Wzięłyśmy egzosomy pod lupę i napiszemy Wam, skąd się biorą i jakie są ich rodzaje. Omówimy najnowsze osiągnięcia i trendy w zastosowaniu egzosomów w różnych dziedzinach medycyny i kosmetologii. Przedstawimy również wady i zalety egzosomów, a także potencjalne ryzyka i wyzwania związane z ich stosowaniem.

Małe pęcherzyki z wielkim potencjałem

Egzosomy mają średnicę wielkości od 30 do 150 nanometrów. Są wydzielane przez wszystkie komórki organizmu (1). Dlatego są one obecne w różnych płynach ustrojowych, takich jak krew, mocz, ślina czy mleko matki. Mogą mieć pochodzenie ludzkie, zwierzęce, roślinne lub drobnoustrojowe. 

Wewnątrz egzosomów znajdują się różne substancje, np. białka, lipidy, DNA czy mikroRNA. Te złożone struktury pełnią ważną rolę w komunikacji międzykomórkowej, przenosząc informacje i sygnały pomiędzy różnymi komórkami organizmu (2).

Egzosomy mogą być wykorzystane do transportu leków do określonych komórek lub tkanek organizmu ze względu na swoją zdolność do przenoszenia różnych substancji biologicznych (2).

Jednak aby otrzymać czyste i aktywne egzosomy, należy oddzielić te małe pęcherzyki od innych składników biologicznych, takich jak np. komórki czy białka. 

Egzosomy – najnowsze odkrycia

Badania, w których badano potencjał egzosomów, przeprowadzane były na gryzoniach. Oto niektóre doniesienia odnośnie egzosomów pochodzących z komórek macierzystych:

• mezenchymalnych – mogą mieć pozytywny wpływ na skórę. Stymulują procesy regeneracji, odmładzania i naprawy skóry, a także zapobiegają stanom zapalnym i zwłóknieniu. Badania na zwierzętach wykazały, że egzosomy z MSC mogą przyspieszać gojenie się ran skóry (3).

• tkanki tłuszczowej – mogą być wykorzystane do leczenia łysienia androgenowego – wykazały obiecujące wyniki w badaniach przedklinicznych na zwierzętach, przyspieszając gojenie się ran skóry i stymulując wzrost włosów (4).

• łożyska – mogą zmniejszyć objawy łuszczycy, takie jak zaczerwienienie, świąd i ból (5).

• miazgi zębowej – podane do dziąseł mogą poprawić zdrowie przyzębia i zwiększyć gęstość kości (6).

Pamiętajmy, że badania na zwierzętach nie zawsze odzwierciedlają sytuację u ludzi. potrzebne są dalsze badania kliniczne, aby potwierdzić bezpieczeństwo i skuteczność tych terapii. 

Badania kliniczne na ludziach, czyli coś co ciekawi nas najbardziej 

Przejrzałyśmy bazę Cochrane oraz Pubmed szukając badań klinicznych z użyciem ludzkich egzosomów przeprowadzanych na ludziach. Większość z tych, które znalazłyśmy, dotyczy onkologii i Covid-19, jednak znalazłyśmy kilka bardzo interesujących pozycji.

W jednym z badań przeprowadzonych w Korei porównano efekt mezoterapii mikroigłowej twarzy w połączeniu z egzosomami lub solą fizjologiczną (NaCl). W tym badaniu egzosomy pochodziły z ludzkich komórek macierzystych tkanki tłuszczowej. Ta połowa twarzy, w której użyto egzosomów, wykazała lepszą jakość skóry pod względem zmarszczek, elastyczności, nawilżenia i pigmentacji. W badaniu wzięło udział 28 osób. Wykonano trzy zabiegi w odstępach trzytygodniowych (7).

W bazie clinicaltrials.gov znalazłyśmy informację o zakończeniu follow-up w badaniu oceniającym efekt działania serum przeciwzmarszczkowego zawierającego egzosomy z ludzkich komórek macierzystych. Wnioski nie zostały jeszcze opublikowane, czekamy z niecierpliwością! Wiemy, że w badaniu wzięło udział 36 Japonek, a efekty oceniano po 4 tygodniach stosowania serum (8).

 W innym badaniu oceniono, czy egzosomy poprawiają kondycję skóry z atroficznymi bliznami potrądzikowymi. U 25 pacjentów wykonano zabieg laserem frakcyjnym CO2, a następnie na połowę twarzy nałożono serum z egzosomami pochodzącymi z komórek macierzystych tkanki tłuszczowej, a na drugą połowę twarzy – żel kontrolny. Procedurę powtórzono trzykrotnie. Wnioskiem z badania jest większe poprawa wyglądu blizn w skali ECCA (échelle d’évaluation clinique des cicatrices d’acné) na połowie twarzy, na której wykorzystano egzosomy (9).

W 2023 r. przeprowadzono badanie z wykorzystaniem allogenicznych (pochodzące od innego człowieka) egzosomów z płytek krwi (pEVs). Dwunastu ochotnikom z ranami chirurgicznymi podano te egzosomy w formie iniekcji podskórnej w okolicy rany. Nie zaobserwowano żadnych istotnych różnic w czasie gojenia ran między grupą otrzymującą pEVs a grupą otrzymującą placebo (10).

Egzosomy w medycynie estetycznej

W medycynie estetycznej egzosomy są wykorzystywane w połączeniu z innymi metodami, takimi jak mikrodermabrazja, radiofrekwencja mikroigłowa lub laser frakcyjny. W rezultacie powstają mikrouszkodzenia w skórze, które pobudzają procesy naprawcze i odnowy. Egzosomy zaś mają za zadanie dostarczyć skórze i włosom czynników wzrostu i innych substancji, które zwiększają efektywność zabiegów.

Przykłady produktów z egzosomami

Na rynku dostępne są różne produkty z egzosomami, które różnią się między sobą składem, technologią produkcji i przeznaczeniem. Oto niektóre z nich:

• ASCE+ – to preparaty produkowane przez firmę ExoCoBio. Firma ta opatentowała technologię pozwalającą na uzyskanie 100% czystych komórek macierzystych pochodzących z komórek tłuszczowych- ExoSCRT™.  Preparaty ASCE+ są dostępne w dwóch wersjach: SRLV – dedykowana do zabiegów na skórę i HRLV – dedykowana do włosów. Na stronie producenta nie możemy znaleźć informacji na temat pochodzenia egzosomów. Na niektórych stronach widnieje informacja o tym, że są to egzosomy roślinne z róży damasceńskiej.

• MG-EXO-SKIN: to preparat używany w zabiegu Dermapen EXO-SKIN za pomocą urządzenia Dermapen 4. Preparat używany do aplikacji ma zawierać 66,5% egzosomów z mezenchymalnych komórek macierzystych (MSC), które są pozyskiwane z krwi pępowinowej. 

Sprzedaż produktów ze składnikami pochodzącymi z ludzkich komórek jest kontrowersyjnym tematem, który wiąże się z wieloma wyzwaniami i ryzykami. Niektóre z nich to: bezpieczeństwo i jakość egzosomów, prawo własności i zgoda dawców, etyka i społeczna akceptacja, regulacje i nadzór. Różne kraje mogą mieć różne podejścia i wymagania dotyczące tych kwestii.

Egzosomy w kosmetologii

Egzosomy to nie tylko nowość w medycynie estetycznej, ale także w kosmetologii. Firmy kosmetyczne zachwalają egzosomy jako skuteczny sposób na wygładzenie zmarszczek, poprawę jędrności i elastyczności skóry oraz wyrównanie kolorytu. Jednak czy te obietnice mają pokrycie w nauce?

