skóra jest niewielką ceną jaką płacimy za kluczowy środek do ochrony przed zakażeniem koronawirusem i zachorowaniem na Covid-19. 

Z wielu Waszych pytań dotyczących pielęgnacji skóry wynika, że część z Was już doświadczyło problemu suchości skóry. Postanowiłam przyjrzeć się, co na ten temat mówią publikacje naukowe. 

O koronawirusie SARS-CoV-2 piszemy więcej tutaj i tutaj.

Czym jest bariera ochronna skóry? 

Skóra tworzy barierę pomiędzy człowiekiem i jego środowiskiem. Najbardziej zewnętrznie znajduje się warstwa rogowa naskórka. Zbudowana jest z wielościennych, płaskich, ostatecznie zróżnicowanych komórek –  keratynocytów. Komórki te są często bezjądrzaste i nie mają zdolności podziału, ale nie oznacza to, że nie spełniają ważnej roli [2].

Komórki warstwy rogowej wypełnia je NMF, czyli naturalnym czynnik nawilżający (ang. Natural Moisturising Factor). Do składników NMF zaliczamy głównie aminokwasy i ich pochodne, a także m.in.  kwas mlekowy, mocznik i cytryniany. Wszystkie te składniki są produktem przemian filagryny – jednego z kluczowym białek zróżnicowanych komórek naskórka [3].

Aby warstwa rogowa naskórka stanowiła ochronę na wzór muru, brakuje nam jeszcze ogniwa  spajającego jej komórki. Zapewniają to lipidy –  głównie ceramidy, sterole i wolne kwasy tłuszczowe [3,4].

Dodatkowo, na powierzchni skóry znajduje się ochronny płaszcz hydrolipidowy. Ta warstwa ochronna pokrywająca naskórek zapewnia mu odpowiednie nawilżenie i zaopatrzenie w składniki odżywcze. Składa się z wody, lipidów oraz białek.

W jaki sposób dochodzi do uszkodzenia bariery naskórkowej?

Nieprawidłowa przeznaskórkowa utrata wody, słońce, podeszły wiek, zaburzenia pH to tylko niektóre czynniki, które powodują dysfunkcję warstwy rogowej naskórka i przesuszenie skóry. 

W warunkach fizjologicznych pH naskórka zmienia się od wartości 7,0 w warstwie podstawnej do 4,5 – 5,0 w warstwie rogowej. Wyraźny spadek pH zaczyna się w strefie przejściowej między warstwą ziarnistą a rogową. Według przeglądu literatury – wartość pH mierzona na powierzchni przedramienia zdrowego mężczyzny rasy kaukaskiej wynosi 5.4–5.9. Na tę wartość mają wpływ czynniki endogenne (wewnętrzne), takie jak nawilżenie skóry, pot, sebum, okolica skóry, nasze predyspozycje genetyczne i wiek [5,6]. 

pH skóry zależy też od czynników egzogennych (zewnętrznych)[5]. Po myciu skóry, czy nawet jej przepłukaniu wodą, pH na jej powierzchni wzrasta [7]. Czas, jaki jest potrzebny, by pH wróciło do swojej wartości wyjściowej wynosi nawet kilka godzin [8]. 

Barierę ochronną skóry osłabia stosowanie produktów o pH większym niż 5,5. Zaburzenia funkcjonowania warstwy rogowej naskórka pojawiają się już przy zmianie pH o +0,5 jednostki [9]. Mycie rąk konwencjonalnym mydłem powoduje wzrost pH na dłoniach średnio o 3 jednostki. Przy częstym myciu rąk dochodzi do uszkodzenia bariery ochronnej skóry, bez czasu na jej regenerację [5].

Dlaczego pH jest takie ważne? To od niego zależy m.in. prawidłowe złuszczanie się naskórka i synteza ceramidów – związków z grupy lipidów, które decydują o elastyczności skóry. pH warunkuje też prawidłową regenerację bariery ochronnej skóry. Poza tym, kwasowe pH może też hamować wzrost niektórych szczepów bakterii [5]. 

Przeznabłonkowa utrata wody

Przeznabłonkowa utrata wody (TEWL) jest uważana za jeden z najważniejszych parametrów charakteryzujących integralność bariery skórnej. W przypadku uszkodzenia tej bariery wartości TEWL zazwyczaj rosną [10].  U pracowników ochrony zdrowia, którzy wielokrotnie myją i dezynfekują ręce w ciągu dnia stwierdzono wyższą wartość TEWL, nasilony rumień i suchość skóry dłoni. Teraz ta sytuacja może dotknąć każdego z nas. 

Wyprysk kontaktowy z podrażnienia

Wyprysk kontaktowy z podrażnienia to jedna z częstych chorób zawodowych u pracowników ochrony zdrowia – występuje u 17-30% z nich [11]. W jednym z badań zapalenie skóry dłoni dotknęło 55% pielęgniarek pracujących w oddziałach szpitalnych i 65% pracujących na OIOMach (Oddziałach Intensywnej Opieki Medycznej) [12].

Tak wysoki odsetek występowania wyprysku kontaktowego u pracowników ochrony zdrowia wynika z faktu, że wyprysk ten może mieć u nich też podłoże alergiczne. Wynika to głównie z pracy w wilgotnych warunkach, w rękawiczkach czy z kontaktu ze środkami dezynfekcyjnymi [12].

Przy częstym myciu rąk i uszkodzeniu bariery naskórkowej może dojść do wyprysku z podrażnienia o podłożu niealergicznym. Charakteryzuje się to spadkiem integralności warstwy rogowej naskórka. Skóra jest zaczerwieniona, sucha, łuszcząca się, z towarzyszącym uczuciem świądu i pieczenia [11].

10 wskazówek, jak poradzić sobie z suchą skórą dłoni

W związku z częstym myciem rąk wiele z nas spotka się z zaczerwienieniem i suchością skóry oraz jej nadmiernym łuszczeniem się, a nawet kontaktowym zapaleniem skóry, które w konsekwencji może się okazać kontaktowym zapaleniem skóry z podrażnienia. Ciągła nieodpowiednia pielęgnacja może doprowadzić, że stan ostry przejdzie w fazę przewlekłą. Sucha skóra może być też punktem wyjściowym dla infekcji i alergii [13]. Poniżej przedstawiamy podpowiedzi, jak można zadbać o pielęgnację dłoni, by temu zapobiegać. 

1. Myj ręce emolientami.
2. Unikaj mycia rąk gorącą wodą, to je jeszcze bardziej wysuszy. Zamiast tego wybierz wodę o temperaturze 27-30 stopni.
3. Jeśli jest taka możliwość, wybierz produkty myjące o pH mniejszym niż 5,0 [9]. 
4. Delikatnie osuszaj ręce po ich umyciu. Nie wycieraj rąk mocno ręcznikiem – takie działanie dodatkowo, mechanicznie uszkodzi skórę.
5. Gdy jesteś w miejscach publicznych, wybierz ręczniki papierowe zamiast suszarek do rąk – zminimalizujesz w ten sposób liczbę drobnoustrojów pozostałych na dłoniach [14]. 
6. Gdy w domu używasz ręczników bawełnianych, pamiętaj, by każdy mieszkaniec miał swój osobny ręcznik. Wymieniaj je regularnie. 
7. Tuż po umyciu rąk nałóż na nie krem emoliencyjny [11].
8. Wybieraj kremy bezzapachowe. Dodatkowe substancje mogą być przyczyną alergii kontaktowej – uszkodzona bariera lipidowa to wrota dla alergenów [15].
9. Możesz wykonać maskę na dłonie – nałóż grubą warstwę kremu, a na to bawełniane rękawiczki. 
10. Jeśli nie możesz sobie poradzić z wypryskami na dłoniach, skonsultuj się z dermatologiem. 

Jakich składników kremu szukać?

Przemierzając internetowe „półki” z kosmetykami w poszukiwaniu kremów do rąk warto czytać ich skład. W pielęgnacji suchej skóry sprawdzą się emolienty, czyli preparaty dające efekt zmiękczenia, wygładzenia i nawilżenia skóry [16.17]. Preparaty emoliencyjne dzielimy na generacje [18]: 

a) Emolienty pierwszej generacji zawierają substancje o właściwościach okluzyjnych. Zapobiegają utracie wody przez naskórek. Ich działanie polega na ograniczaniu parowaniu wody ze skóry, dlatego mogą być nakładane na jeszcze wilgotną skórę, np.:

• wazelina, 
• parafina,
• lanolina,
• kwasy tłuszczowe.

b) Emolienty drugiej generacji zawierają dodatkowo humektanty, którezwiększają absorbcję wody ze skóry właściwej do naskórka. Mają właściwości higroskopijne, umożliwiające im zatrzymywanie cząsteczek wody, np.:  

• glycerol, 
• mocznik, 
• sorbitol, 
• glikol propylenowy.

c) Emolienty trzeciej generacji zawierają ceramidy, cholesterol, kwasy tłuszczowe omega-3 i omega-6 (w tym kwas linolenowy i linolowy). Ceramidy to cząsteczki lipidowe składające się ze sfingozyny i kwasu tłuszczowego. Pomagają utrzymać szczelność bariery naskórkowej, mają też właściwości przeciwzapalne [19].  

