Poprzez udział w akcjach charytatywnych pomagamy potrzebującym – to jest oczywiste, ale czy zastanawialiście się kiedyś  jak wolontariat wpływa na nas samych?

Z podziwem obserwujemy instagramowe konto Pani Ani @zycie_zaczyna_sie_po_90 i Jej zaangażowanie w WOŚP.  Dlatego postanowiłyśmy sprawdzić, co literatura naukowa mówi o wpływie pomagania innym na nasze zdrowie. 

Wolontariat poprawia zdrowie i samopoczucie

Dane napływające ze stanów zjednoczonych pokazuję, że tylko w 2017 roku w wolontariacie wzięło udział ponad 77 milionów osób, spędzając tam łącznie 6,9 miliarda godzin. Robi wrażenie, prawda?

Jednak wolontariat to nie tylko pomaganie innym, to też działania dla dobra naszego własnego organizmu. Do korzyści zaliczamy między innymi:

• zmniejszone ryzyko pogorszenia funkcji poznawczych, 
• zmniejszone ryzyko chorób związanych z wiekiem, 
• spadek śmiertelności.

„Ludzie są z natury istotami społecznymi. Być może dlatego nasze umysły i ciała są nagradzane, kiedy dajemy innym.”

dr eric kim

Ustalono, że dla optymalnego dobrostanu organizmu wolontariat powinien mieć wymiar około 100 godzin rocznie.

I tu pojawiło się pytanie – Czy większa ilość godzin wolontariatu przekłada się na jeszcze lepsze zdrowie i samopoczucie?

Badanie na niemal 13 000 osób

W sierpniu 2020 roku powstała praca naukowa pod przywództwem dr Erica Kim, w której przyjrzeli się niemal 13 tysiącom osób w wieku powyżej 50 lat. Porównano w nim wolontariuszy pracujących ponad 100 godzin w roku do osób, które w ogóle nie uczestniczą w wolontariacie. Warto dodać, że czas obserwacji wynosił 4 lata. 

Wykazano, że wolontariusze pracujący ponad 100 godzin rocznie mieli:

• zmniejszone ryzyko zgonu o 44%,
• mniejsze ryzyko ograniczeń fizycznych o 17%,
• wyższą ocenę własnego zdrowia, 
• o 12% większe prawdopodobieństwo regularnej aktywności fizycznej, 
• większy optymizm,
• wyższy cel w życiu,
• mniej objawów depresyjnych i mniejsze poczucie samotności.

Wolontariat wiąże się z kilkoma mechanizmami biopsychospołecznymi. W poprzednich badaniach zidentyfikowano je jako czynniki chroniące przed ryzykiem śmiertelności (np. aktywność fizyczna i cel w życiu).

„Nasze wyniki pokazują, że wolontariat wśród osób starszych nie tylko wzmacnia społeczności, ale wzbogaca nasze życie, wzmacniając więzi z innymi, pomagając nam poczuć cel i dobre samopoczucie oraz chroniąc nas przed uczuciem samotności, depresji i beznadziejności.”

– powiedział dr Kim w komunikacie prasowym.

Wolontariat nie jest lekarstwem na wszystko

W badaniu nie znaleziono powiązań między wolontariatem a poprawą w stanach przewlekłych. Do chorób tych należy cukrzyca, nadciśnienie, udar, rak, choroby serca, choroby płuc, zapalenie stawów, otyłość, upośledzenie umysłowe lub przewlekły ból.

18 godzin wolontariatu dziennie

Przykładów poparcia wyników tych obserwacji jest wiele. Jeden z nich to japoński dr Shigeaki Hinohara, który dożył 105 lat. Według niego „do ukończenia 60 roku życie łatwo jest pracować dla swojej rodziny i osiągać swoje cele. Ale w późniejszych latach powinniśmy starać się wnosić wkład do społeczeństwa. Od 65 roku życia pracuję jako wolontariusz. Nadal pracuję 18 godzin siedem dni w tygodniu i uwielbiam każdą jego minutę”. 

Panie Jurku – czeka Pana długie życie 😉

A kto jeszcze nie wsparł Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy – możecie to zrobić tutaj.

Artykuł Pomaganie innym wydłuża życie – zacznij już dziś! pochodzi z serwisu Blog o zdrowiu | Blog o urodzie - Ageless | Naukowy Anti aging.

Marta Krzyżanowska: Jest takie pytanie, które zadaje sobie pewnie wiele kobiet – czy istnieje konkretny wiek, w którym powinnyśmy zacząć myśleć o medycynie estetycznej? 