Niestety, większość produktów kosmetycznych z egzosomami nie zawiera egzosomów ludzkich, lecz roślinne, ponieważ te są tańsze i nie ma problemów prawnych z ich użyciem. Nie ma jednak jeszcze wystarczających dowodów naukowych na to, że egzosomy roślinne są skuteczne i bezpieczne dla skóry.  

W 2022 r. badano wpływ roślinnych egzosomów na skórę. Naukowcy porównali efektywność egzosomów z ekstraktami roślin, m.in. żeń-szenia i zielonej herbaty. Zbadali ich wpływ na ekspresję genów w keratynocytach, czyli komórkach naskórka. Stwierdzili, że każda roślina ma inne egzosomy, które powodują większe zmiany w transkryptomie keratynocytów niż ekstrakty roślinne (11).

Jaka jest nasza opinia na temat egzosomów?

Wydaje się nam, że aby uzyskać efekty podobne do tych opisywanych w badaniach naukowych, powinniśmy korzystać ze swoich własnych egzosomów. Egzosomy autologiczne, uzyskiwane z komórek naszej własnej tkanki tłuszczowej lub z komórek skóry (fibroblastów lub mezenchymalnych komórek macierzystych) otwierają nowe horyzonty w dziedzinie medycyny regeneracyjnej. 

Choć z pewnością wiązałby się z istotnymi nakładami finansowymi, potencjalne korzyści wydają się niebagatelne. Egzosomy mogą stanowią obiecującą strategię w leczeniu wielu chorób, takich jak nowotwory, choroby serca, choroby neurodegeneracyjne, łysienie, łuszczyca czy choroby przyzębia.

W zależności od źródła, z którego pochodzą, egzosomy mogą mieć różne właściwości i skład. Wykorzystanie autologicznych egzosomów pochodzących z własnych komórek gospodarza mogłoby eliminować potencjalne reakcje immunologiczne, co zwiększa ich bezpieczeństwo w kontekście medycyny estetycznej.

Dalsze badania są jednak niezbędne, aby zoptymalizować i zredukować koszty produkcji.

Bibliografia

1. Patil, A. A., & Rhee, W. J. (2019). Exosomes: biogenesis, composition, functions, and their role in pre-metastatic niche formation. Biotechnology and Bioprocess Engineering, 24, 689-701.
2. Meldolesi, J. (2018). Exosomes and ectosomes in intercellular communication. Current Biology, 28(8), R435-R444.
3. Bian, D., Wu, Y., Song, G., Azizi, R., & Zamani, A. (2022). The application of mesenchymal stromal cells (MSCs) and their derivative exosome in skin wound healing: a comprehensive review. Stem Cell Research & Therapy, 13(1), 24.
4. Gupta, A. K., Wang, T., & Rapaport, J. A. (2023). Systematic review of exosome treatment in hair restoration: Preliminary evidence, safety, and future directions. Journal of Cosmetic Dermatology, 22(9), 2424-2433.
5. Zhang, Y., Yan, J., Li, Z., Zheng, J., & Sun, Q. (2022). Exosomes derived from human umbilical cord mesenchymal stem cells alleviate psoriasis-like skin inflammation. Journal of Interferon & Cytokine Research, 42(1), 8-18.
6. Shen, Z., Kuang, S., Zhang, Y., Yang, M., Qin, W., Shi, X., & Lin, Z. (2020). Chitosan hydrogel incorporated with dental pulp stem cell-derived exosomes alleviates periodontitis in mice via a macrophage-dependent mechanism. Bioactive materials, 5(4), 1113-1126.
7. Park, G. H., Kwon, H. H., Seok, J., Yang, S. H., Lee, J., Park, B. C., … & Park, K. Y. (2023). Efficacy of combined treatment with human adipose tissue stem cell‐derived exosome‐containing solution and microneedling for facial skin aging: a 12‐week prospective, randomized, split‐face study. Journal of Cosmetic Dermatology, 22(12), 3418-3426.
8. https://center6.umin.ac.jp/cgi-open-bin/ctr_e/ctr_view.cgi?recptno=R000057325
9. Kwon, H. H., Yang, S. H., Lee, J., Park, B. C., Park, K. Y., Jung, J. Y., … & Park, G. H. (2020). Combination treatment with human adipose tissue stem cell-derived exosomes and fractional CO2 laser for acne scars: a 12-week prospective, double-blind, randomized, split-face study. Acta dermato-venereologica, 100(18), 1-8.
10. Johnson, J., Law, S. Q., Shojaee, M., Hall, A. S., Bhuiyan, S., Lim, M. B., … & Lichtfuss, G. (2023). First‐in‐human clinical trial of allogeneic, platelet‐derived extracellular vesicles as a potential therapeutic for delayed wound healing. Journal of Extracellular Vesicles, 12(7), 12332.
11. Cho, J. H., Hong, Y. D., Kim, D., Park, S. J., Kim, J. S., Kim, H. M., … & Cho, J. S. (2022). Confirmation of plant-derived exosomes as bioactive substances for skin application through comparative analysis of keratinocyte transcriptome. Applied Biological Chemistry, 65(1), 1-9.

Artykuł Egzosomy – nowa era w anti-aging czy przelotna moda? pochodzi z serwisu Blog o zdrowiu | Blog o urodzie - Ageless | Naukowy Anti aging.

Botox czy botoks?

Botoks to potoczna nazwa toksyny botulinowej (jadu kiełbasianego), która ma szerokie zastosowanie w medycynie estetycznej. Botox® zaś to nazwa handlowa preparatu na bazie toksyny botulinowej typu A.

Toksyna botulinowa hamuje wydzielanie acetylocholiny – neuroprzekaźnika, który jest niezbędny do skurczu mięśnia. W ten sposób uniemożliwia jego skurcz.

SNARE, SNAP-25 i inne trudności

Kompleks białkowy SNARE jest odpowiedzialny za transport i wydzielanie pęcherzyków z acetylocholiną. W warunkach fizjologicznych białko SNAP-25 jest częścią tego kompleksu białkowego. Argirelina jest peptydem syntetycznie wytwarzanym na wzór części białka SNAP-25. Gdy to ona występuje w kompleksie białkowym zamiast fizjologicznie znajdującego się tam białka SNAP-25, pęcherzyki z acetylocholiną nie są uwalniane i nie dochodzi do skurczy mięśnia (2).

Argirelina a toksyna botulinowa

Kiedy zastosujemy toksynę botulinową, jej lekki łańcuch powoduje unicestwienie białka SNAP 25. Skutkuje to zahamowaniem uwalniania acetylocholiny do przestrzeni między synapsami, a w konsekwencji – mięśnie ulegają porażeniu (3). 

Tak samo ma zadziałać argirelina. Poprzez zapobieganie tworzenia kompleksów SNARE powoduje zakłócenia w wydzielaniu acetylocholiny. Dochodzi dzięki temu do ograniczenia powtarzalnych skurczów  mięśni i powstawania zmarszczek (4).

Krem zamiast igły

Argirelina stosowana miejscowo ma naśladować działanie botoksu. Stwierdzono, że jest skuteczna w redukcji zmarszczek, ze skutecznością do 48% po 4 tygodniach stosowania dwa razy dziennie.

W jednym z badań wzięło udział 60 mieszkańców Chin; 45 z nich otrzymało preparat z 10% argireliną, pozostałe 15 – placebo. Mieli za zadanie nakładać otrzymane kremy na okolicę oczu 2 razy dziennie przez okres 4 tygodni. Po miesiącu stosowania specyfików 48.9 % osób stosujących argirelinę zauważyło poprawę jakości skóry w okolicy oczu (2). 