Artykuł Sucha skóra dłoni – jak o nią zadbać? pochodzi z serwisu Blog o zdrowiu | Blog o urodzie - Ageless | Naukowy Anti aging.

PS. Jeśli jeszcze tego nie zrobiliście, to polecam przeczytać umieszczony wyżej link – pozwoli to zrozumieć, jak powstaje cellulit i jak działa dana terapia.

Terapie o największej potencjalnej skuteczności w zwalczaniu cellulitu

1. Przecinanie przegród łącznotkankowych 

Jest to metoda zalecana tylko w przypadku, gdy cellulit widoczny jest w spoczynku. Przed zabiegiem oznacza się wgłębienia skóry. Tutaj ważne jest, żeby skutecznie ocenić miejsca rozerwania przegród, pacjent musi stać podczas ich oznaczania 😉 Drugim etapem jest podanie znieczulenia miejscowego, a trzecim – rozerwanie przegród. Po takim zabiegu zaleca się unikania wysiłku fizycznego przez 1-2 tygodnie i stosowanie odzieży uciskowej przez 2-4 tygodnie [1]. 

Istnieją różne metody usunięcia przegród włóknistych. Dla lepszego zobrazowania czym się różnią podrzucam linki z filmikami 🙂

a) Wspomagane podciśnieniowo

Jednym z takich urządzeń zaaprobowanych przez FDA jest Cellfina. Wspomagana próżniowo komora pomaga ustabilizować skórę i wykonać precyzyjne cięcie. Operator wybiera docelową głębokość – 6 lub 10 mm. Chociaż terapia uciskowa nie jest obowiązkowa, zaleca się noszenie bielizny modelującej przez pierwsze 2 tygodnie po operacji. Wykazano, że po zastosowaniu Cellfiny cellulit się zmniejsza na ponad 3 lata – najdłużej ze wszystkich dostępnych terapii [2]!

Cena: 2500 – 5000 $. Nie znalazłyśmy oferty zabiegu Cellfina w polskich gabinetach.

b) Za pomocą lasera 

Przecięcie przegród łącznotkankowych można osiągnąć również za pomocą lasera. Do tego celu można skutecznie wykorzystać długości fali lasera 1064 nm i 1320 nm. Wykazano że, laser Cellulaze o długości 1440 nm daje pozytywne wyniki utrzymujące się rok lub dłużej. Poza przecinaniem przegród, dochodzi do upłynnienia tkanki tłuszczowej w miejscach jej nadmiaru [1].

Cena zabiegu Cellulaze: 8000 – 12000 zł, w zależności od wybranej partii ciała.

c) Ręczne

Ta metoda odchodzi już do lamusa, ale warto o niej wspomnieć. W głęboką warstwę skóry, równolegle do niej, wprowadzana jest kaniula lub igła, którą ręcznie „rozrywa” się przegrody łącznotkankowe.  Tą techniką nie uzyska się jednolitych rezultatów. Podcięcie wykonane zbyt powierzchownie może spowodować nadmierne uniesienie lub martwicę skóry, natomiast podcięcie wykonane zbyt głęboko może spowodować nieznaczną poprawę w docelowych zagłębieniach [1,3].

2. Terapia falami akustycznymi

Wskazanie to cellulit w początkowych stopniach zaawansowania. Polega na przyłożeniu głowicy emitującej fale akustyczne do skóry. Fale te przenoszone są do tkanki podskórnej, gdzie promują lipolizę, czyli rozkład komórek tłuszczowych. Poprawiają przepływ krwi i stymulują produkcję kolagenu [4].

Dla uzyskania satysfakcjonujących efektów wymagane jest średnio ok. 7 zabiegów.  Brakuje nam jeszcze długoterminowej obserwacji pacjentów celem określenia, jak długo utrzymują się efekty [5].

np. Cellactor. Cena: 300 – 600 zł, w zależności od wybranej partii ciała.

3. Laser Nd:YAG

Zapewnia równomierne i bezpieczne dostarczenie energii do pożądanego miejsca. Wiązka lasera jest skierowana w 3 kierunkach: najpierw w dół, na głębokość do 2cm, celując w tkankę tłuszczową. Skierowanie światła laserowego w bok powoduje rozerwanie przegród łącznotkankowych. Potem laser skierowany jest w górę, powodując przebudowę kolagenu skórnego i elastyny. Dochodzi do spłycenia wgłębień skóry i zwiększenia jej napięcia [5,6].

np. AccuSculpt™ . Cena: 2500 – 4000 zł, w zależności od wybranej partii ciała.

4. Zmiana stylu życia

Czyli to, co najtrudniejsze… Zwiększona aktywność fizyczna, dieta o mniejszej zawartości węglowodanów, soli i konserwantów oraz kontrola masy ciała pomoże sprawić, by cellulit był mniej widoczny.

Terapie, które mogą zadziałać

1. Karboksyterapia

Podczas tej procedury dwutlenek węgla (CO2) jest wprowadzany tuż pod skórę. Dwutlenek węgla powoduje zmniejszenie miejscowego pH i hiperkapnię (nadmiar CO2), skutkiem czego mięśnie gładkie się rozluźniają, a naczynia krwionośne poszerzają. Zwiększa się przepływ krwi przez tkankę tłuszczową. Uważa się, że karboksyterapia działa na:

• poprawę mikrokrążenia i przepływu limfy,
• poprawę kolorytu skóry,
• redukcję tkanki tłuszczowej, 
• poprawę elastyczności skóry. 

Ponadto, iniekcje CO2 powodują przebudowę kolagenu [7].

Cena: ok. 200 zł/obszar ciała

2. Radiofrekwencja (RF)

RF doprowadza do „podgrzania” cellulitu. Energia elektryczna jest przekształcana w energię cieplną. Dzięki temu, że wykorzystywana jest energia elektryczna, a nie świetlna, dochodzi do mniejszego uszkodzenia komórek barwnikowych – melanocytów.  W RF poprzez mocne ogrzewanie tkanek wywoływany jest szok termiczny, który prowadzi do pobudzenia procesów regeneracji i przebudowy struktury kolagenowej. Zmniejsza się wiotkość skóry szyi, pośladków czy ud [8].

Jakie rodzaje RF wyróżniamy?

a) radiofrekwencja monopolarna (MRF)

np. Exilis Elite. Cena: 150 – 400 zł, w zależności od wybranego obszaru ciała.

b) radiofrekwencja bipolarna (BRF)

Jedną z pierwszych technologii zatwierdzonych przez FDA w leczeniu cellulitu jest kombinacja BRF, światła podczerwonego (IR) oraz masażu. Dzięki wykorzystaniu różnych technik wymagane jest wykorzystanie mniejszej energii. Każda sesja terapeutyczna trwa około 20-30 minut na bok ciała i zaleca się, aby zabiegi odbywały się raz na 4 do 6 tygodni [8,9].

np. Velasmooth. Cena: 100 – 300 zł w zależności od wybranej okolicy ciała.

c) radiofrekwencja wielobiegunowa

Często spotyka się połączenie tego rodzaju RF z innymi technikami oraz drenażem limfatycznym. Dzięki temu po uwolnieniu zawartości komórek tłuszczowych można je usunąć z organizmu przez układ limfatyczny [8].

np. Venus Legacy  (RF, pulsacyjne pola magnetyczne i drenaż limfatyczny). Cena: 400 – 1000 zł, w zależności od wybranego obszaru.

d) radiofrekwencja mikroigłowa

Połączenie dwóch technik – RF i mezoterapii mikroigłowej (mikronakłuwania). Energia cieplna rozprowadzana jest na głębokości wkłucia igły, czyli wewnątrz skóry właściwej [8]. 

np. Attiva. Cena: 600 – 1500zł, w zależności od wybranego obszaru

3. Zogniskowane ultradźwięki z wizualizacją (Microfocused Ultrasound With Visualization, MFU-V)

MFU-V to metoda na bezinwazyjne podniesienie i napięcie luźnej skóry. Impulsy energii dostarczane są do tkanki podskórnej i ogrzewają ją do temp. co najmniej 65°C.  W tej temperaturze kolagen ulega denaturacji i kurczy się, powodując napięcie skóry. Ponadto, dochodzi wtedy do aktywacji kaskady gojenia się ran. Dzięki podglądowi (wizualizacji) można dokładnie określić miejsce przyłożenia danej energii, unikać naczyń krwionośnych i kości, a więc procedura jest bezpieczniejsza. Autorzy licznych badań ocenili, że skutki tego zabiegu są najbardziej widoczne u nie-otyłych pacjentów. Jedynym urządzeniem zatwierdzonym przez FDA, z wskazaniem to bezinwazyjnego liftingu skóry, jest Ultherapy [8,10].

Cena: nie znalazłyśmy oferty Ultherapy w leczeniu cellulitu w polskich gabinetach.

4. Kremy na cellulit

Kremy na cellulit mogą poprawić wygląd skóry, ale nie oszukujmy się – efekty nie będą trwałe. Dla uzyskania efektów konieczne jest codzienne stosowanie wybranego produktu. Istnieją naukowe doniesienia na temat działania m.in.:

• kofeiny, teofiliny, aminofiliny 
• retinoidów,
• ekstaktów roślinnych [8].