Dorota Lorkowska – Czosnyka: Przyjmuje się, że mniej więcej 25 rok życia to ten moment, kiedy zaczyna się u nas proces starzenia się. Bardzo rzadko się zdarza, żeby zgłaszały się do nas osoby młodsze. Aczkolwiek w swojej praktyce zetknęłam się z młodymi pacjentami,  którzy mieli problemy natury medycznej. Był to m.in. przerost mięśni żuchwy, nadpotliwość rąk, stóp czy pach. Kolejnymi dolegliwościami jest aktywny trądzik, blizny potrądzikowe  oraz defekty – wrodzone i pourazowe. W takich sytuacjach wiek nie ma znaczenia. Natomiast jeżeli mówimy o typowym procesie starzenia się i dbałości o swój wygląd to najczęściej jest to 25 rok życia. 

MK: Czy istnieje limit wiekowy dla pacjentów? Czy każdy, kto się zgłosi – a jest pełnoletni – może mieć wykonany zabieg?

DLC: Osób niepełnoletnich właściwie nie przyjmujemy. Wyjątkiem jest sytuacja, kiedy istnieje wyraźny problem medyczny, a osoba niepełnoletnia przyjdzie z rodzicem, który podpiszę zgodę na dany zabieg.  Natomiast u osób bardzo młodych, ale już pełnoletnich, musimy ocenić krytycznie ich problem. Zdarza się, że problem leży nie w wyglądzie pacjenta, ale w jego psychice, i wtedy potrzebna jest psychoterapia. Czasami to my musimy spełniać funkcję psychoterapeuty, lub odesłać do specjalisty. Najczęstszymi problemami młodych ludzi są: małe lub zbyt wąskie usta, nierówny nos i wówczas możemy  pomóc je rozwiązać.

Anna Domaszewska – Szostek: A co zrobić w sytuacji, kiedy mamy już około 25 lat? Czy powinniśmy poczekać na pierwsze objawy starzenia twarzy, czy też zacząć działać troszeczkę wcześniej, profilaktycznie? W jakim wieku warto udać na konsultację do lekarza medycyny estetycznej, żeby móc wspólnie “zaplanować” proces starzenia i jak najbardziej jemu przeciwdziałać? 

DLC: Właściwie to takiego limitu wieku nie ma. Proces starzenia się jest wywołany nie tylko czynnikami wewnętrznymi – na przykład predyspozycją genetyczną, ale również czynnikami zewnętrznymi. W dużej mierze zależy on od naszego stylu życia – czy prowadzimy higieniczny tryb życia, czy unikamy promieni słonecznych, czy nie korzystamy z używek. Zdarzają się osoby nawet 40-letnie, które mają nieskazitelną skórę, mięśnie mimiczne i nie widać jeszcze objawów starzenia. Wówczas możemy im zaproponować mezoterapię, rewitalizacje, dermabrazję, czyli usunięcie zrogowaciałego naskórka. Możemy też zaproponować delikatne peelingi i oczywiście zaplanować tryb postępowania. Ale zdarzają się osoby bardzo młode, które mają bardzo zniszczoną skórę. Przykładem są 25-latki, które od 15. roku życia regularnie korzystały z solarium i ich proces starzenia posunięty jest o 10 lat . Mamy wówczas dużo do zrobienia i musimy wszystko dobrze zaplanować. 

ADS: Jak wygląda taki proces planowania zabiegów w gabinecie medycyny estetycznej?

DLC: Zawsze, gdy pacjent zgłasza się do nas po raz pierwszy, mamy do wykonania plan postępowania. Oglądamy go, badamy, słuchamy z czym ma problem. Nie zawsze pacjentowi przeszkadza najbardziej to, jaki defekt my widzimy. Zauważamy  na przykład, że pacjent ma opadające powieki, że ma niesymetryczne kąciki ust, a jemu najbardziej przeszkadzają przebarwienia i to z nimi chciałby się w pierwszej kolejności uporać. Najważniejsza jest ta pierwsza rozmowa, na której ustalamy plan pracy i podajemy pewną propozycję, słuchając jednocześnie pacjenta i uwzględniając jego potrzeby. 

MK: W zależności od wieku i zaawansowania procesu starzenia taki plan postępowania będzie zapewne wyglądał inaczej. Czy istnieją schematy postępowania dla pacjentów 30-, 40- i 50-letnich?

DLC: Trzymajmy się takich standardowych pacjentów; nie takich, którzy są 10 lat bardziej zaawansowani w procesie starzenia czy też takich, którzy wyglądają wyjątkowo młodo na swój wiek.

W wieku >30 lat pacjenci najczęściej skarżą się na przebarwienia, czyli problemy skóry związane z nadmierną ekspozycją na słońce. Problemem są też zmiany potrądzikowe, drobne blizny. Nie ma jeszcze dużego zaniku tkanek, więc skupiamy się głównie na poprawieniu jakości skóry. Jeżeli pacjent ma takie życzenie, to możemy też powiększyć usta, czy poprawić asymetrię warg lub też skorygować krzywy, garbaty nos.