Badanie jest o tyle ciekawe, że badacze wykonali silikonowe odciski skóry uczestników przed i po terapii, by samodzielnie ocenić wpływ kremu z argireliną. W obiektywnym badaniu z użyciem masek silikonowych okazało się, że stosowanie argireliny nie tylko wpłynęło na zmniejszenie ilości zmarszczek, ale też zmniejszenie głębokości zmarszczek, całkowitej ich powierzchni, długości i objętości (2). 

Przebić się przez mur

Niestety, peptyd ten słabo przenika przez skórę. Problematyczne jest przedostanie się preparatu przez warstwę rogową naskórka. Przeszkadza w tym duża masa cząsteczkowa argireliny i jej wysoka hydrofilowość. Warstwa rogowa naskórka działa niczym mur, który ciężko obalić. Składa się ze spłaszczonych i ciasno upakowanych korneocytów. Pozwala przeniknąć do głębszych warstw skóry tylko małym i lipofilowym cząsteczkom. W konsekwencji po zastosowaniu argireliny na skórę, utrzymuje się ona na jej powierzchni (5).

Nauka idzie do przodu

Aby zwiększyć przenikanie argireliny wgłąb skóry podjęto się różnych modyfikacji. Próbowano np. zwiększyć lipofilowość substancji by spowodować lepsze przenikanie peptydu. Wykazano, że analogi argireliny rozpuszczone w glikolu propylenowym sięgają głębszych warstw skóry (6).

Innym rozwiązaniem jest zastosowanie specjalnych nośników, które pomogą argirelinie przedostać się do głębszych warstw skóry. Korzystano z preparatów liposomalnych, układów micelarnych lub pęcherzyków dwufazowych, uzyskując całkiem satysfakcjonujące wyniki (7).

Bibliografia:

1. Husein el Hadmed H; Castillo RF (2016). Cosmeceuticals: peptides, proteins, and growth factors. Journal of Cosmetic Dermatology. 

2. Wang, Y., Wang, M., Xiao, S., Pan, P., Li, P., & Huo, J. (2013). The Anti-Wrinkle Efficacy of Argireline, a Synthetic Hexapeptide, in Chinese Subjects. American Journal of Clinical Dermatology, 14(2), 147–153. 

3. Zbrojkiewicz, M., Lebiedowska, A., Błońska-Fajfrowska, B. (2018) Toksyna botulinowa w medycynie i kosmetologii – dwustuletnia historia i nowe perspektywy. Postepy Hig Med Dosw.; 72: 278-289. 

4. Yamauchi P, Lowe N. Botulinum toxin types A and B: comparison of efficacy, duration, and dose-ranging studies for the treatment of facial rhytides and hyperhidrosis. Clin Dermatol. 2004;22:34–9.

5. Gorouhi, F., & Maibach, H. I. (2009). Role of topical peptides in preventing or treating aged skin. International Journal of Cosmetic Science, 31(5), 327–345. 

6. Lim, S. H., Sun, Y., Thiruvallur Madanagopal, T., Rosa, V., & Kang, L. (2018). Enhanced Skin Permeation of Anti-wrinkle Peptides via Molecular Modification. Scientific reports, 8(1), 1596. 

7. Witting M, Obst K, Friess W, Hedtrich S. Recent advances in topical delivery of proteins and peptides mediated by soft matter nanocarriers. Biotechnol Adv. 2015 Nov 1;33(6 Pt 3):1355-69. 

Artykuł Botoks bez igły. Moc argireliny pochodzi z serwisu Blog o zdrowiu | Blog o urodzie - Ageless | Naukowy Anti aging.

Słowo „maskne” zobaczyłam na instagramie i muszę przyznać, że jest naprawdę nośne. Do 02.04.2021r  #maskne znalazł się w niemal 150 tysiącach postów.  Wyobraźcie sobie moje zdziwienie, gdy znalazłam je również na Pubmed – na temat maskne powstało do tej pory 9 artykułów naukowych, część z nich oparta na badaniach obserwacyjnych. 

Co to jest maskne?

Ten rodzaj trądziku jest spowodowany miejscowym, krótkotrwałym podrażnianiem skóry twarzy np. poprzez noszenie maseczek. Wraz z biegiem czasu te powtarzające się otarcia prowadzą do powstania stanu zapalnego [1]. Warto dodać, że problem ten wcale nie pojawił się wraz z początkiem pandemii COVID-19. Wcześniej dotyczył personelu medycznego i m.in. sportowców noszących kaski. 

Gdzie pojawia się maskne?

W obszarach zakrytych maską – na szczęce, policzkach, nosie, brodzie i wokół ust. Rejon ten nazywamy O-zone [1]. Możecie prześledzić go na obrazku.

Nie miałaś/miałeś wcześniej trądziku? Nie szkodzi!

Maskne nie wybacza. To prawda, że może występować u osób, które cierpią lub cierpiały na trądzik pospolity. Ale występuje też „de novo” u osób, którym wcześniej trądzik nie spędzał snu z powiek i nie miały problemów z cerą. Maskne może odnosić się też do zaostrzeń innych schorzeń, takich jak m.in. trądzik różowaty, łojotokowe zapalenie skóry lub okołowargowe zapalenie skóry [2]. 

Jak powstaje maskne?

Aby działać prawidłowo, maseczka musi przylegać do skóry twarzy. W związku z tym gromadząca się pod nią para wodna powoduje wzrost wilgotności – a to skutkuje zatykaniem porów [2].

Noszenie maski tekstylnej powoduje wzrost temperatury skóry. Miejscowa zmiana temperatury może też wpłynąć na szybkość wydzielania łoju – podniesienie temperatury o 1°C daje wzrost wydzielania łoju o 10% [3].

Zmiana temperatury, zmiana pH, wzrost wilgotności skóry pod maseczką – to wszystko prowadzi do zaburzeń mikrobiomu skóry. Skóra nagle doświadcza innych warunków niż te, do których była przyzwyczajona [2].

Noszenie maseczek może też powodować miejscowy ucisk na pory w skutek przedłużającego się miejscowego ucisku. Pocieranie skóry przez maseczkę może też wywołać kontaktowe zapalenie skóry [2]. 

Kryteria rozpoznania maskne

To nie jest tak, że każda zmiana skórna pod maseczka może być od razu maskne. Oj nie nie, maskne ma swoje wymagania. W jednym z naukowych opracowań tego tematu znalazłyśmy przykładowe kryteria rozpoznania [1]: 

• wystąpienie trądziku w ciągu 6 tygodni od regularnego noszenia maseczki lub zaostrzenie trądziku na obszarze objętym maską, oraz
• wykluczenie innych potencjalnych rozpoznań różnicowych, takich jak okołowargowe zapalenie skóry, łojotokowe zapalenie skóry i trądzik różowaty.

10 metod na walkę z maskne

Maskne nie jest przeciwwskazaniem do noszenia maseczek! Czym są zmiany skórne w porównaniu do ryzyka zagrożenia zdrowia i życia spowodowane zakażeniem koronawirusem SARS-CoV-2? Maskne potrafi jednak nieco uprzykrzyć życie, w związku z tym lepiej mu zapobiegać. 