Pewnie zastanawiacie się, w jaki sposób czynniki stosowane zewnętrznie, miejscowo, mogą zmniejszyć cellulit. Otóż uważa się, że stymulują one skórne mikrokrążenie i produkcję nowego kolagenu. Poza tym substancje te mogą zmniejszać poziom stanu zapalnego, a tym samym produkcję wolnych rodników. Mówi się też o ich wpływie na zmniejszenie lipogenezy, choć niewiele badań potwierdziło skuteczność stosowania miejscowo witamin A, C lub E [8].

a) Kofeina

Mimo tego, że kofeina jest zawarta w licznych antycellulitowych specyfikach, dowody naukowe na jej skuteczność są nieznaczne. Przekonanie o właściwościach kofeiny opiera się na hipotezie, że przenika ona przez skórę i tkankę podskórną i zmniejsza lipogenezę [11].

W produktach kosmetycznych kofeina jest zazwyczaj dostępna w stężeniu 3% [12]. Dla lepszego dostarczenia kofeiny wgłąb skóry można zastosować ją w formie mikrocząsteczek w połączeniu z kwasem hialuronowym. W badaniu z 2018r. wykazano, że kumulacja kofeiny może być wtedy nawet dwukrotnie większa [13].

Kawowa łuska srebrzysta (ang. coffee silverskin) to jedna z błon otaczających 2 przylegające do siebie ziarna kawy. Jest jedynym produktem ubocznym podczas procesu prażenia kawy. Zawartość kofeiny w łusce wynosi około 10 mg/g, czyli 3,5 razy mniej niż w większości napojów kawowych. Bądźmy zero-waste i wykorzystajmy łuski srebrzyste na skórze! Wykazano, że po umieszczeniu tej łuski w nanocząsteczce, ma ona zdolność do przenikania przez barierę skóry [14].

Cena preparatów z kofeiną: od 22 zł.

b) Retinoidy

Uważa się, że retinoidy poprawiają wygląd cellulitu poprzez zwiększeniu grubości skóry, stymulację syntezy nowych naczyń krwionośnych oraz elementów tkanki łącznej, jak również poprzez zwiększenie liczby aktywnych fibroblastów.  Aby zauważyć efekty, należy stosować retinoidy przez 6 miesięcy lub dłużej [15]. 

Cena preparatów z retinoidami: od 49 zł.

5. Mezoterapia

Mezoterapia polega na iniekcjach podskórnych lub śródskórnych. 

a) miejscowe iniekcje enzymów 

W pozbyciu się cellulitu pomaga wstrzyknięcie takich enzymów jak np. kolagenaza. „Rozkłada” ona przegrody kolagenowe. Jest to jednak terapia w zaawansowanych stadiach cellulitu i dla wytrwałych, ponieważ wymaga wielu iniekcji powtarzanych co ok. 3 tygodnie. W wielu preparatach kolagenaza jest tylko jednym ze składników i nie wiadomo, jaka jest jej dokładna zawartość. Aktualnie trwają badania kliniczne nad stosowaniem kolagenazy otrzymywanej z hodowli bakterii Clostridium histolyticum w leczeniu cellulitu [8,16].

Np. PB Serum High (kolagenaza to jeden ze składników). Cena: ok. 1400 zł.

b) miejscowe iniekcje wypełniaczy 

Kwas polimlekowy (PLLA, Sculptra) czy hydroksyapatyt wapnia (CaHA, Radiesse) to wypełniacze biostymulujące. Ich cząsteczki stymulują rozwój naturalnych włókien kolagenowych. 

W jednym z badań wykazano, że połączenie dwóch technik – iniekcji hydroksyapatytu wapnia i zogniskowanych ultradźwięków z wizualizacją (o nich przeczytacie poniżej) – daje dobre rezultaty w leczeniu cellulitowych wgłębień i zwiotczenia skóry ud i pośladków.  

O czym warto pamiętać? Jeśli decydujemy się na wykorzystanie technik łączonych, najpierw wykonujemy zabieg urządzeniem wykorzystującym energię, np. RF. Bezpośrednio po zabiegu można wtedy podać wypełniacze biostymulujące. Jeśli zmienimy kolejność i najpierw podamy wypełniacz, musimy odczekać pomiędzy procedurami 1 miesiąc [8, 17]. 

Mimo obiecujących wyników, dla pełnej oceny skuteczności i bezpieczeństwa tych preparatów, potrzebujemy dalszych, dobrze zaprojektowanych badań klinicznych.

Np. Sculptra – cena za amp: 1800 – 2600 zł; Radiesse – cena za amp. 1600 – 2600 zł.

Terapie, których efektów nie jesteśmy pewne

1. Doustna suplementacja

Opinie na ten temat są sprzeczne. Niektórzy naukowcy donoszą, pomogą antyoksydanty zawarte m.in. w winogronach, miłorzębie japońskim czy oleju z ogórecznika. Nieliczne badania mówi,że picie soku z aronii może poprawić mikrokrążenie zwiększyć syntezę kolagenu i elastyny [9].

2. Kriolipoliza 

Jest to zatwierdzona przez FDA technika mrożenia tkanki podskórnej a co się z tym wiążę – uszkadzania i zmniejszania objętości komórek tłuszczowych. Chłodzący aplikator przykładany jest do skóry na okres 1 godziny [18]. Usunie drobne skupiska tłuszczu, ale czy jest skuteczny w przypadku cellulitu?

np. Coolsculpting. Cena: 750 – 2500 zł w zależności od wybranego obszaru.

3. IPL (Intense pulsated light)

Przypuszcza się, że technika ta stymuluje produkcję kolagenu i pomaga uzyskać bardziej jędrną skórę.  Za jej pomocą dochodzi do powstania uszkodzeń skóry, które następnie są naprawiane, a kolagen przebudowywany. W związku z tym, że IPL działa tylko na głębokości skóry i nie ma wpływu na włókniste przegrody, efekty nie są ani trwałe, ani spektakularne [19]. 

Pomimo wielu podejść do tematu leczenia cellulitu i ogromu badań naukowych, do tej pory żadna z metod nie okazała się być skuteczna w długoterminowej perspektywie. Zabiegi mogą poprawić wygląd skóry w zadowalającym stopniu, ale nie zlikwidują go całkowicie. Wymagałoby to ogromnej przebudowy tkanek. Co się sprawdza najlepiej? Techniki łączone, np. metodami wykorzystującymi energię i mezoterapia, lub też fale akustyczne w połączeniu z laserem 1440nm [9]. O czym warto pamiętać, to by przed każdym zabiegiem kosmetycznym – niekoniecznie medycznym – skonsultować się z lekarzem, który rozumie genezę problemu i pomoże dobrać odpowiednią terapię.  To on dokona klasyfikacji cellulitu i kwalifikacji do zabiegu. Poinformuje też o przeciwwskazaniach do proponowanych metod leczenia.

Wymienione przez nas propozycje to na pewno nie wszystkie metody usuwania lub zmniejszania widoczności cellulitu. Ciągle pracuje się nad nowymi rozwiązaniami. Ale czy w przypadku, gdy ma go ok. 90% kobiet, cellulit jest czymś czego mamy się wstydzić?

Artykuł Jak się pozbyć cellulitu? pochodzi z serwisu Blog o zdrowiu | Blog o urodzie - Ageless | Naukowy Anti aging.

1. Kiedy świat po raz pierwszy usłyszał o cellulicie?

Cellulit został opisany po raz pierwszy na początku XX wieku. Inaczej nazywamy go skórką pomarańczową lub “cottage cheese” [2].

2. Jak wygląda cellulit?

Jest to nierówna, pofałdowana powierzchnia skóry, charakteryzująca się obecnością guzków i zgrubień [3].

3. Cellulit a cellutitis – czy to to samo?

Nie! Cellulitis to zapalenie skóry i podskórnej tkanki łącznej, najczęściej wywołane przez infekcję bakteryjną. Objawy to m.in. silne zaczerwienienie i bolesność skóry, pojawia się też uczucie pieczenia [4].

Cellulit to nie choroba, tylko niemalże normalne, niezapalne zjawisko degeneracyjne. Wgłębienia skóry występują fizjologicznie i przeszkadzają nam tylko w aspekcie estetycznym. 

4. Gdzie może występować cellulit?

Może on dotknąć tych obszarów ciała, gdzie występuje podskórna tkanka tłuszczowa. Najczęściej jednak spotykany jest na nogach – zewnętrznej części ud – i na pośladkach. Rzadziej zaobserwujemy go wokół pępka, na piersiach, na rękach (tylnej części ramion), na szyi oraz na łydkach [2].

5. Jak powstaje cellulit?

Na powstawanie cellulitu składają się predyspozycje genetyczne, zaburzenia metaboliczne i biochemiczne. Nie ma prostej odpowiedzi na to pytanie, hipotez jest wiele i wciąż są ewaluowane. Oto niektóre z nich. 