W grupie 40-latków dochodzi już do zaniku struktur – skóry, poduszek tłuszczowych i mięśni. Wówczas staramy się wypełniać te ubytki. Podajemy tak zwane wypełniacze, na przykład kwas hialuronowy bądź stymulatory tkankowe. Ponieważ skóra staje cieńsza, a zmarszczki bardziej widoczne – w takich sytuacjach bardzo przydatna jest toksyna botulinowa. W wieku 40 lat głównie uzupełniamy zanikające struktury bądź też hamujemy nadmierną kurczliwość mięśni. 

Natomiast w grupie pięćdziesięciolatków mamy większe ubytki. Do dolegliwości 40-latków dochodzą jeszcze zaniki tkanki kostnej. Pacjenci zgłaszają się z powodu pogłębienia doliny łez czy też opadających policzków. W tym przedziale wiekowym oprócz uzupełniania tych ubytków, zmniejszania kurczliwości mięśni, możemy też zaproponować zastosowanie nici liftingujących. Są to nici z haczykami, które dźwigną tkanki, pomogą unieść opadające struktury, czyli tak zwane chomiczki.

ADS: Od czego zależy wybór zabiegu z wachlarza usług oferowanych przez lekarzy medycyny estetycznej? Czy pora roku w pewien sposób je warunkuje?

DLC: I tak, i nie. W Ameryce Południowej i w krajach arabskich nasłonecznienie jest bardzo duże, temperatura znacznie wyższa niż u nas, a wszystkie zabiegi są tam wykonywane całorocznie. W naszej szerokości geograficznej w okresie dużego nasłonecznienia nie są polecane zabiegi laserowe i większość peelingów. Nie chcemy ryzykować, że pacjenci nie zachowają zalecanej absencji od słońca, a w konsekwencji – do powstania przebarwień. Medyczne peelingi, które u nas wykonujemy tylko wiosną, jesienią i zimą to są tak zwane zabiegi kalifornijskie. Wiemy, że w Kalifornii są one wykonywane przez cały rok mimo dużego nasłonecznienia, może to wynikać z większej odpowiedzialności pacjentek? My sobie na to nie pozwalamy – ani na głębokie peelingi, ani na mocne lasery w okresie letnim. Pozostałe zabiegi są praktycznie całoroczne. 

ADS: Jakie są możliwości terapeutyczne przy opadających powiekach?

DLC: Przede wszystkim rozmawiamy z pacjentem, oglądamy go i oceniamy ,  czy możemy zachowawczymi metodami poprawić  jakość skóry i zniwelować defekty. Jeżeli stwierdzimy, że te defekty są duże i procedury zachowawcze będą nieskuteczne, to proponujemy pacjentowi plastykę powiek. Natomiast jeżeli możemy wykorzystać procedury zachowawcze, to z nich korzystamy – są mniej inwazyjne. Możemy wówczas zastosować mezoterapię kwasem hialuronowym z  oligopeptydami. Ma ona na celu poprawę jakości skóry i jej wzmocnienie. W okolicy oczu możliwa jest też implantacja delikatnych nici mających stymulować i zagęścić skórę. Poza tym możemy zastosować usieciowany kwas hialuronowy w okolicy dolinie łez. Niwelujemy wówczas cień, który powstaje wskutek zaniku tkanki tłuszczowej. Asortyment mamy w tym zakresie spory i poszerza się on coraz bardziej. 

ADS: Bardzo popularne w ostatnim czasie są przeszczepy tkanki tłuszczowej i komórek, które się z tej tkanki tłuszczowej izoluje. Co Państwo sądzicie na temat metody przeszczepu autologicznego tłuszczu? Czy to się sprawdza, czy to jest tylko takiego chwyt marketingowy?

DLC: W medycynie estetycznej w ogóle jest w tej chwili odwrót do tych wszystkich naturalnych metod. Stąd osocze i fibryna zrobiła dużą karierę we wszystkich działach medycyny – nie tylko estetycznej ale też w ortopedii czy w stomatologii. Również tłuszcz i przeszczep autologiczny tłuszczu bardzo dobrze sprawdza się w uzupełnianiu ubytków zanikowych twarzy, nie tylko związanych z procesem starzenia się i zaniku starczego, ale również w pourazowych zmianach. Chciałabym zwrócić uwagę, że musi to być wykonane przez bardzo dobrego specjalistę w dobrej klinice, aby wszystkie zasady prawidłowego, czystego przeszczepu zostały zachowane. Spotykaliśmy się już z pacjentami, którzy mieli wykonany zabieg nieprofesjonalnie i występowała asymetria twarzy szczególnie w okolicy powieki dolnej. 