1. Dokładnie umyj ręce przed założeniem maski i nie dotykaj jej dłońmi podczas noszenia. 
2. Maski jednorazowe nosimy tak, jak sama nazwa sugeruje – jeden raz. Te maseczki, które nadają się sterylizacji, sterylizujemy w odpowiednich warunkach [5].
3. Nosisz maseczki materiałowe? Niestety, one nie zapobiegają zakażeniu koronawirusem SARS-CoV-2. Jeśli je stosujecie jako część podwójnej ochrony, to pamiętajcie o codziennym praniu maseczki w wysokiej temperaturze.
4. Myj twarz delikatnymi emolientami, czyli preparatami dającymi efekt zmiękczenia, wygładzenia i nawilżenia skóry [6,7]. O preparatach emoliencyjnych pisałyśmy w artykule o suchej skórze dłoni.
5. Nawilżaj skórę po jej oczyszczeniu. Zapobiegniesz przeznabłonkowej utracie wody (TEWL) i poprawiasz integralność bariery skórnej. Przykładami środków nawilżających, które zmniejszają TEWL bez podrażniania są np. hialuronian sodu i kwas poliglutaminowy. Lepiej wybrać serum, mgiełkę lub krem niż maść [4]. 
6. Unikaj preparatów zawierających kwas mlekowy i mocznik – oddziałują one z potem i wilgocią, zmieniają one pH skóry pod maseczką i powodują drażniące kontaktowe zapalenie skóry [4]. 
7. Tamara Searle z zespołem rekomendują stosowanie produktów zawierających składniki regulujące wydzielanie sebum, takich jak np. L-karnityna czy nikotynamid. Może też pomóc miejscowo stosowany nikotynamid, który ma działanie przeciwzapalne i zmniejsza produkcję sebum [2].
8. Uważaj, jaki krem z filtrem stosujesz. Chemiczne filtry przeciwsłoneczne w kontakcie ze spoconą i wilgotną skórą pod maseczką mogą ulec fotodegradacji i wywołać uczulenie. Wodoodporne filtry przeciwsłoneczne zawierające dużo substancji lipofilowych zwiększają skłonność do zatykania się ujść gruczołów łojowych w skórze.
9. Jeśli chcecie stosować maseczki materiałowe, to zwróćcie uwagę, by wykonana była z UPF – materiału chroniącego przed promieniowaniem UV. Dzięki temu zapewnicie ochronę przeciwsłoneczną dolnej części twarzy i nie będzie musieli nakładać na nią kremów z filtrem.
10. Daj skórze czasem odetchnąć. Unikaj ciężkiego, wielowarstwowego makijażu. W szczególności pod maską! Łatwo powiedzieć, wiem.. Ale Wasza skóra się za to odwdzięczy 😉 Jeśli jednak chcesz nakładać makijaż – zachęcam do stosowania produktów beztłuszczowych. 

Jeśli mimo naszych porad nie możesz sobie poradzić z maskne, skontaktuj się z lekarzem dermatologiem.

Artykuł 10 sposobów na MASKNE, czyli trądzik spowodowany maseczką pochodzi z serwisu Blog o zdrowiu | Blog o urodzie - Ageless | Naukowy Anti aging.

Marta Krzyżanowska: Jest takie pytanie, które zadaje sobie pewnie wiele kobiet – czy istnieje konkretny wiek, w którym powinnyśmy zacząć myśleć o medycynie estetycznej? 

Dorota Lorkowska – Czosnyka: Przyjmuje się, że mniej więcej 25 rok życia to ten moment, kiedy zaczyna się u nas proces starzenia się. Bardzo rzadko się zdarza, żeby zgłaszały się do nas osoby młodsze. Aczkolwiek w swojej praktyce zetknęłam się z młodymi pacjentami,  którzy mieli problemy natury medycznej. Był to m.in. przerost mięśni żuchwy, nadpotliwość rąk, stóp czy pach. Kolejnymi dolegliwościami jest aktywny trądzik, blizny potrądzikowe  oraz defekty – wrodzone i pourazowe. W takich sytuacjach wiek nie ma znaczenia. Natomiast jeżeli mówimy o typowym procesie starzenia się i dbałości o swój wygląd to najczęściej jest to 25 rok życia. 

MK: Czy istnieje limit wiekowy dla pacjentów? Czy każdy, kto się zgłosi – a jest pełnoletni – może mieć wykonany zabieg?

DLC: Osób niepełnoletnich właściwie nie przyjmujemy. Wyjątkiem jest sytuacja, kiedy istnieje wyraźny problem medyczny, a osoba niepełnoletnia przyjdzie z rodzicem, który podpiszę zgodę na dany zabieg.  Natomiast u osób bardzo młodych, ale już pełnoletnich, musimy ocenić krytycznie ich problem. Zdarza się, że problem leży nie w wyglądzie pacjenta, ale w jego psychice, i wtedy potrzebna jest psychoterapia. Czasami to my musimy spełniać funkcję psychoterapeuty, lub odesłać do specjalisty. Najczęstszymi problemami młodych ludzi są: małe lub zbyt wąskie usta, nierówny nos i wówczas możemy  pomóc je rozwiązać.

Anna Domaszewska – Szostek: A co zrobić w sytuacji, kiedy mamy już około 25 lat? Czy powinniśmy poczekać na pierwsze objawy starzenia twarzy, czy też zacząć działać troszeczkę wcześniej, profilaktycznie? W jakim wieku warto udać na konsultację do lekarza medycyny estetycznej, żeby móc wspólnie “zaplanować” proces starzenia i jak najbardziej jemu przeciwdziałać? 

DLC: Właściwie to takiego limitu wieku nie ma. Proces starzenia się jest wywołany nie tylko czynnikami wewnętrznymi – na przykład predyspozycją genetyczną, ale również czynnikami zewnętrznymi. W dużej mierze zależy on od naszego stylu życia – czy prowadzimy higieniczny tryb życia, czy unikamy promieni słonecznych, czy nie korzystamy z używek. Zdarzają się osoby nawet 40-letnie, które mają nieskazitelną skórę, mięśnie mimiczne i nie widać jeszcze objawów starzenia. Wówczas możemy im zaproponować mezoterapię, rewitalizacje, dermabrazję, czyli usunięcie zrogowaciałego naskórka. Możemy też zaproponować delikatne peelingi i oczywiście zaplanować tryb postępowania. Ale zdarzają się osoby bardzo młode, które mają bardzo zniszczoną skórę. Przykładem są 25-latki, które od 15. roku życia regularnie korzystały z solarium i ich proces starzenia posunięty jest o 10 lat . Mamy wówczas dużo do zrobienia i musimy wszystko dobrze zaplanować. 

ADS: Jak wygląda taki proces planowania zabiegów w gabinecie medycyny estetycznej?

DLC: Zawsze, gdy pacjent zgłasza się do nas po raz pierwszy, mamy do wykonania plan postępowania. Oglądamy go, badamy, słuchamy z czym ma problem. Nie zawsze pacjentowi przeszkadza najbardziej to, jaki defekt my widzimy. Zauważamy  na przykład, że pacjent ma opadające powieki, że ma niesymetryczne kąciki ust, a jemu najbardziej przeszkadzają przebarwienia i to z nimi chciałby się w pierwszej kolejności uporać. Najważniejsza jest ta pierwsza rozmowa, na której ustalamy plan pracy i podajemy pewną propozycję, słuchając jednocześnie pacjenta i uwzględniając jego potrzeby. 

MK: W zależności od wieku i zaawansowania procesu starzenia taki plan postępowania będzie zapewne wyglądał inaczej. Czy istnieją schematy postępowania dla pacjentów 30-, 40- i 50-letnich?

DLC: Trzymajmy się takich standardowych pacjentów; nie takich, którzy są 10 lat bardziej zaawansowani w procesie starzenia czy też takich, którzy wyglądają wyjątkowo młodo na swój wiek.

W wieku >30 lat pacjenci najczęściej skarżą się na przebarwienia, czyli problemy skóry związane z nadmierną ekspozycją na słońce. Problemem są też zmiany potrądzikowe, drobne blizny. Nie ma jeszcze dużego zaniku tkanek, więc skupiamy się głównie na poprawieniu jakości skóry. Jeżeli pacjent ma takie życzenie, to możemy też powiększyć usta, czy poprawić asymetrię warg lub też skorygować krzywy, garbaty nos.