Gospodarka hormonalna

Co może gołym okiem na to wskazywać? Fakt, że cellulit zaczyna się pojawiać po okresie dojrzewania. Zaostrzają go m.in. ciąża, karmienie piersią, miesiączkowanie. Możemy winić za to estrogeny – stymulują lipazę lipoproteinową i utrudniają lipolizę, przez co rozkład tkanki tłuszczowej jest utrudniony i dochodzi do jej przerostu [3]. Nasilenie syntezy tłuszczu wpływa na przerost komórek tłuszczowych, zmiany ich kształtu i wielkości ;( 

Przegrody łącznotkankowe

Prostopadle do powierzchni skóry istnieją włókniste przegrody zbudowane z kolagenu (widoczne na zdjęciu “septae”). Ich grubość jest różna, a rozmieszczenie niesymetryczne. Im bardziej stwardniałe są te przegrody i większa jest ich ilość, tym bardziej widoczny cellulit. Do pogrubienia i stwardnienia przegród predysponuje utrzymujący się obrzęk, zastój w naczyniach krwionośnych i niedotlenienie [5]. Podczas stania, szczypania lub w wyniku aktywnych skurczów mięśni tłuszcz otaczający te przegrody „wystaje na zewnątrz” – tworzą się tzw. przepukliny tłuszczu. Daje to obraz wgłębień i uwypukleń w skórze [6]. Aby łatwiej było to sobie wyobrazić, można to porównać do tzw. gniotka antystresowego (nie, to nie jest wpis sponsorowany ;P).

źródła: link, link.

Komórki tłuszczowe, czyli adipocyty

Adipocyty w obszarze podatnym na powstawanie cellulitu zachowują się inaczej, niż w innych obszarach ciała 🙁 Są bardziej odporne na lipolizę, czyli rozkład tłuszczów. Komórki tłuszczowe w udach i pośladkach mają dużą ilość receptorów (a dokładniej – receptorów adrenergicznych), które przeciwdziałają ich rozkładowi [7,8].

6. Czy mężczyźni mają cellulit?

Rzadko, ale tak! Cellulit występuje u 2% mężczyzn [6]. Uważa się, że krążące androgeny mogą hamować jego powstawanie. Gdy androgenów jest za mało, czyli np. wtórnie do estrogenowej terapii raka prostaty, zespołu Klinefeltera czy też kastracji, może pojawić się cellulit [5].

Ponadto, tkanka łączna w okolicach ud i pośladków jest u mężczyzn ułożona w inny wzór niż u kobiet. Pamiętacie przegrody, o których pisałyśmy wcześniej? U mężczyzn występuje krzyżująca się struktura włókien i utrudnione jest tworzenie się grubych przegród włóknistych i wnikanie tłuszczu z tkanki podskórnej do skóry [2]. Przyznacie, że to niesprawiedliwe ;(

7. Jakie są przyczyny powstawania cellulitu?

Niestety, nie mamy wpływu na większość czynników sprzyjających powstawaniu cellulitu. Płeć, wiek, predyspozycje genetyczne czy rasa są niezależne od nas. Istnieje jednak kilka czynników, na które mamy wpływ i możemy sprawić, że cellulit będzie bardziej lub mniej widoczny [7,9,10]. Jesteście ciekawe, co do nich zaliczamy? 

a. Czynniki, na które nie mamy wpływu

• płeć – kobiety;

• wiek – normalne zmiany fizjologiczne i anatomiczne zachodzące po okresie dojrzewania. Niestety, może wystąpić w młodym wieku. Ścieńczenie naskórka zachodzące wraz z wiekiem nasila jego intensywność;

• predyspozycje genetyczne;

• rasa – występuje częściej u kobiet rasy białej niż u Azjatek czy Afroamerykanek; 

b. Czynniki, na które mamy wpływ

• podskórna tkanka tłuszczowa – gdy jej więcej, cellulit jest bardziej widoczny. Fakt występowania cellulitu nie zależy od masy ciała, mają go nawet modelki w rozmiarze XXS. Ale zwiększenie masy ciała, nadwaga i otyłość, sprawią, że będzie łatwiej zauważalny;

• dieta;

• siedzący tryb życia – długotrwałe siedzenie i / lub stanie może utrudniać krążenie krwi, powodując zastój i zmiany mikrokrążenia w obszarze podatnym na cellulit. Dochodzi do wtórnego niedotlenienia i niedokrwienia tkanki tłuszczowej. Odpowiadając na pytanie czy bieganie zwalcza cellulit – tak, może zmniejszyć jego widoczność 🙂

• ciąża – gwałtowny wzrost niektórych hormonów, takich jak prolaktyna i insulina, oraz wzrost ogólnej objętości płynów ustrojowych i ich zatrzymanie oraz lipogeneza mogą stymulować cellulit;

• alkohol – spożycie alkoholu stymuluje lipogenezę i prowadzi do odwodnienia organizmu, skutkując niewłaściwym i nadmiernym magazynowaniem tłuszczów;

• tytoń – palenie papierosów powoduje znacznie większe ilości wolnych rodników w organizmie i skurcz małych naczyń krwionośnych. Skutek: miejscowe zaburzenia mikrokrążenia.

8. Cellulit a antykoncepcja

Tabletki antykoncepcyjne mogą nasilać cellulit. Wynika to ze zmian w gospodarce hormonalnej. Ciąża, zmiany w cyklu miesiączkowym, stosowanie antykoncepcji i hormonalnej terapii zastępczej prowadzi do zmiany stężenia estrogenu i struktury kolagenu [2,3]. Poza tym, estrogen sprzyja gromadzeniu tłuszczu, o czym przeczytacie w punkcie 6 🙂

9. Jak dieta wpływa na cellulit?

Dieta bogata w węglowodany może powodować hiperinsulinemię. Prowadzi to do wzrostu zawartości tłuszczu w organizmie, zwiększając w ten sposób rozwój cellulitu. Podobny efekt mają produkty o dużej zawartości soli i konserwantów [10].

10. Jakie są stopnie zaawansowania cellulitu?

Istnieje wiele klasyfikacji cellulitu, można się w nich nieco pogubić. Przedstawiamy jedną z nich, na którą często powoływały się prace naukowe – dzielącą go na cellulit 1-, 2-, 3-go stopnia zaawansowania [6].

PS. Cellulit zawsze ocenia się pozycji stojącej 😉 

11. Co wygląda podobnie do cellulitu?

Trzeba uważać, aby nie pomylić cellulitu z niżej wymienionymi jednostkami chorobowymi:

• lipoatrofia – zanik podskórnej tkanki tłuszczowej – może występować jako wynik urazu, pourazowa martwica tłuszczu, po zastrzykach sterydowych lub podczas usunięcia nadmiernej ilości tkanki podskórnej podczas liposukcji [6].  
• uogólniony obrzęk, obrzęk limfatyczny, otyłość –  w wyniku upośledzonego mikrokrążenia i drenażu limfatycznego na powierzchni skóry można zauważyć naprzemienne wgłębienia i wyniosłości.
• występujące pod pośladkami wybrzuszenia lub fałdy, nazywane często „banana roll”, są wynikiem obecności podpośladkowych pasm powięziowych, które uwydatniają obecną poniżej pośladków tkankę tłuszczową [11].

12. Czy cellulit zniknie po utracie masy ciała?

I tak i nie. To prawda, że w większości przypadków utrata masy ciała wiąże się ze zmniejszeniem widoczności cellulitu. Nie jest to jednak reguła. Czasem nagła utrata wielu kilogramach może mieć odwrotny skutek, skóra staje się bardziej luźna i może dojść do uwydatnienia cellulitu [12].

13. Jak inaczej mówi się na cellulit?

Słowo “cellulit” brzmi złowrogo i jest znane każdej z nas. A jakie są jego inne, mniej znane nazwy [2]?

• lipodystrofia ginekomastyczna,
• liposkleroza guzkowa,
• panikulopatia obrzękowo-zwłóknieniowo-stwardnieniowa,
• panikuloza,
• obrzęk tłuszczowy,
• dermopanniculosis deformans,
• status protrusus cutis.

W tym poście odpowiadamy na pytanie, które zadawałyście najczęściej – JAK GO LECZYĆ? Temat jest tak obszerny, że postanowiłyśmy napisać o tym osobny post. Opowiemy o wszystkich metodach leczenia, od kremów antycellulitowych do zabiegów chirurgicznych. Co, jak i na jak długo działa? Zapraszamy do przeczytania!

Artykuł Cellulit w pytaniach i odpowiedziach pochodzi z serwisu Blog o zdrowiu | Blog o urodzie - Ageless | Naukowy Anti aging.

Czym zajmuje się nanotechnologia?

Nanotechnologia jest uważana za naukę i technologię służącą do opracowywania cząsteczek, których średnica wynosi od 1 do 100 nanometrów. Substancje te znalazły szerokie zastosowanie w przemyśle kosmetycznym oraz w medycynie. Wykorzystuje się je w celach diagnostycznych oraz jako nośniki leków [1].

Nanokosmetyki

Nanokosmetyki są stosowane w pielęgnacji skóry, włosów, paznokci czy ust. Według reklamodawców mają wpływać na zmniejszenie skutków fotostarzenia, redukcję zmarszczek  i przebarwień, a nawet zapobiegać siwieniu i ograniczać wypadanie włosów. Nanokosmetyki mają też za zadanie przedłużać trwałość zapachu i powodować jego wolniejsze uwalnianie (np. Allure Parfum i Allure Eau Parfum Chanel). W produktach ochrony przeciwsłonecznej nanocząstki tlenku cynku i dwutlenku tytanu są uważane za najskuteczniejsze minerały, które chronią skórę przed szkodliwym promieniowaniem [2].

Czy świat nauki potwierdził te rewelacje?