Krzysztof Czosnyka: Kolejną sprawą jeśli chodzi o przeszczep tłuszczu są ewentualne powikłania. W przypadku zatoru tętnicy spowodowanego podaniem kwasu hialuronowe możemy użyć hialuronidazę w celu rozpuszczenia tego materiału. Jeżeli przez przypadek tłuszcz zostanie podany do naczynia to już nie mamy tak skutecznych sposobów leczenia tych powikłań i ich skutki są dużo bardziej poważne. 

ADS: Jak Państwo odniesiecie się do trendu, by – w celu „zaoszczędzenia” – udać się do salonów kosmetologicznych?

KC: Ten problem na świecie istnieje od dłuższego czasu, w Polsce pojawił się stosunkowo niedawno. Przyznaję, że jest parę aspektów, które kuszą do wykonania zabiegów u nie-lekarzy. Jest to na przykład cena. Ale co za tym idzie, często u nie-lekarzy używane są gorsze materiały, nie tak pewne jak te, które są używane w gabinetach lekarskich. Może się wydawać, że pracownicy branży kosmetycznej są bardzo sprawni, przecież wykonują bardzo dużo zabiegów manualnych. Jest to prawda. Efekt tego zabiegu może być zadowalający. Natomiast musimy sobie zdawać sprawę z jednej rzeczy – każdemu mogą zdarzyć się powikłania. Powikłania nie zdarzają się tylko tym osobom, które nie wykonują zabiegów. Najważniejsze jest to, żeby z takim powikłaniem sobie poradzić i je wyleczyć. Lekarze mają takie możliwości i to robią, natomiast nie-lekarze takich możliwości nie mają.

DLC: Problemem jest też to ,że osoby bez wykształcenia lekarskiego nie mają odpowiednio dobrej znajomości anatomii oraz umiejętności radzenia sobie w przypadku powikłań. Według Hipokratesa i jego jednej z naczelnych zasad etycznych w medycynie PRIMUM NON NOCERE-po pierwsze nie szkodzić.

KC: Często zdarzało się, że powikłanie, które zostało wywołane na przykład przez kosmetyczkę, zostało odsyłane na SOR albo było leczone w niewłaściwy sposób. Był taki dość popularny przypadek martwicy tkanek miękkich okolicy czoła. Martwica ta została mylnie rozpoznana przez kosmetyczkę jako opryszczka i była leczona acyklowirem (lekiem przeciwwirusowym) przez kilka dni, a tutaj każda godzina jest bardzo ważna. Opóźnienie w diagnozie i wdrożeniu leczenia wiąże się z tym, że rokowanie jest dużo gorsze. Lekarz jest w stanie rozpoznać to powikłanie, rozpuścić kwas, który został nieprawidłowo podany. Ma możliwość wdrożyć zabiegi, które mają na celu regenerację tych okolic. Jeżeli to rozpoznanie zostanie postawione zbyt późno, albo wdrożone leczenie będzie nieprawidłowe, skutki dla pacjenta mogą być bardzo, bardzo złe.   

ADS: Dziękujemy za bardzo ciekawy wywiad. Zakończymy go właśnie takim apelem – jeżeli decydujecie się korzystać z medycyny estetycznej, to oddajcie się w ręce odpowiednio wykształconych lekarzy.

A jeśli macie ochotę odwiedzić naszych rozmówców w gabinecie, znajdziecie ich w Bydgoszczy, w centrum medycznym Dormed.

Artykuł Medycyna estetyczna – kiedy i dla kogo? pochodzi z serwisu Blog o zdrowiu | Blog o urodzie - Ageless | Naukowy Anti aging.

Co się dzieje, gdy się starzejesz? 

Im jesteśmy starsi, tym mniej NAD+ znajduje się w komórkach naszego organizmu. Prowadzi to do wielu chorób związanych z wiekiem, w tym zaburzeń metabolicznych, chorób neurodegeneracyjnych, czy zaburzeń psychicznych [2]. Najnowsze badania wykazały, że suplementowanie związkami zwiększającymi NAD+ ma potencjał terapeutyczny. 

Naprawa DNA

Wraz z wiekiem komórki organizmu tracą zdolność do naprawy uszkodzeń DNA. Ta zdolność ma zasadnicze znaczenie dla przeżycia komórek i zapobiegania nowotworom. NAD+ odgrywa istotną rolę w procesie naprawy [3]. Badania przeprowadzone na modelach zwierzęcych wykazały, że leczenie prekursorem NAD+ spowalnia tempo kumulacji powstających wraz z wiekiem oraz spowodowanych promieniowaniem słonecznym uszkodzeń DNA [4].