W grupie 40-latków dochodzi już do zaniku struktur – skóry, poduszek tłuszczowych i mięśni. Wówczas staramy się wypełniać te ubytki. Podajemy tak zwane wypełniacze, na przykład kwas hialuronowy bądź stymulatory tkankowe. Ponieważ skóra staje cieńsza, a zmarszczki bardziej widoczne – w takich sytuacjach bardzo przydatna jest toksyna botulinowa. W wieku 40 lat głównie uzupełniamy zanikające struktury bądź też hamujemy nadmierną kurczliwość mięśni. 

Natomiast w grupie pięćdziesięciolatków mamy większe ubytki. Do dolegliwości 40-latków dochodzą jeszcze zaniki tkanki kostnej. Pacjenci zgłaszają się z powodu pogłębienia doliny łez czy też opadających policzków. W tym przedziale wiekowym oprócz uzupełniania tych ubytków, zmniejszania kurczliwości mięśni, możemy też zaproponować zastosowanie nici liftingujących. Są to nici z haczykami, które dźwigną tkanki, pomogą unieść opadające struktury, czyli tak zwane chomiczki.

ADS: Od czego zależy wybór zabiegu z wachlarza usług oferowanych przez lekarzy medycyny estetycznej? Czy pora roku w pewien sposób je warunkuje?

DLC: I tak, i nie. W Ameryce Południowej i w krajach arabskich nasłonecznienie jest bardzo duże, temperatura znacznie wyższa niż u nas, a wszystkie zabiegi są tam wykonywane całorocznie. W naszej szerokości geograficznej w okresie dużego nasłonecznienia nie są polecane zabiegi laserowe i większość peelingów. Nie chcemy ryzykować, że pacjenci nie zachowają zalecanej absencji od słońca, a w konsekwencji – do powstania przebarwień. Medyczne peelingi, które u nas wykonujemy tylko wiosną, jesienią i zimą to są tak zwane zabiegi kalifornijskie. Wiemy, że w Kalifornii są one wykonywane przez cały rok mimo dużego nasłonecznienia, może to wynikać z większej odpowiedzialności pacjentek? My sobie na to nie pozwalamy – ani na głębokie peelingi, ani na mocne lasery w okresie letnim. Pozostałe zabiegi są praktycznie całoroczne. 

ADS: Jakie są możliwości terapeutyczne przy opadających powiekach?

DLC: Przede wszystkim rozmawiamy z pacjentem, oglądamy go i oceniamy ,  czy możemy zachowawczymi metodami poprawić  jakość skóry i zniwelować defekty. Jeżeli stwierdzimy, że te defekty są duże i procedury zachowawcze będą nieskuteczne, to proponujemy pacjentowi plastykę powiek. Natomiast jeżeli możemy wykorzystać procedury zachowawcze, to z nich korzystamy – są mniej inwazyjne. Możemy wówczas zastosować mezoterapię kwasem hialuronowym z  oligopeptydami. Ma ona na celu poprawę jakości skóry i jej wzmocnienie. W okolicy oczu możliwa jest też implantacja delikatnych nici mających stymulować i zagęścić skórę. Poza tym możemy zastosować usieciowany kwas hialuronowy w okolicy dolinie łez. Niwelujemy wówczas cień, który powstaje wskutek zaniku tkanki tłuszczowej. Asortyment mamy w tym zakresie spory i poszerza się on coraz bardziej. 

ADS: Bardzo popularne w ostatnim czasie są przeszczepy tkanki tłuszczowej i komórek, które się z tej tkanki tłuszczowej izoluje. Co Państwo sądzicie na temat metody przeszczepu autologicznego tłuszczu? Czy to się sprawdza, czy to jest tylko takiego chwyt marketingowy?

DLC: W medycynie estetycznej w ogóle jest w tej chwili odwrót do tych wszystkich naturalnych metod. Stąd osocze i fibryna zrobiła dużą karierę we wszystkich działach medycyny – nie tylko estetycznej ale też w ortopedii czy w stomatologii. Również tłuszcz i przeszczep autologiczny tłuszczu bardzo dobrze sprawdza się w uzupełnianiu ubytków zanikowych twarzy, nie tylko związanych z procesem starzenia się i zaniku starczego, ale również w pourazowych zmianach. Chciałabym zwrócić uwagę, że musi to być wykonane przez bardzo dobrego specjalistę w dobrej klinice, aby wszystkie zasady prawidłowego, czystego przeszczepu zostały zachowane. Spotykaliśmy się już z pacjentami, którzy mieli wykonany zabieg nieprofesjonalnie i występowała asymetria twarzy szczególnie w okolicy powieki dolnej. 

Krzysztof Czosnyka: Kolejną sprawą jeśli chodzi o przeszczep tłuszczu są ewentualne powikłania. W przypadku zatoru tętnicy spowodowanego podaniem kwasu hialuronowe możemy użyć hialuronidazę w celu rozpuszczenia tego materiału. Jeżeli przez przypadek tłuszcz zostanie podany do naczynia to już nie mamy tak skutecznych sposobów leczenia tych powikłań i ich skutki są dużo bardziej poważne. 

ADS: Jak Państwo odniesiecie się do trendu, by – w celu „zaoszczędzenia” – udać się do salonów kosmetologicznych?

KC: Ten problem na świecie istnieje od dłuższego czasu, w Polsce pojawił się stosunkowo niedawno. Przyznaję, że jest parę aspektów, które kuszą do wykonania zabiegów u nie-lekarzy. Jest to na przykład cena. Ale co za tym idzie, często u nie-lekarzy używane są gorsze materiały, nie tak pewne jak te, które są używane w gabinetach lekarskich. Może się wydawać, że pracownicy branży kosmetycznej są bardzo sprawni, przecież wykonują bardzo dużo zabiegów manualnych. Jest to prawda. Efekt tego zabiegu może być zadowalający. Natomiast musimy sobie zdawać sprawę z jednej rzeczy – każdemu mogą zdarzyć się powikłania. Powikłania nie zdarzają się tylko tym osobom, które nie wykonują zabiegów. Najważniejsze jest to, żeby z takim powikłaniem sobie poradzić i je wyleczyć. Lekarze mają takie możliwości i to robią, natomiast nie-lekarze takich możliwości nie mają.

DLC: Problemem jest też to ,że osoby bez wykształcenia lekarskiego nie mają odpowiednio dobrej znajomości anatomii oraz umiejętności radzenia sobie w przypadku powikłań. Według Hipokratesa i jego jednej z naczelnych zasad etycznych w medycynie PRIMUM NON NOCERE-po pierwsze nie szkodzić.

KC: Często zdarzało się, że powikłanie, które zostało wywołane na przykład przez kosmetyczkę, zostało odsyłane na SOR albo było leczone w niewłaściwy sposób. Był taki dość popularny przypadek martwicy tkanek miękkich okolicy czoła. Martwica ta została mylnie rozpoznana przez kosmetyczkę jako opryszczka i była leczona acyklowirem (lekiem przeciwwirusowym) przez kilka dni, a tutaj każda godzina jest bardzo ważna. Opóźnienie w diagnozie i wdrożeniu leczenia wiąże się z tym, że rokowanie jest dużo gorsze. Lekarz jest w stanie rozpoznać to powikłanie, rozpuścić kwas, który został nieprawidłowo podany. Ma możliwość wdrożyć zabiegi, które mają na celu regenerację tych okolic. Jeżeli to rozpoznanie zostanie postawione zbyt późno, albo wdrożone leczenie będzie nieprawidłowe, skutki dla pacjenta mogą być bardzo, bardzo złe.   