Cząsteczki nano, dzięki swoim małym rozmiarom mają zwiększoną penetrację skóry, dłuższy czas uwalniania substancji czynnych, oraz zdolność do zwiększania stabilności tych substancji [3]. 

Jak się okazało, wyniki badań toksykologicznych wykazały pewne obawy dotyczące wpływu stosowania nanocząstek w kosmetykach, właśnie ze względu na możliwości ich przenikania przez skórę i potencjalnego zagrożenia dla zdrowia. Zapraszamy Was na przegląd tych najczęściej stosowanych obecnych w popularnych kremach. Czy cząsteczki nano są szkodliwe? Tego jeszcze nie wiemy. Póki co świat nauki przy słowie „bezpieczeństwo”postawił znak zapytania, ale go nie skreślił.

Najczęstsze nanocząsteczki stosowane w kosmetykach

1. Liposomy

Liposomy to pęcherzyki otoczone podwójną warstwą lipidów, czyli tłuszczów. Liposomy są tzw. składnikami GRAS (ang. generally recognized as safe), co oznacza, że ogólnie uznawane są za bezpieczne. Ich stosowanie wiąże się z minimalnym ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych. Aby chronić daną substancję przed degradacją, liposomy zamykają ją w sobie. Tworzą w ten sposób kapsułkę, którą następnie uwalniają w sposób kontrolowany.

Częstymi związkami „zamykanymi” w liposomach są przeciwutleniacze, takie jak karotenoidy, koenzymQ10, czy likopen oraz witaminy (C, A, E i K). Są one często wykorzystywane w antyperspirantach, dezodorantach, pomadkach, kremach przeciwsłonecznych oraz w produktach anty aging Liposomy są wykorzystane w takich kremach jak Capture Totale (Dior), Advanced Night Repair Protective Recovery Complex (Estée Lauder), C-Vit Liposomal Serum (Sesderma) [3,4].

2. Niosomy

Niosomy mogą być pęcherzykami składającymi się z jednej lub wielu warstw, zakres ich wielkości wynosi od 100 nm do 2 μm średnicy. Są one głównie stosowane w kosmetykach i produktach do pielęgnacji skóry. Po raz pierwszy zostały opracowane i opatentowane przez L’Oreal. Znajdziemy je w np. w Niosome + Perfected Age Treatment (Lancome) [3,5].

3. Stałe nanocząsteczki lipidowe (SLN)

SLN są popularne w kosmetyce i farmacji, ponieważ składają się z biodegradowalnych (czyli ulegających wchłanianiu) lipidów, które wykazują niską toksyczność. Ich niewielki rozmiar zapewnia bliski kontakt z warstwą rogową naskórka, co zwiększa penetrację składników aktywnych przez skórę.

SLN mają właściwości odporne na promieniowanie UV i same działają jak filtry przeciwsłoneczne. Ponadto wpływają na zwiększenie nawilżenia skóry. SLN opóźniają też uwalnianie zapachów, dlatego możemy je znaleźć także w perfumach, np. w Allure Body Cream, Chanel [6].

4. Nanostrukturalne nośniki lipidowe (NLC)

NLC mają bardzo podobną budowę do SLN i wykazują bardzo niską toksyczność. Mają większą zdolność do „ładowania” substancji czynnej niż SLN. Umożliwiają również zwiększone nawilżenie skóry, a niewielki rozmiar zapewnia im możliwość zwiększonej penetracji substancji do skóry właściwej [6].

W październiku 2005r. na rynku kosmetycznym wprowadzono pierwsze produkty zawierające nanocząsteczki lipidowe, a mianowicie krem NanoRepair Q10® i serum NanoRepair Q10®, Dr. Rimpler GmbH. Innym przykładem są kremy: Regenerations Cream Intesive Ampoules (Scholl) oraz  Swiss Cellular White Illuminating Eye Essence (La Prairie) [3].

5. Nanoemulsje

Nanoemulsje zawierają małe cząsteczki lub kropelki o bardzo niskim napięciu pomiędzy fazą wodną i olejową. Wykazują różne rozmiary, od 50 nm do 200 nm. Nanoemulsje są szeroko stosowane, jako medium do kontrolowanego dostarczania substancji w dezodorantach, filtrach przeciwsłonecznych, szamponach, płynach, lakierach do paznokci, odżywkach i serum do włosów [7]. W preparatach kosmetycznych nanoemulsje, podobnie jak wymienione wyżej substancje, zapewniają szybką penetrację i aktywny transport składników aktywnych oraz nawilżenie skóry. Są składnikami m.in. Precision-Solution Déstressante Solution Nano Émulsion Peaux Sensitivity (Chanel) czy Korres Red Vine Hair Sun Protection (Korres) [3].

6. Nanocząsteczki złota

Nanocząsteczki złota dzięki właściwością przeciwgrzybiczym i przeciwbakteryjnym są powszechnie  wykorzystywane są w produktach kosmetycznych takich jak kremy, balsamy i dezodoranty [8]. Wykazują różne rozmiary, od 5 nm do 400 nm i można je znaleźć w wielu kremach dostępnych na rynku. Dla przykładu: Nano Gold Energizing Cream (Chantecaille), Nano Gold Anti-Aging Lifting Serum (Nuvoderm) [3].

Ale to nie wszystko

Lista nanozwiązków jest dużo dłuższa! Należą do nich jeszcze nanosfery, dendrymery, nanorurki węglowe, polimerosomy i inne. Wybrałyśmy najważniejsze z nich, ale jeśli chcecie (piszcie proszę w komentarzach), to uzupełnimy wpis również o te substancje.

Co z bezpieczeństwem?

Co uważacie o nanocząsteczkach po przeczytaniu powyższych informacji? Kuszą, prawda? Niestety, niewiele wiadomo na temat krótko- i długoterminowych skutków zdrowotnych ich stosowania w kosmetykach. Pojawiło się wiele obaw dotyczących możliwych zagrożeń, które mogą wyniknąć z penetracji nanomateriałów przez skórę i drogą wziewną [9]. 

W badaniach in vitro wykazano, że nanomateriały (takie jak nanorurki węglowe, fulereny węglowe, nanocząsteczki miedzi i nanocząsteczki srebra) mogą powodować stres oksydacyjny, prowadzić do stanu zapalnego i powodować uszkodzenia DNA [10].

Musimy pamiętać, o tym, że w przeciwieństwie do leków, które podlegają surowym wymogom kontroli nałożonym przez FDA w celu ich zatwierdzenia, nie ma takich wymagań w odniesieniu do kosmetyków. Podobnie sytuacja bezpieczeństwa użytkowania obejmuje także odżywki do rzęs, o czym pisałyśmy w osobnym artykule.

Szukajcie „nano” w składzie kosmetyków

Zgodnie z rozporządzeniem UE producenci muszą wymienić nanocząstki zawarte w produkcie, Przepisy kosmetyczne stanowią, że każdy produkt zawierający nanomateriały w swoim składzie powinien być wyraźnie wymieniony i musi zawierać słowo „nano” w nawiasach po wykazie składników.

Istnieje strategia badawcza wydana przez amerykańską Agencję Ochrony Środowiska (EPA) mająca na celu badanie wpływu nanocząstek na środowisko i zdrowie ludzkie. W ramach tej agencji skupiono się głównie na badaniach dwutlenku tytanu, nanocząstek srebra, nanorurek, tlenku ceru oraz fulerenów [11].

Jak zawsze sugerujemy Wam rozwagę w wyborze kosmetyków i byłoby świetnie, jakbyście mogli swój wybór oprzeć na rekomendacji dermatologów. My niestety nie możemy napisać jednoznacznej opinii, ponieważ nie ma w publikacjach naukowych rzetelnych badań klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania tych substancji u ludzi. Gdy tylko pojawią się takie prace, na pewno Was poinformujemy.

Artykuł Nanocząsteczki w kosmetykach pochodzi z serwisu Blog o zdrowiu | Blog o urodzie - Ageless | Naukowy Anti aging.

Jak przebiega starzenie się skóry twarzy?

Uważa się, że dążenie do piękna jest wbudowane w nasz mózg. Można to zaobserwować już u niemowląt. Okazuje się, że dzieci w wieku 3 miesięcy patrzą dłużej na bardziej atrakcyjne twarze [1]. Ten wrodzony pociąg do piękna ma sens, jeśli spojrzymy na niego z ewolucyjnego punktu widzenia. Osoby o idealnej budowie ciała i zachowanych proporcjach są zdrowsze i mają większą zdolność do reprodukcji [2]. Wybierając atrakcyjnego i zdrowego partnera, zwiększa się prawdopodobieństwo przekazania jego genów. Starzenie się skóry ma wpływ na to jak jesteśmy postrzegani.

W jednym z badań wykazano nawet, że atrakcyjność twarzy może korelować ze zwiększoną długością życia [3].

Znana profesor psychologii Nancy Etcoff prowadząca badania dotyczące percepcji urody, emocji i mózgu stwierdziła, że ludzie mają tendencję do pozytywnego reagowania na atrakcyjnych ludzi. Ponadto, opisała, że ludzie atrakcyjni są rzadziej karani oraz, że zarabiają do 12% więcej w porównaniu ze współpracownikami o przeciętnym wyglądzie [4]. Czy to nie jest niesprawiedliwe?!

Czy piękno można zmierzyć?