NAD+ i enzymy długowieczności

NAD+ reguluje też aktywność tzw. enzymów długowieczności – sirtuin. Sirtuiny to białka, które odgrywają główną rolę w regulacji metabolizmu, naprawie DNA, odpowiedzi na stres oksydacyjny, rytmie okołodobowym i innych niezwykle ważnych procesach komórkowych [5]. Odgrywają one także kluczową rolę w utrzymywaniu długości telomerów (link). Naukowcy odkryli, że NAD+ zwiększa aktywność sirtuiny 1, co opóźnia proces starzenia u zwierząt laboratoryjnych [6].  Sirtuiny odgrywają też ogromną rolę w genezie wielu chorób związanych z wiekiem. Ich zaburzona funkcja jest obserwowana w chorobach takich jak: cukrzyca, miażdżyca, choroba Alzheimera, zwyrodnienie siatkówki i depresja [5].

NASA inwestuje w eliksir młodości

Profesor David Sinclair z Harvard Medical School w swoich pracach wykazał, w jaki sposób NAD+ i sirtuiny współpracują ze sobą. Gdy poziom NAD+ spada, aktywność sirtuiny 1 również maleje, co z kolei prowadzi do dysfunkcji mitochondriów i wszystkich negatywnych skutków, które z nią się wiążą (więcej na ten temat przeczytacie tutaj) [6]. Wyniki badań profesora Sinclaira były na tyle obiecujące, że przyciągnęły uwagę Narodowej Agencji Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej. W roku 2016 jego zespół został laureatem konkursu iTech organizowanego właśnie przez NASA. W związku z tym przyznano finansowanie badań nad wykorzystaniem NAD+ jako potencjalnego środka do leczenia negatywnych skutków ekspozycji na promieniowanie podczas lotów kosmicznych [7]. Być może więc w przyszłości związek ten pomoże ludziom w podboju kosmosu.

Co jeszcze wpływa na spadek NAD+?

Oprócz upływającego czasu są też inne czynniki, które zmniejszają poziom NAD+ w naszych komórkach. Należą do nich: 

1) przewlekły stan zapalny [8],

2) zakłócony rytm dobowy [9],

3) wysoki poziom cukru we krwi [10],

4) zbyt duże spożycie alkoholu [11].

Cudowny suplement diety?

Okazuje się, że NAD+ może działać uzupełniająco z naturalnymi związkami występującymi w warzywach i owocach. Ta mieszanka pobudza mitochondria do działania, a tym samym może zapobiegać chorobom związanym z wiekiem [12].

Potencjał ten wykorzystał amerykański start-up o nazwie Elysium Health, założony m.in. przez profesora Leonarda Guarente z MIT (Massachusetts Institute of Technology). Wyprodukowany przez niego suplement diety o nazwie Basis składa się z dwóch składników – rybozydu nikotynamidu (forma witaminy B3), oraz pterostilbenu (związku o znacznie silniejszym działaniu niż resweratrol) występującego w jagodach i winogronach.

Okazuje się, że te mieszanka może dać naszemu organizmowi dokładnie to, czego potrzebuje, aby utrzymać wysoki poziom NAD+. Badanie kliniczne przeprowadzone przez Elysium Health wykazało, że ich produkt może zwiększyć poziom NAD+ średnio o 40% [13].

Warto dodać, że firma ta jest bezkonkurencyjna, jeśli chodzi o wiarygodność naukową. Na ich stronie internetowej możemy znaleźć informacje o tym, kto zasiada w Radzie Naukowej i jest to zespół marzeń – ośmiu laureatów Nagrody Nobla! Nie ma chyba na świecie drugiej firmy z większą liczbą naukowych autorytetów.

Inne sposoby na zwiększenie NAD+

Oprócz suplementacji możemy zwiększyć poziom NAD+ poprzez: 

1) ograniczenie kalorii lub post [14],

2) ćwiczenia fizyczne (w szczególności trening interwałowy) [14],

3) dietę ketogenną (może ona mieć także wiele skutków ubocznych i nie może być prowadzona bez konsultacji ze specjalistą) [15].

Podsumowując przytoczymy słowa profesora Davida Sinclaira z Centrum Biologii Starzenia im. Paula F. Glenna w Harvard Medical School: “NAD+ jest cząsteczką, która najbardziej przybliża nas do źródła młodości, to jedna z najważniejszych molekuł życia” [16]. Warto też dodać, że autor cytowanych słów, jak i jego ojciec codziennie go zażywają. 

.

Artykuł Eliksir młodości: NAD+ pochodzi z serwisu Blog o zdrowiu | Blog o urodzie - Ageless | Naukowy Anti aging.