ADS: Dziękujemy za bardzo ciekawy wywiad. Zakończymy go właśnie takim apelem – jeżeli decydujecie się korzystać z medycyny estetycznej, to oddajcie się w ręce odpowiednio wykształconych lekarzy.

A jeśli macie ochotę odwiedzić naszych rozmówców w gabinecie, znajdziecie ich w Bydgoszczy, w centrum medycznym Dormed.

Artykuł Medycyna estetyczna – kiedy i dla kogo? pochodzi z serwisu Blog o zdrowiu | Blog o urodzie - Ageless | Naukowy Anti aging.

Co zawdzięczamy EGCG?

Co dobrego robi ECGC? Do spektrum właściwości tej katechiny możemy zaliczyć działanie [3-4]:

• przeciwutleniające,
• fotoochronne,
• przeciwstarzeniowe,
• przeciwzapalne,
• immunomodulacyjne,
• przeciwnowotworowe,
• neuroprotekcyjne,
• kardioprotekcyjne,
• przeciwwirusowe,
• przeciwbakteryjne.

Skoro katechiny zielonej herbaty mają tyle właściwości, to dlaczego nie zastosować ich w kremach? Niestety, badania pokazują, że cząsteczka EGCG jest niestabilna, a to ogranicza jej zastosowanie na skórę w dermatologii i kosmetyce. Nie oznacza to, że takich produktów nie ma. Preparatem zawierającym EGCG przeznaczonym do stosowania na cerę, jest np. serum pod oczy marki the Ordinary. 

Dlaczego nie ma EGCG w kosmetykach?

Aplikację ogranicza jego nagły rozpad pod wpływem światła. Po ekspozycji na promieniowanie słoneczne tracimy średnio 77% substancji [5].

Wysoka temperatura i wysokie wartości pH powodują, że EGCG ulega degradacji i traci swoje właściwości. Czasem możemy to zaobserwować gołym okiem. Naturalny kolor tej katechiny jest przezroczysty (pamiętajmy, że nie mówimy tu o zielonej herbacie tylko jednym z jej składników :)). Gdy ECGC ulega utlenieniu, jego kolor zmienia się na brązowy. W wyższej temperaturze i podwyższonym pH tracimy go na rzecz galusanu galokatechiny – dochodzi do procesu epimeryzacji i powstania GCG [6].

Od czego zależy stabilność cząsteczki?

Stężenie substancji

W tym przypadku zasada jest prosta – im większe stężenie EGCG, tym lepsza jego stabilność. W jednym z badań oceniono, jak zachowuje się roztwór ECGC wystawiony na działanie promieni słonecznych i powietrza. Po 48 godzinach roztwór o stężeniu 2mg/ml zachował ponad 80% pierwotnego stężenia EGCG, podczas gdy zarówno roztwór 0,1 mg/ml jak i 0,5 mg/ml uległ całkowitej degradacji [7].

Temperatura

Nie bez znaczenia dla EGCG jest też temperatura, w jakiej katechina ta – lub też produkt ją zawierający – jest przechowywana. Wysokie temperatury powodują degradację tej cennej substancji. Jak to się dzieje? 

Wykazano, że w dominującą reakcją, jaka zachodzi w roztworach wodnych EGCG do wartości 44°C jest utlenianie. Wraz ze wzrostem temp. ponad 44°C zwiększa się udział procesu epimeryzacji, aż staje się on dominujący w temp. powyżej 98°C [8]. Jest to duży problem biorąc pod uwagę fakt, że produkty kosmetyczne w zdecydowanej większości nie są przechowywane w chłodnych warunkach. 

Wartości pH

Nie mówimy tu o pH skóry, tylko wartości pH roztworu, w którym rozpuszczono EGCG. Wykazano, że w roztworze o pH 1.6 katechina była stabilna do 96 godzin. Jej degradacja rosła wraz ze wzrostem pH roztworu [9].

Jakie substancje zapobiegają rozpadowi EGCG?

Jeśli znajdziecie produkt z tym antyoksydantem, zwróćcie uwagę na jego inne składniki. Niektóre z nich pomagają zachować stabilność EGCG.

Kwas liponowy

Aby zapobiec degradacji EGCG pod wpływem promieniowania słonecznego, pojawił się pomysł dodania innego antyoksydantu dla ustabilizowania cząsteczki. W badaniu in vitro z 2013r. najlepiej sprawdził się kwas a-liponowy. Powoduje on prawie całkowitą ochronę ECGC przez fotodegradacją (degradacji ulega 12,6% zamiast 76,9%), jak również zachowuje jego zdolność przeciwutleniającą. Wcześniej jako „współutleniacze” stosowano witaminę E i BHT, które – jak się okazało – nie chroniły go wystarczająco przed słońcem [3].

Witamina C

Zmniejsza rozpad EGCG pod wpływem światła – wynosi on 20,4% zamiast wyjściowego 76,9% [5]. Witamina C jest w stanie zwiększyć stabilność cząsteczki EGCG, szczególnie w środowisku wodnym [10].

Kwas hialuronowy

Sposobem na niska dostępność biologiczną galusanu epigallokatechiny może być znany nam kwas hialuronowy (HA)! Według jednego z ostatnich badań na ten temat, połączenie HA z ECGC w jednej nanocząsteczce znacznie zwiększa przenikanie ECGC przez skórę [11]. Trwają badania nad tym, jak transferomy mają odpowiednio chronić przed promieniowaniem UV, poza zapewnianiem właściwości przeciwstarzeniowych i antyoksydacyjnych. Czy to będzie hit i sposób na starzenie się skóry twarzy? Czekamy na efekty!

ECGC w dermatologii

W związku z licznymi właściwościami EGCG przeprowadzane są badania, czy są możliwości zastosowania go w dermatologii. Na czym trwają aktualnie prace?

Łuszczyca

ECGC miałby złagodzić objawy łuszczycy wywołane przez imikwimod (dopisać do czego on jest wykorzystywany). Doniesiono, że preparat EGCG w postaci nanocząsteczek ma 20-krotnie silniejszy efekt terapeutyczny niż wolna cząsteczka EGCG [6,12].

HPV

W badaniu sprawdzono skuteczność maści zawierającej mieszaninę katechin zielonej herbaty (65% EGCG) w leczeniu uczestników wykazujących 2–30 zewnętrznych brodawek odbytu i narządów płciowych. Grupy leczone miały dwa razy wyższy wskaźnik całkowitego usunięcia brodawek w porównaniu z grupą kontrolną [13].

Rak skóry

EGCG działa przeciwzapalnie i antyoksydacyjnie na skórę narażoną na promieniowanie UV. W jednym z badań, w których testom poddano biopsję skóry ochotników, wykazano zmniejszenie uszkodzenia komórek Langerhansa naskórka o 58% tam, gdzie zastosowano EGCG. Dla odpowiedniej ochrony potrzebne jest stężenie tej substancji większe lub równe 2,5%. W badaniu na zwierzętach krem z tą katechiną zahamował zapadalność na nowotwory w 60%. Indukowana przez UVB transformacja łagodnych brodawczaków w raki zmniejszyła się o 79% [6].

Atopowe zapalenie skóry

Wyniki badań są sprzeczne. Choć uważa się, że ECGC może zmniejszyć rumień, łuszczenie się i obrzęk skóry, czekamy na dalsze wyniki badań [6]. 

Łysienie plackowate

Wykazano, że stosowanie najsilniejszej katechiny zielonej herbaty u myszy zmniejsza wypadanie włosów w mechanizmie hamowanie 5-α-reduktazy [14]. 