Uznanie piękna i zrozumienie jego znaczenia może być znacznie łatwiejsze niż jego zdefiniowanie. Antropometria reprezentuje ilościowy pomiar rysów twarzy i ocenę wypadkowych wskaźników. Opiera się na proporcjonalnych relacjach twarzy, znanych jako kanony neoklasyczne [5]. 

Idealne proporcje twarzy charakteryzują się symetrią, idealnym owalem, wydatnymi kośćmi policzkowymi, zwężającą się linią szczęki oraz wąską podstawą nosa. Mówimy tu o proporcjach twarzy kobiet rasy kaukaskiej [6].

Objawy starzenia się skóry i twarzy 

Znajomość zmian anatomicznych występujących wraz z upływem czasu jest niezbędna do prawidłowej oceny i właściwego podejścia lekarza medycyny estetycznej do pacjenta. Starzenie się skóry twarzy to proces wieloczynnikowy . Nie wydaje się być po prostu kwestią działania sił grawitacyjnych.

Często widząc pierwsze oznaki starzenia się skóry od razu szukamy kremu, który mógłby je zniwelować. Oczywiście nie możemy pominąć kwestii nawilżenia, wpływu retinoidów, czy witaminy C w kremach [7]. Czy zaufanie tylko im jest właściwym podejściem, czy też sposób na zmarszczki jest trochę bardziej skomplikowany? Jak zapobiegać starzeniu się skóry?

Starzenie się skóry twarzy

Jak starzeje się skóra? Od czego zależy powstawanie zmarszczek? Przyczyn starzenia się skóry jest wiele i obejmują one m.in:

1. uszkodzenia wywołane promieniowaniem ultrafioletowym, 
2. utratę elastyczności skóry, 
3. zmiany objętości wynikające z redystrybucji tkanki tłuszczowej,
4. powtarzające się ruchy podskórnej muskulatury twarzy,
5. resorpcję kości i chrząstki [8].

A teraz postaramy omówić przyczyny starzenia się twarzy trochę dokładniej i podpowiemy, co spowalnia proces starzenia się skóry. 

1. Fotostarzenie się skóry

Ekspozycja na promieniowanie słoneczne jest głównym powodem szybkiego i przedwczesnego starzenia się skóry.

 Mechanizm fotostarzenia opiera się na uszkodzeniu włókien kolagenowych i elastynowych.

Wraz z wiekiem oraz z uszkodzeniami związanymi z ekspozycją na promienie słoneczne kolagen typu I (najczęściej występująca postać kolagenu) ulega coraz większej degradacji. W miarę jak więcej kolagenu ulega fragmentacji, fibroblasty (komórki skóry właściwej) wytwarzają więcej metaloproteinaz, a tym samym mniej kolagenu. Powoduje to błędne koło zwiększania utraty kolagenu. Ostatecznie dochodzi do znacznego rozkładu kolagenu i włókien elastynowych [10]. 

Zmarszczki powstałe w wyniku dynamicznego ruchu twarzy utrzymują się, nawet gdy twarz jest w spoczynku.

I tutaj jak najbardziej wiele mogą zdziałać kremy i ochrona skóry przez szkodliwym działaniem UV. Świadome stosowanie filtrów ochronnych powinno być nie wyborem, a koniecznością

Także wpływ diety i stylu życia jest nieoceniony.

2. Utrata elastyczności

Gdy się starzejemy, skóra i leżące pod nią struktury podtrzymujące tracą wrodzoną sprężystość. Wraz z nią tracą zdolność do przeciwstawiania się rozciągnięciu pod wpływem grawitacji, widzimy zwiotczenie skóry [11].

Górna część twarzy wydłuża się z powodu cofnięcia czołowej linii włosów i opadania brwi. Środkowa część pozostaje względnie stabilna, choć może dochodzić do opadania końcówki nosa. Opadają także kąciki ust i powieki, a owal twarzy staje się coraz mniej regularny. Tworzy się podgardle i twarz gładko przechodzi w szyję [12].

Oczywiście utrata elastyczności i wiotczenie skóry twarzy są także związane z utratą kolagenu.

3. Utrata podskórnej tkanki tłuszczowej

Warto pamiętać o tym, że nie ma jednej dużej zlewającej się warstwy podskórnej tkanki tłuszczowej na twarzy, ale  istnieje wiele odrębnych przedziałów, które działają niezależnie od siebie.

Na przykład poduszka tłuszczowa w środkowym policzku składa się z trzech oddzielnych przedziałów. Gdy przedziały te zmieniają swój rozmiar, więzadła oddzielające je stają się bardziej widoczne i gładki, zaokrąglony, młodzieńczy wygląd przekształca się w twarz dotkniętą upływem czasu [13].

4. Zmiany w chrząstce i kościach

Z powodu zmian w chrząstce, wraz z wiekiem nos wydłuża się, a jego końcówka opada. Starzenie się ust wpływa na resorpcję kości i przebudowę szczęki, podczas gdy podbródek wyostrza się i zaczyna wystawać. Uszy wydają się wydłużać i dochodzi do opadania płatków usznych. Powiększają się też oczodoły. Nie bez znaczenia dla kształtu twarzy ma też wpływ uzębienie [14].

5. Zmiany w mięśniach twarzy

Niestety, wraz z wiekiem mięśnie twarzy, które podtrzymują jej naturalny, owalny kształt ulegają degeneracji i przez to nasza twarz przestaje wyglądać młodo. Osłabione mięśnie twarzy przyczyniają się też do opadania policzków i tworzenia się zmarszczek [15].

Podsumowanie wszystkich zmian tkanek miękkich w trakcie procesu starzenia przedstawia Rysunek 3.

Jak zachować młody wygląd i opóźnić starzenie się skóry?

Należy pamiętać, że nasza twarz jest strukturą bardzo złożoną. Zrozumienie wzajemnych oddziaływań kości, więzadeł, mięśni i tkanki tłuszczowej jest kluczowe, żeby wybrać odpowiednią terapię i osiągnąć naturalne i długotrwałe efekty odmładzające. 

Czy można opóźnić, a nawet zatrzymać proces starzenia się skóry twarzy? Wybór konkretnych zabiegów opiera się na zdolności lekarza medycyny estetycznej do dokładnej analizy zmian anatomicznych składających się na proces starzenia, a następnie ustalania odpowiedniego sposobu i strategii mających na celu zachować młody wygląd pacjenta. 

Im lepiej lekarz medycyny estetycznej jest w stanie dostosować leczenie do konkretnego pacjenta, tym bardziej prawdopodobne jest, że wynik będzie optymalny pod względem estetycznym i związany z większym stopniem zadowolenia. 

Jeśli więc chcecie realnie i skutecznie wpływać na spowolnienie starzenia się Waszych twarzy niewiele jest sposobów, które zastąpią interwencje lekarza medycyny estetycznej. A tym z Was, którym kolejna zmarszczka nie straszna i mimo upływającego czasu wciąż czują się na 18 lat gratulujemy i trochę się solidaryzujemy:) To, jak spowolnić proces starzenia się skóry i opóźnić proces starzenia organizmu będzie przez nas nie raz opisywane. Niebawem też napiszemy, jakie zabiegi opóźniające proces starzenia się skóry twarzy są dostępne. Podpowiemy, czy można wspomóc zabiegi medycyny estetycznej alternatywnymi metodami, jak masaże i joga twarzy, oraz czy dostępne na rynku suplementy przeciw starzeniu mają rację bytu.

Artykuł Starzenie się skóry. Jak starzeje się twarz? pochodzi z serwisu Blog o zdrowiu | Blog o urodzie - Ageless | Naukowy Anti aging.

1. Wybieraj SPF 30 i wyższe

Faktor SPF ( Sun Protection Factor), czyli wskaźnik ochrony przeciwsłonecznej, określa stopień ochrony przed promieniowaniem UVB [1]. Kiedy nie stosujemy ochrony przeciwsłonecznej, już po 15 minutach ekspozycji na słońce może dojść do oparzenia skóry.

Żaden balsam z filtrem do opalania nie zapewni 100% ochrony przed UVB. Ale aby uzyskać wystarczającą ochronę, zaleca się stosowanie fitrów o SPF minimum 30 [2]. 

O tym, że filtry o SPF mniejszym niż 15 są mało skuteczne, utwierdza nas FDA, czyli amerykańska Agencja Żywności i Leków. Zarządzono, że na opakowaniach takich blokerów do opalania musi widnieć informacja o tym, że krem co prawda chroni przed poparzeniem słonecznym, ale nie zapobiega nowotworom ani starzeniu się skóry [3].

2. Chroń się przed UVA

Promieniowanie UVA jest w głównej mierze odpowiedzialne za starzenie się skóry! [4-5]. Przed nim musimy ochronić się dodatkowo. Nie wystarczy, że kupimy filtr np. SPF 30. Krem ochrania skórę przed groźnym promieniowaniem UVA, kiedy jest to wprost napisane. Dlatego zwracajmy uwagę, żeby na opakowaniu widniała informacja balsamu z filtrem o szerokim spektrum lub UVA + UVB [6].