Widząc kolejną zmarszczkę, czy wypadające włosy prawdopodobnie nie myślimy o mitochondriach – mikroskopijnych elementach  naszych komórek. Jednak zapewniam Was, że te małe fabryki produkujące energię zdecydowanie zasługują na zainteresowanie.

Zaburzenia funkcji mitochondriów są powiązane z ponad czterdziestoma znanymi chorobami, w tym miażdżycą, chorobą niedokrwienną serca, nowotworami, cukrzycą i chorobami neurodegeneracyjnymi, takimi jak choroba Alzheimera, choroba Parkinsona, choroba Huntingtona i stwardnienie zanikowe boczne [1, 2].

Coraz więcej dowodów wskazuje na silne powiązanie między dysfunkcją mitochondriów, obniżeniem ich liczby i zawartości mitochondrialnego DNA, a starzeniem się i chorobami związanymi z wiekiem. 

Nowe badanie opublikowane kilka miesięcy temu zdecydowanie potwierdza tę tezę. Profesor Singh i jego zespół z University of Alabama w Birmingham odkryli bezpośredni związek między “zdrowiem” naszych mitochondriów, a dwoma powszechnymi i dobrze widocznymi oznakami starzenia: utratą włosów i zmarszczkami [3].

Co było pierwsze- dysfunkcje mitochondriów, czy starzenie?

Mitochondria nazywane są “elektrowniami komórki” nie bez powodu. Szacuje się, że wytwarzają one 90% naszej energii komórkowej. Zawierają DNA mitochondrialne (tzw. mtDNA), które dziedziczymy po naszych mamach. Przez to, że jest ono niczym nie osłonięte narażone jest znacznie bardziej, niż DNA jądrowe na mutacje i uszkodzenia [4].

Naukowcy zauważyli, że mitochondria wraz z wiekiem stają się niestety mniej wydajne. Prowadzi to do zmniejszenia energii komórkowej i wielu związanych z tym problemów. 

Zaburzone działanie mitochondriów jest powszechnie uważane za cechę charakterystyczną starzenia się [5]. Niezwykle ważne wydaje się pytanie, czy to starzenie powoduje dysfunkcję mitochondriów, czy też ich zaburzona funkcja prowadzi do zmian fizjologicznych, które wiążemy ze starzeniem? A może prawda jest gdzieś pomiędzy?

Ta zagadka zainspirowała profesora Singhai współpracowników do głębszej analizy tej skomplikowanej relacji pomiędzy zdrowiem mitochondriów i starzeniem.

W przeprowadzonych doświadczeniach, po intencjonalnym uszkodzeniu mitochondriów, u myszy pojawiały się liczne pomarszczenia skóry. Zaobserwowano też rozległe zmiany w mieszkach włosowych prowadzące do znacznego przerzedzenia sierści w ciągu kilku tygodni.

Jednak, kiedy badacze ponownie “uruchomili”mitochondria, zmiany te cofnęły się!

W ciągu zaledwie jednego miesiąca, wcześniej pomarszczona skóra stała się gładsza, a przerzedzona sierść wróciła do swojej świetności [3]. 

Jeden krok bliżej do zrozumienia procesu starzenia

Chociaż to badanie nie oznacza, że nagle mamy cudowne rozwiązanie problemu łysienia oraz sposób na zmarszczki, to daje ono interesujący wgląd w to, jak się starzejemy i co jest jego przyczyną.

Po pierwsze, praca ta wykazała silny związek przyczynowy między zdrowiem mitochondriów i niektórymi zmianami, które wiążemy ze starzeniem, w tym starzenie się skóry.

Po drugie, dowiedzieliśmy się, że wspieranie zdrowia naszych komórkowych mechanizmów energetycznych może nie tylko zapobiegać oznakom starzenia się, ale także odwrócić zmiany, które już nastąpiły.

“Konieczne są dalsze doświadczenia, aby określić, czy zmiany w innych narządach związane ze starzeniem można również odwrócić poprzez przywrócenie mitochondrialnego DNA”.

Dr Keshav Singh

Czy mamy wpływ na nasze mitochondria?

Dobrą wiadomością jest to, że istnieje kilka kroków, które możemy podjąć aby nasze mitochondria miały się dobrze. Jest to zdecydowanie warte wysiłku, ponieważ im bardziej zwiększymy jakość i ilość naszych mitochondriów, tym wolniej się zestarzejemy. Brzmi dobrze? Zacznijmy więc od opracowania kilku podstawowych nawyków, które pomogą spowolnić ten nieunikniony bieg wydarzeń.

1. Ruch

Trening interwałowy o wysokiej intensywności (HIIT) i trening siłowy to doskonałe sposoby na wsparcie zdrowia mitochondrialnego [6].

2. Sen 

Melatonina pełni rolę regulatora metabolicznego i “ochraniacza” mitochondrialnego poprzez swoje właściwości przeciwutleniające i przeciwzapalne [7]. 