Czy wyciąg z zielonej herbaty, lub też jej najsilniejsza katechina – EGCG – znajdzie zastosowanie w dermatologii i kosmetologii, dowiemy się pewnie niebawem. Niewątpliwie ma szansę odegrać kluczową rolę w tych dziedzinach. Na razie na rynku dostępne są nieliczne preparaty kosmetyczne zawierające EGCG w swoim składzie. Czy są skuteczne? Mówiąc szczerze – nie wiem. Zastosowanie tej katechiny zielonej herbaty jest bardzo wymagające technicznie, z uwzględnieniem wartości pH preparatu, temperatury przechowywania oraz zabezpieczenia przed fotodegaradacją.

PS. Zwróciłam się do firmy the Ordinary z prośbą o wyjaśnienie, w jakich warunkach powstaje ich serum. Oto ich odpowiedź (przetłumaczona na język polski):

„Polifenole, takie jak EGCG, najlepiej utrzymywać w pH <5. Wartość pH serum pod oczy Caffeine Solution 5% + EGCG (4,5-5,0) zapewnia, że ​​EGCG pozostaje stabilny w swojej recepturze. Opakowanie składające się z bursztynowej butelki dodatkowo chroni go przed degradacją. Wreszcie, formuła zawiera również przeciwutleniacz (galusan propylu), zapewniający stabilność przez cały czas. “

– zespół laboratoryjny “the ordinary”.

Artykuł Antyoksydant EGCG w kosmetologii i dermatologii pochodzi z serwisu Blog o zdrowiu | Blog o urodzie - Ageless | Naukowy Anti aging.

„Firma Endo dostrzegła znaczącą niezaspokojoną potrzebę skutecznego i nieinwazyjnego leczenia cellulitu metodą iniekcji, co doprowadziło nas do przeprowadzenia największych badań klinicznych w historii badań cellulitu w Stanach Zjednoczonych”

  – powiedział Matthew Davis, lekarz, farmaceuta, wiceprezes i dyrektor medyczny Endo.

Czym jest Qwo?

Qwo łączy w sobie dwie kolagenazy. AUX-I i AUX-II są oczyszczonymi enzymami produkowanymi przez bakterie Clostridium histolyticum. Rozkładają kolagen typu 1 i 3, przez co uwalniają przegrody włókniste [2].

Tajemnica przegród włóknistych

Przyczyn cellulitu jest wiele, a co więcej – nie wszystkie są do końca wyjaśnione. Wiemy na pewno, że do jednej z nich zaliczamy obecność przegród włóknistych zbudowanych właśnie z kolagenu [3].

Przegrody te, o różnej grubości i niesymetrycznym rozmieszczeniu, są bardziej lub mniej stwardniałe. Są ułożone prostopadle do skóry, “ściągając” ją w dół w miejscach przyczepu. Czasem tłuszcz otaczający te przegrody „wystaje na zewnątrz” i tworzą się tzw. przepukliny tłuszczu. Daje to obraz wgłębień i uwypukleń w skórze [4]. Do tej pory przegrody włókniste przecinano ręcznie, za pomocą wspomagania podciśnieniowego lub lasera [5,6]. W przypadku Qwo lekarz podaje podskórnie iniekcje z preparatem. Enzymy w nim zawarte prowadzą do rozpadu kolagenowych przegród.

Jakie mogą być skutki uboczne?

Do skutków ubocznych leczenia cellulitu preparatem Qwo zaliczamy m.in. zasinienie w miejscu wstrzyknięcia, ból, obszary stwardnienia i swędzenie w leczonym obszarze [2].

Kiedy będzie można zastosować u siebie Qwo?

Producenci Qwo zapowiadają, że ich produkt będzie dostępny w gabinetach medycyny estetycznej w USA wiosną 2021r. Wygląda na to, że będzie to przełom w terapii cellulitu. Czekamy z niecierpliwością na jego pojawienie się również w Polsce 🙂

PS. Więcej o tym, czym jest cellulit oraz jak można sobie z nim radzić znajdziecie w naszych wpisach – tu i tu, zapraszamy!

Artykuł Mamy nowy lek na cellulit! Oficjalne zatwierdzenie FDA pochodzi z serwisu Blog o zdrowiu | Blog o urodzie - Ageless | Naukowy Anti aging.

Aby pozbyć się koronawirusa z ich powierzchni, wystarczy woda, mydło i 30 sekund ulubionej piosenki nuconej w myślach albo śpiewanej na głos. Koronawirusa SARS-CoV-2 oprócz mydła zdezaktywuje też środek dezynfekcyjny zawierający co najmniej  60% etanolu lub 70% izopropanolu [1]. 

Oczywiście sucha skóra jest niewielką ceną jaką płacimy za kluczowy środek do ochrony przed zakażeniem koronawirusem i zachorowaniem na Covid-19. 

Z wielu Waszych pytań dotyczących pielęgnacji skóry wynika, że część z Was już doświadczyło problemu suchości skóry. Postanowiłam przyjrzeć się, co na ten temat mówią publikacje naukowe. 

O koronawirusie SARS-CoV-2 piszemy więcej tutaj i tutaj.

Czym jest bariera ochronna skóry? 

Skóra tworzy barierę pomiędzy człowiekiem i jego środowiskiem. Najbardziej zewnętrznie znajduje się warstwa rogowa naskórka. Zbudowana jest z wielościennych, płaskich, ostatecznie zróżnicowanych komórek –  keratynocytów. Komórki te są często bezjądrzaste i nie mają zdolności podziału, ale nie oznacza to, że nie spełniają ważnej roli [2].

Komórki warstwy rogowej wypełnia je NMF, czyli naturalnym czynnik nawilżający (ang. Natural Moisturising Factor). Do składników NMF zaliczamy głównie aminokwasy i ich pochodne, a także m.in.  kwas mlekowy, mocznik i cytryniany. Wszystkie te składniki są produktem przemian filagryny – jednego z kluczowym białek zróżnicowanych komórek naskórka [3].

Aby warstwa rogowa naskórka stanowiła ochronę na wzór muru, brakuje nam jeszcze ogniwa  spajającego jej komórki. Zapewniają to lipidy –  głównie ceramidy, sterole i wolne kwasy tłuszczowe [3,4].

Dodatkowo, na powierzchni skóry znajduje się ochronny płaszcz hydrolipidowy. Ta warstwa ochronna pokrywająca naskórek zapewnia mu odpowiednie nawilżenie i zaopatrzenie w składniki odżywcze. Składa się z wody, lipidów oraz białek.

W jaki sposób dochodzi do uszkodzenia bariery naskórkowej?

Nieprawidłowa przeznaskórkowa utrata wody, słońce, podeszły wiek, zaburzenia pH to tylko niektóre czynniki, które powodują dysfunkcję warstwy rogowej naskórka i przesuszenie skóry. 

W warunkach fizjologicznych pH naskórka zmienia się od wartości 7,0 w warstwie podstawnej do 4,5 – 5,0 w warstwie rogowej. Wyraźny spadek pH zaczyna się w strefie przejściowej między warstwą ziarnistą a rogową. Według przeglądu literatury – wartość pH mierzona na powierzchni przedramienia zdrowego mężczyzny rasy kaukaskiej wynosi 5.4–5.9. Na tę wartość mają wpływ czynniki endogenne (wewnętrzne), takie jak nawilżenie skóry, pot, sebum, okolica skóry, nasze predyspozycje genetyczne i wiek [5,6]. 

pH skóry zależy też od czynników egzogennych (zewnętrznych)[5]. Po myciu skóry, czy nawet jej przepłukaniu wodą, pH na jej powierzchni wzrasta [7]. Czas, jaki jest potrzebny, by pH wróciło do swojej wartości wyjściowej wynosi nawet kilka godzin [8]. 