3. Stosuj krem z filtrem codziennie

Używaj filtrów zawsze, gdy narażamy się na ekspozycję na promienie słoneczne. Mówiąc krótko: przez cały rok, najlepiej codziennie. Promieniowanie UVA przenika przez chmury, dlatego nawet w pochmurny dzień może nam zaszkodzić. Co więcej, woda, śnieg i piasek odbijają promienie słoneczne, dlatego nawet zimą pamiętajmy o filtrze [7-8]. Dobrą wiadomością dla kobiet jest fakt, że filtr można zastosować pod makijaż, lub wykorzystać bazę pod makijaż z filtrem. Wachlarz produktów dostępnych na rynku jest szeroki – od tych dedykowanych cerze trądzikowej, przez matujące, nawilżające i inne.

4. Bezpieczne opalanie się na słońcu

Niezależnie od tego, jaką moc filtra wybierzemy, należy powtarzać jego aplikację. Wyższe filtry zapewniają nam LEPSZĄ, ale nie DŁUŻSZĄ ochronę przed słońcem. Kremami o SPF 15 i SPF 50 smarujemy się co taki sam okres czasu. Najlepszą ochronę uzyskamy, gdy będziemy to robić co 2 godziny. Krem nakładamy na suchą skórę, na 30 minut przed wyjściem na dwór. Ochronę przeciwsłoneczną trzeba powtarzać częściej, gdy bardziej się pocimy, po kąpieli lub wytarciu skóry ręcznikiem [9].

5. Czy filtry przeciwsłoneczne są szkodliwe?

Filtry możemy podzielić na dwa rodzaje: chemiczne i  fizyczne (mineralne). Maksymalne spektrum ochrony przed promieniowaniem UVA i UVB osiągniemy wtedy, gdy krem zawiera kilka filtrów fizycznych i chemicznych. 

Filtry chemiczne

Pochłaniają promieniowanie UV. Są łatwe w aplikacji – łatwo rozsmarowuje się je na skórze i nie zostawiają białych śladów. Aby działały, muszą się całkowicie wchłonąć. Stąd bierze się zalecenie, by czekać 30 minut po aplikacji przed wyjściem na słońce [9]. 

Do tej kategorii filtrów należą oxybenzon, awobenzon, i wiele innych. Uważajmy na oxybenzon. Około 4% preparatu przenikają wgłąb skóry i może powodować zaburzenia gospodarki hormonalnej [10-11]. Ponadto, wraz z otokarboksylem, został zabroniony na Hawajach. Wykazano, że jest szkodliwy i powoduje wybielanie raf koralowych. Dostaje się do obiegu wody przez oczyszczalnie ścieków i spłukiwanie z naszego ciała podczas kąpieli i pływania. W związku z tym jego koncentracja jest największa w pobliżu plaż [12-14].

Filtry fizyczne, czyli mineralne

Pozostają na powierzchni skóry i odbijają od niej promienie UVA i UVB. Należą do nich dwutlenek tytanu i tlenek cynku. Są trochę bardziej kłopotliwe w aplikacji niż filtry chemiczne – wcieranie ich w skórę trwa dłużej i mogą zostawiać na niej białe ślady. Brzmi kłopotliwie? Wierzcie nam, że warto! Ponieważ nie musimy czekać aż się wchłoną, działają od razu po (dokładnym) nałożeniu. Cechują się większą fotostabilnością – nie tracą swoich właściwości podczas ekspozycji na promienie słoneczne. Są dobrze tolerowane przez skórę, nawilżają ją, ale nie podrażniają. Dlatego filtry mineralne znajdują zastosowanie także u dzieci [9, 15].

6. Uważajmy na “wodoodporność”

Według FDA nie istnieje coś takiego, jak filtr ‘waterproof’ (wodoodporny). Każdy filtr traci swoje właściwości w kontakcie z wodą i potem. Pisanie, że dany filtr jest ‚waterproof’ jest – przynajmniej w USA – niedozwolone. 

FDA akceptuje filtry ‘water resistant’. W naszym języku zarówno waterproof, jak i water resistant oznacza to samo – wodoodporny, stąd problemy z tłumaczeniem. 

Dopuszcza się dwa rodzaje filtrów wodoodpornych. Różnią się okresem działania w trakcie przebywania w wodzie / pocenia się: 

• filtr wodoodporny- jest skuteczny, gdy przebywamy w wodzie do 40 minut. Po upływie tego czasu potrzebna jest ponowna aplikacja,
• filtr bardzo wodoodporny – jest skuteczny, gdy przebywamy w wodzie do 80 minut. Po upływie tego czasu potrzebna jest ponowna aplikacja. 

Gdy korzystamy z filtrów wodoodpornyh, a nie przebywamy w wodzie/ nie pocimy się, należy ponawiać aplikację tradycyjnie – co 2 godziny [16].

7. Nakładajmy odpowiednią ilość kremu.

Aby ochrona przed promieniowaniem była dokładnie taka, jak na opakowaniu, należy nałożyć 2mg kremu na każdy centymetr kwadratowy skóry. Zbyt mała ilość znacznie ogranicza działanie filtra. Gdy nałożymy cieńszą warstwę kremu o faktorze SPF 50 może okazać się, że tak na prawdę mamy ochronę SPF 30. 

Nałożenie zalecanych 2mg kremu na centymetr kwadratowy skóry całego ciała zajmie około 14 minut. Potrzeba do tego tyle kremu, ile się mieści w kieliszku do shota – 30 ml 😉 [1,9,17].

„Najlepszy krem ochronny to taki, którego naprawdę używamy”

lek. JOSHUA ZEICHNER

Dlaczego nie stosujemy blokerów przeciwsłonecznych wtedy, kiedy powinniśmy? Ankietowani odpowiadali następująco [18]:

• 33.7% – nieprzyjemny zapach lub wygląd kremu; 
• 16,4% – aspekty finansowe;
• 15,3% – wymagania ponownej aplikacji. 

Jeśli zależy Wam na zdrowej i młodo wyglądającej skórze ciała i twarzyzastosujcie się do naszych wskazówek. Jaki filtr wybrać? Wybierzcie taki o wysokiej ochronie przeciwko UVA i UVB, sprawdźcie, jaki jest jego skład, i ponawiajcie aplikację co 2 godziny. A gdy przebywacie w wodzie i stosujecie filtr wodoodporny – doczytajcie, czy posmarować się ponownie po 40, czy po 80 minutach. Pamiętajmy jaki jest główny cel ich stosowania – ochrona przed rakiem skóry! Aspekt przeciwstarzeniowy to w tym przypadku bonus ?

Artykuł Filtr przeciwsłoneczny – jaki wybrać i jak go stosować? pochodzi z serwisu Blog o zdrowiu | Blog o urodzie - Ageless | Naukowy Anti aging.

Według niedawno przeprowadzonej ankiety 19% Amerykanów, 36% Europejczyków i 37% Azjatów uważa, że zanieczyszczenie powietrza jest główną przyczyną problemów skórnych [2]. Choć zdajemy sobie sprawę, jakie niebezpieczeństwo dla naszego zdrowia i życia stanowi smog, to jego wpływem na kondycję skóry zaczynamy się dopiero interesować.

Wybrałyśmy kilka składników smogu, które przyspieszają starzenie skóry. Opowiemy Wam, jak wpływają na cerę i podpowiemy, jak można zapobiegać ich skutkom. Dzisiejszy wpis jest dość długi, ale warto doczytać do końca – w pierwszej części poznacie genezę problemu, a w drugiej aż 9 metod ochrony skóry 🙂

Wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (WWA)

WWA należą do najbardziej rozpowszechnionych i niebezpiecznych zanieczyszczeń środowiska. Powstają głównie podczas spalania węgla, ropy naftowej, benzyny i drewna, jak również wskutek palenia papierosów.

Narażenie na sadzę (mieszaninę cząstek węgla pokrytych WWA) wiąże się z 20% wzrostem ilości zmarszczek i zmian barwnikowych na czole i policzkach [3]. Warto dodać, że sadza z węgla zawiera więcej WWA i jest bardziej rakotwórcza niż sadza z drewna [4-5]. Wykazano związek pomiędzy zanieczyszczeniem powietrza wynikającym z ruchu drogowego, a występowaniem plam soczewicowatych (czyli jasnobrązowych plam na skórze) oraz pogłębianiem bruzd nosowo-wargowych potęgujących efekt starzenia [6-7]. Wiadomo również, że mieszaniny WWA wywołują podrażnienie skóry, stan zapalny i reakcje alergiczne [4]. 

Jednym z WWA jest TCDD, czyli 2,3,7,8-Tetrachlorodibenzodioksyna, która gromadzi się w sebum (łoju skórnym) [8]. Objawem zatrucia nią jest trąd chlorowy, który utrzymuje się przez wiele lat i pozostawia głębokie blizny. Profesor Olivier Sorg z Uniwersytetu w Genewie opisał, że Wiktor Juszczenko został otruty właśnie TCDD [9].

Pył zawieszony (PM)

PM dzielimy na 3 typy, w zależności od rozmiaru:

• UFP – najdrobniejsze cząstki o średnicy nie większej niż 0,1 mikrometra,
• PM 2.5 – drobne cząstki o średnicy nie większej niż 2,5 mikrometra;
• PM 10 – grube cząstki o średnicy nie większej niż 10 mikrometrów [10].

PM wnika poprzez gruczoły, mieszki włosowe lub skórę. Średnica porów wynosi od 250 do 500 mikrometrów, więc cząsteczki PM łatwo przez nie przenikają [11]. Generują stres oksydacyjny, a ten przyspiesza proces starzenia się skóry. Powoduje pojawianie się plam barwnikowych, zmarszczek i teleangiektazji (poszerzonych naczyń krwionośnych, popularnie zwanych „pajączkami naczyniowymi”) [5].