3. Redukcja stresu 

Ostatnie badania wykazały, że medytacja i techniki oparte na medytacji pomagają zmniejszyć stres oksydacyjny [8, 9].  

4. Unikanie nadmiernej ekspozycji na słońce

Nadmierna i niewłaściwa (klik) ekspozycja na światło słoneczne indukuje stres oksydacyjny prowadząc do akumulacji mutacji mitochondrialnego DNA [10]. 

5. Ekspozycja na niską temperaturę

Ekspozycja, w krótkich seriach na niską temperaturę pomaga wyzwalać produkcję nowych mitochondriów. Polecamy zimny prysznic lub morsowanie:) [11].

6. Suplementacja

Innym sposobem ochrony i poprawy funkcji mitochondriów jest ich wspieranie za pomocą suplementów diety. Udowodnione działanie mają: kwas alfa liponowy; witaminy z grupy B; koenzym Q10, L Karnityna, Glutation, Magnez, NAD+ czy PQQ (pirolochinolinochinon) [12, 13]. Wiele z tych związków nie tylko chroni mitochondria przed uszkodzeniami oksydacyjnymi, ale pobudzają również powstawanie nowych! Oczywiście suplementację przedyskutuj dokładnie ze swoim lekarzem. 

7. Redukcja cukru

Wszyscy wiemy, że cukier to zło. Odkryto związek przyczynowo-skutkowy między wysokim stężeniem glukozy a zaburzeniem pracy mitochondriów [14, 15].

8. Spożywanie warzyw i owoców

Jedzmy w szczególności wiele zielonych warzyw liściastych i tych bogatych w siarkę, takich jak kalafior i kapusta, które pomagają naszym organizmom wytwarzać glutation, który wielu nazywa “matką wszystkich przeciwutleniaczy” [16].

 9.  Kwasy Omega 3

Spożywanie większej ilości kwasów omega 3 wpływa pozytywnie na błony mitochondriów. Kwasy Omega 3 znajdziemy w rybach z bezpiecznych połowów, orzechach włoskich, czy żółtkach jaj.

10. Restrykcja kaloryczna

Ograniczenie kalorii jest doskonałym sposobem na poprawę funkcji mitochondriów [18]. 

Jak widzicie, w każdej naszej komórce kryje się mały cud ewolucji. Niekoniecznie o nim myślimy (może nawet niewiele o nim wiemy), ale który ma wielki wpływ na nasz wygląd, a przede wszystkim na nasze zdrowie, i który możemy mądrze wspomagać już teraz. 

Artykuł Wypadanie włosów i powstawanie zmarszczek – co je łączy? pochodzi z serwisu Blog o zdrowiu | Blog o urodzie - Ageless | Naukowy Anti aging.

Starzenie dotyczy każdego z nas i stanowi problem, nie tylko ekonomiczno-społeczny, ale i medyczny, zarówno w krajach rozwijających się, jak i rozwiniętych. Istnieje coraz większa potrzeba zrozumienia mechanizmów leżących u podstaw tego wciąż niepoznanego, niesłychanie złożonego procesu. Jedną z przyczyn starzenia się tkanek jest gromadzenie się w nich starych komórek, z ang.„senescent cells” [1]

Poznajcie tych łobuzów

Komórki te charakteryzują się zahamowanym podziałem, zmienionym kształtem, wydzielaniem specyficznych substancji oraz tym, że są odporne na śmierć. Zamieniają się w “komórkowe zombie”, które mogą wpływać negatywnie na inne komórki i rozprzestrzeniać stan zapalny w całym organizmie [2]. Powstają i gromadzą się wraz z wiekiem, a naukowcy odkryli, że wyeliminowanie ich może odwracać niektóre skutki starzenia. Profesor Jan van Deursen z Mayo Clinic i jego zespół zadali sobie pytanie: czy pozbycie się komórek “zombie” myszy opóźni ich przedwczesne starzenie? Odpowiedź była twierdząca. W badaniu z 2011 roku zespół odkrył, że wyeliminowanie “starzejących się” komórek zapobiega wielu zmianom związanym z wiekiem [3]. Odkrycie to wywołało falę podobnych eksperymentów i wyników. W ciągu następnych lat dziesiątki badań potwierdziły, że “komórki zombie” gromadzą się w starzejących się narządach, a ich eliminacja może złagodzić, a nawet zapobiec niektórym chorobom. Zjawisko eliminacji komórek “senescent” okazało się nieoczekiwanym zwrotem w badaniach nad starzeniem [4]. 

Czy będą praktyczne zastosowania?