W jednym z badań zrekonstruowano ludzką skórę i wystawiono ją na ekspozycję na zawiesinę PM. Ilość reaktywnych form tlenu znacznie wzrosła i doprowadziła do utleniania lipidów wchodzących w skład błon biologicznych. Uszkodzenie bariery mechanicznej to zwiększona utrata wody przez naskórek, a w konsekwencji – utratę młodzieńczej jędrności i objętości skóry [6, 12]. Udowodniono też, że PM jest czynnikiem nasilającym objawy atopowego zapalenia skóry [13].

PM towarzyszą nam też w domach. W 2015 roku przeprowadzono badanie na grupie 1262 kobiet pochodzących z Chin, w wieku od 30 do 90 lat. Wykazano, że gotowanie posiłków z wykorzystaniem drewna lub węgla przyspiesza proces starzenia się skóry. 5-8% kobiet wiązało się ono z występowaniem głębokich zmarszczek na twarzy, a u 74% – pomarszczeń skóry dłoni [14].

Ozon

Ozon w warstwie przyziemnej to jeden z głównych składników smogu fotochemicznego. Zawartość ozonu w powietrzu zależy od pory roku. Najwięcej jest go latem [15]. Powstaje pod wpływem światła słonecznego – zachodzi wtedy reakcja pomiędzy tlenem a zanieczyszczeniami powietrza takimi jak wodorowęglany czy tlenki azotu [16].

Ozon sam w sobie nie ma zdolności do penetracji w głąb skóry, ale może generować wolne rodniki. Ekspozycja na niego wiąże się z ryzykiem wyczerpania zasobów antyoksydantów znajdujących się w skórze, m.in. witaminy E i C [10]. Dwugodzinne narażenie na ozon powoduje, że poziom witaminy E w warstwie rogowej naskórka spada o 70% [17]. 

W efekcie długotrwałej ekspozycji na niskie dawki ozonu dochodzi do niszczenia lipidów i białek obecnych w skórze. Konsekwencją jest powstawanie zmarszczek, wysuszenie skóry i jej przyspieszone starzenie. Powoduje też stres komórkowy i stan zapalny, oraz spowalnia gojenia się ran. Istnieje bezpośrednia korelacja między codzienną ekspozycją na ozon a występowaniem pokrzywki, wyprysków skórnych, kontaktowego zapalenia skóry i zakażeń skóry [5-6,10,18].

Ozon należy do grupy czynników utleniających skwalen (jeden z WWA), czego efektem jest powstawanie zaskórników i nasilanie trądziku młodzieńczego [19].

Lista działań niepożądanych ozonu nie ma końca. Dodamy tylko, że ekspozycja na ozon wiąże się ze znaczącym spadkiem ilości kolagenu typu I i III w skórze, co sprzyja powstawaniu zmarszczek i utracie elastyczności skóry [20].

Jak chronić skórę przed smogiem?

Prof. Mancebo opracował 3 etapy ochrony skóry [10]:

• naprawa bariery mechanicznej skóry,
• uzupełnianie antyoksydantów,
• zmniejszenie stanu zapalnego. 

Opierając się na powyższych założeniach, opracowałyśmy dla Was kilka potwierdzonych naukowo wskazówek, jak zachować młody wygląd i spowolnić starzenie się skóry wywołane przez zanieczyszczone powietrze:

1.Nie palmy papierosów i unikajmy narażenia na dym papierosowy [18].

2. Zainwestujmy w domowy oczyszczacz powietrza [21].

3. Unikajmy zbyt “agresywnego” mycia twarzy.

Możemy przez to mechanicznie uszkodzić skórę; zamieńmy mydło na łagodny płyn do mycia twarzy [18].

4. Dokładnie oczyszczajmy skórę z makijażu i kurzu. 

Im krócej cząsteczki smogu zalegają na skórze, tym mniej trafi ich do krwioobiegu [18].

5. Stosujmy antyoksydanty.

Witamina C, witamina E, glutation, kwas liponowy i inne antyoksydanty znajdują się naturalnie w skórze [22]. Chronią ją przed wolnymi rodnikami, spowalniając proces starzenia się skóry. Gdy ich poziom maleje, skóra jest bardziej podatna na uszkodzenia i czynniki chemiczne. Wybierając krem najlepiej wybierzmy taki, w którym oprócz przeciwutleniaczy znajdziemy też ochronę przeciwsłoneczną [6, 23].

• Moringa – inaczej „drzewo cudów”. Olej z wysuszonych nasion moringi jest bogaty w witaminę A i E. Chroni DNA przed szkodliwym działaniem zanieczyszczeń i metali ciężkich. Jako ciekawostka dodamy, że ziarna moringi wykorzystywane są do oczyszczania wody [24-26].

• Zielona herbata – obfituje w katechiny o działaniu antyoksydacyjnym (więcej o zielonej herbacie przeczytacie tutaj). Polecamy też herbatę białą – neutralizuje nawet do 80% wolnych rodników. Poza tym ekstrakt z białej herbaty powstrzymuje rozkład kolagenu i elastyny. Sprawia, że skóra nie traci swojej elastyczności i jędrności [12, 26-27]. 

• Olejek z chia – nie dość, że wzmacnia barierę skórną, to dodatkowo jest silnym antyoksydantem. Zmniejsza utratę wody przez naskórek i poprawia nawilżenie skóry [12].

• Kolendra – głównym składnikiem ekstraktu z liści kolendry jest kwas linolenowy. Oprócz działania przeciwutleniającego chroni skórę przed fotostarzeniem wywołanym przez promieniowanie UVB, a dodatkowo zwiększa ilość kolagenu typu I w skórze [28].

• Cytryniec – stymuluje wytwarzanie najsilniejszego naturalnego antyoksydantu – glutationu. Chroni mitochondria przed wolnymi rodnikami. Wzmacnia też barierę mechaniczną skóry. Nawilża ją i zwęża poszerzone naczynia krwionośne [26, 29]

6. Poprawmy nawodnienie skóry.

Warto zwrócić uwagę na ceramidy. Są to lipidy naturalnie występujące w naskórku. Stosowane zewnętrznie, pomogą w odbudowie bariery lipidowej, regeneracji skóry i przywróceniu odpowiedniego nawodnienia [30]. Ekstrakt z widliczki łuskowatej (tzw. zmartwychwstanki) zmniejsza utratę wody z uszkodzonej skóry i poprawia jej kondycję. Ponadto hamuje gromadzenie się PM. Istnieją badania mówiące, że działa silniej niż kwas hialuronowy [12, 31]. Ekstrakt z czerwonej algi zawiera duże ilości kolagenu. Zapobiega wysuszeniu i podrażnieniom skóry. Wygładza ją, chroni przed szkodliwymi substancjami i utrzymuje odpowiednie nawodnienie, przez co jest nazywany „drugą skórą” [12].

7. Zapobiegajmy powstawaniu stanów zapalnych indukowanych przez PM.

Sprawdzi się tu ekstrakt z korzenia imbiru albo maliny [12]. Ekstrakt z żyworódki (inaczej nazywana „rośliną życia” lub „magicznym liściem”) również ma działanie przeciwzapalne. Zmniejsza obrzęk i poszerzenie naczyń krwionośnych, a zawarte w nim flawonoidy mają działanie przeciwbakteryjne [32-33].

8. Kontrolujmy osadzanie się pyłu zawieszonego.

Aktywowany węgiel pomaga przyciągnąć i pochłonąć zanieczyszczenia i toksyny ze skóry. Dodatkowo, reguluje pracę gruczołów łojowych. Znajdziemy go w kremach, peelingach i maseczkach [34]. Innymi substancjami stosowanymi w celu absorbcji PM są kaolina, krzemian glinu magnezowego, peelingi kawowe, fasolowe oraz ryżowe. Zdolność do usuwania PM ze skóry ma też triizostearynian glicerylu (wiemy, że to skomplikowane nazwy, ale warto ich szukać w składzie kosmetyków:)) [12]. 

9. Powstrzymajmy degradację kolagenu i elastyny.

Wyciąg z glonu Nannochloropsis Occulata stymuluje powstawanie kolagenu typu I i powoduje natychmiastowe uczucie napięcia i ujędrnienia skóry. Ekstrakt z kolagenu stymuluje syntezę zarówno kolagenu, jak i elastyny, naprawia i regeneruje skórę [12].

Chociaż nie da się wyeliminować narażenia na smog i inne zanieczyszczenia powietrza z naszej codzienności, możemy pomóc skórze w walce z nimi. Jak widzicie, możliwości jest dość dużo. Obecnie pracuje się nad ulepszeniem formuł łączonych – zawierające kilka antyoksydantów i filtry przeciwsłoneczne w jednym produkcie. Przyznacie, że to znacznie uprości aplikację 🙂 Prowadzone są też badania nad doustną suplementacją antyoksydantami. Będziemy informować Was na bieżąco o postępach w tej dziedzinie!

.

Artykuł Jak chronić skórę przed smogiem? pochodzi z serwisu Blog o zdrowiu | Blog o urodzie - Ageless | Naukowy Anti aging.