Ze względu na potencjalne negatywne skutki gromadzenia się tych komórek, terapie oparte na lekach, które mogłyby eliminować komórki „senescent” stanowią interesującą strategię terapeutyczną opóźniania starzenia i chorób związanych z wiekiem [5].

Obecnie wiele firm farmaceutycznych i biotechnologicznych testuje leki zwane “senolitykami” – które niszczą starzejące się komórki dając nadzieję na złagodzenie spustoszenia związanego z wiekiem. Dla przykładu firma Unity Biotechnology w San Francisco w Kalifornii, której współzałożycielem jest Profesor van Deursen, planuje przeprowadzenie wielu badań klinicznych u pacjentów z chorobami układu mięśniowo-szkieletowego (początkowo koncentrując się głównie na chorobie zwyrodnieniowej stawów) oraz z chorobami oczu [6].

W młodej – zdrowej tkance, komórki które uległy uszkodzeniom pobudzają naprawę i emitują sygnał alarmowy, skłaniając układ immunologiczny do ich eliminacji. Jednak w procesie starzenia, komórki starzejące zaczynają gromadzić się w wielu tkankach i organach. Nadal dokładnie nie wiemy, dlaczego tak się dzieje. Sugeruje się, że wraz z wiekiem układ odpornościowy przestaje, niestety, reagować na te komórki [4].

Do chwili obecnej w literaturze naukowej opisano 14 leków senolitycznych. Trzeba jednak podkreślić, że różne choroby związane ze starzeniem wymagają wielu rodzajów senolityków. Każda starzejąca się komórka może mieć inny mechanizm ochrony.

Dieta w walce z zombie

Musimy pamiętać też o tym, że żywność bogata w polifenole (związki, które występują w wielu warzywach, owocach i ziołach o silnym działaniu przeciwutleniającym i przeciwzapalnym) może być także wykorzystana jako “żywność anty starzeniowa” [7]. Wiele naturalnych związków posiada właściwości eliminujące szkodliwy wpływ komórek zombie, takich jak kwercetyna, naringenina, apigenina, kurkumina, resweratrol i wiele innych. Mają one potwierdzone naukowo działanie w eliminacji negatywnych skutków starych komórek naszego organizmu [8]. 

W kolejnych postach będziemy się z Wami dzielić szczegółami na temat tych wartościowych substancji, w jakich produktach się znajdują i ich anty-starzeniowego działania, dlatego śledźcie nas na bieżąco. 

Dla zachęty podpowiem, że u mieszkańców Okinawy, Sardynii, Ikarii (Grecja), czy Loma Lindy (USA) – są to obszary z największym zagęszczeniem stulatków, długowieczność wynika głównie ze stylu życia, oraz diety, która ma niską kaloryczność, ale jest bogata w polifenole [9,10]. 

Bibliografia

1. Campisi J, Robert L. Cell Senescence: Role in Aging and Age-Related Diseases. Aging (Albany NY). 2014:45-61. doi:10.1159/000358899
2. Scudellari M. To stay young, kill zombie cells. Nature. 2017;550(7677):448-450. doi:10.1038/550448a
3. Baker D, Wijshake T, Tchkonia T et al. Clearance of p16Ink4a-positive senescent cells delays ageing-associated disorders. Nature. 2011;479(7372):232-236. doi:10.1038/nature10600
4. van Deursen J. The role of senescent cells in ageing. Nature. 2014;509(7501):439-446. doi:10.1038/nature13193
5. Childs B, Gluscevic M, Baker D et al. Senescent cells: an emerging target for diseases of ageing. Nature Reviews Drug Discovery. 2017;16(10):718-735. doi:10.1038/nrd.2017.116
6. Pipeline – Unity Biotechnology. Unitybiotechnology.com. https://unitybiotechnology.com/pipeline/#lead-candidates. Published 2019. Accessed January 5, 2019.
7. Queen B, Tollefsbol T. Polyphenols and Aging. Curr Aging Sci. 2010;3(1):34-42. doi:10.2174/1874612811003010034
8. Gurău F, Baldoni S, Prattichizzo F et al. Anti-senescence compounds: A potential nutraceutical approach to healthy aging. Ageing Res Rev. 2018;46:14-31. doi:10.1016/j.arr.2018.05.001
9. Appel L. Dietary Patterns and Longevity. Circulation. 2008;118(3):214-215. doi:10.1161/circulationaha.108.788497
10. Willcox B, Willcox D, Suzuki M. Demographic, phenotypic, and genetic characteristics of centenarians in Okinawa and Japan: Part 1—centenarians in Okinawa. Mech Ageing Dev. 2017;165:75-79. doi:10.1016/j.mad.2016.11.001.

Artykuł Zabij zombie – powstrzymaj starzenie pochodzi z serwisu Blog o zdrowiu | Blog o urodzie - Ageless | Naukowy Anti aging.