Barierę ochronną skóry osłabia stosowanie produktów o pH większym niż 5,5. Zaburzenia funkcjonowania warstwy rogowej naskórka pojawiają się już przy zmianie pH o +0,5 jednostki [9]. Mycie rąk konwencjonalnym mydłem powoduje wzrost pH na dłoniach średnio o 3 jednostki. Przy częstym myciu rąk dochodzi do uszkodzenia bariery ochronnej skóry, bez czasu na jej regenerację [5].

Dlaczego pH jest takie ważne? To od niego zależy m.in. prawidłowe złuszczanie się naskórka i synteza ceramidów – związków z grupy lipidów, które decydują o elastyczności skóry. pH warunkuje też prawidłową regenerację bariery ochronnej skóry. Poza tym, kwasowe pH może też hamować wzrost niektórych szczepów bakterii [5]. 

Przeznabłonkowa utrata wody

Przeznabłonkowa utrata wody (TEWL) jest uważana za jeden z najważniejszych parametrów charakteryzujących integralność bariery skórnej. W przypadku uszkodzenia tej bariery wartości TEWL zazwyczaj rosną [10].  U pracowników ochrony zdrowia, którzy wielokrotnie myją i dezynfekują ręce w ciągu dnia stwierdzono wyższą wartość TEWL, nasilony rumień i suchość skóry dłoni. Teraz ta sytuacja może dotknąć każdego z nas. 

Wyprysk kontaktowy z podrażnienia

Wyprysk kontaktowy z podrażnienia to jedna z częstych chorób zawodowych u pracowników ochrony zdrowia – występuje u 17-30% z nich [11]. W jednym z badań zapalenie skóry dłoni dotknęło 55% pielęgniarek pracujących w oddziałach szpitalnych i 65% pracujących na OIOMach (Oddziałach Intensywnej Opieki Medycznej) [12].

Tak wysoki odsetek występowania wyprysku kontaktowego u pracowników ochrony zdrowia wynika z faktu, że wyprysk ten może mieć u nich też podłoże alergiczne. Wynika to głównie z pracy w wilgotnych warunkach, w rękawiczkach czy z kontaktu ze środkami dezynfekcyjnymi [12].

Przy częstym myciu rąk i uszkodzeniu bariery naskórkowej może dojść do wyprysku z podrażnienia o podłożu niealergicznym. Charakteryzuje się to spadkiem integralności warstwy rogowej naskórka. Skóra jest zaczerwieniona, sucha, łuszcząca się, z towarzyszącym uczuciem świądu i pieczenia [11].

10 wskazówek, jak poradzić sobie z suchą skórą dłoni

W związku z częstym myciem rąk wiele z nas spotka się z zaczerwienieniem i suchością skóry oraz jej nadmiernym łuszczeniem się, a nawet kontaktowym zapaleniem skóry, które w konsekwencji może się okazać kontaktowym zapaleniem skóry z podrażnienia. Ciągła nieodpowiednia pielęgnacja może doprowadzić, że stan ostry przejdzie w fazę przewlekłą. Sucha skóra może być też punktem wyjściowym dla infekcji i alergii [13]. Poniżej przedstawiamy podpowiedzi, jak można zadbać o pielęgnację dłoni, by temu zapobiegać. 

1. Myj ręce emolientami.
2. Unikaj mycia rąk gorącą wodą, to je jeszcze bardziej wysuszy. Zamiast tego wybierz wodę o temperaturze 27-30 stopni.
3. Jeśli jest taka możliwość, wybierz produkty myjące o pH mniejszym niż 5,0 [9]. 
4. Delikatnie osuszaj ręce po ich umyciu. Nie wycieraj rąk mocno ręcznikiem – takie działanie dodatkowo, mechanicznie uszkodzi skórę.
5. Gdy jesteś w miejscach publicznych, wybierz ręczniki papierowe zamiast suszarek do rąk – zminimalizujesz w ten sposób liczbę drobnoustrojów pozostałych na dłoniach [14]. 
6. Gdy w domu używasz ręczników bawełnianych, pamiętaj, by każdy mieszkaniec miał swój osobny ręcznik. Wymieniaj je regularnie. 
7. Tuż po umyciu rąk nałóż na nie krem emoliencyjny [11].
8. Wybieraj kremy bezzapachowe. Dodatkowe substancje mogą być przyczyną alergii kontaktowej – uszkodzona bariera lipidowa to wrota dla alergenów [15].
9. Możesz wykonać maskę na dłonie – nałóż grubą warstwę kremu, a na to bawełniane rękawiczki. 
10. Jeśli nie możesz sobie poradzić z wypryskami na dłoniach, skonsultuj się z dermatologiem. 

Jakich składników kremu szukać?

Przemierzając internetowe „półki” z kosmetykami w poszukiwaniu kremów do rąk warto czytać ich skład. W pielęgnacji suchej skóry sprawdzą się emolienty, czyli preparaty dające efekt zmiękczenia, wygładzenia i nawilżenia skóry [16.17]. Preparaty emoliencyjne dzielimy na generacje [18]: 

a) Emolienty pierwszej generacji zawierają substancje o właściwościach okluzyjnych. Zapobiegają utracie wody przez naskórek. Ich działanie polega na ograniczaniu parowaniu wody ze skóry, dlatego mogą być nakładane na jeszcze wilgotną skórę, np.:

• wazelina, 
• parafina,
• lanolina,
• kwasy tłuszczowe.

b) Emolienty drugiej generacji zawierają dodatkowo humektanty, którezwiększają absorbcję wody ze skóry właściwej do naskórka. Mają właściwości higroskopijne, umożliwiające im zatrzymywanie cząsteczek wody, np.:  

• glycerol, 
• mocznik, 
• sorbitol, 
• glikol propylenowy.

c) Emolienty trzeciej generacji zawierają ceramidy, cholesterol, kwasy tłuszczowe omega-3 i omega-6 (w tym kwas linolenowy i linolowy). Ceramidy to cząsteczki lipidowe składające się ze sfingozyny i kwasu tłuszczowego. Pomagają utrzymać szczelność bariery naskórkowej, mają też właściwości przeciwzapalne [19].  

Artykuł Sucha skóra dłoni – jak o nią zadbać? pochodzi z serwisu Blog o zdrowiu | Blog o urodzie - Ageless | Naukowy Anti aging.

PS. Jeśli jeszcze tego nie zrobiliście, to polecam przeczytać umieszczony wyżej link – pozwoli to zrozumieć, jak powstaje cellulit i jak działa dana terapia.

Terapie o największej potencjalnej skuteczności w zwalczaniu cellulitu

1. Przecinanie przegród łącznotkankowych 

Jest to metoda zalecana tylko w przypadku, gdy cellulit widoczny jest w spoczynku. Przed zabiegiem oznacza się wgłębienia skóry. Tutaj ważne jest, żeby skutecznie ocenić miejsca rozerwania przegród, pacjent musi stać podczas ich oznaczania 😉 Drugim etapem jest podanie znieczulenia miejscowego, a trzecim – rozerwanie przegród. Po takim zabiegu zaleca się unikania wysiłku fizycznego przez 1-2 tygodnie i stosowanie odzieży uciskowej przez 2-4 tygodnie [1]. 

Istnieją różne metody usunięcia przegród włóknistych. Dla lepszego zobrazowania czym się różnią podrzucam linki z filmikami 🙂

a) Wspomagane podciśnieniowo

Jednym z takich urządzeń zaaprobowanych przez FDA jest Cellfina. Wspomagana próżniowo komora pomaga ustabilizować skórę i wykonać precyzyjne cięcie. Operator wybiera docelową głębokość – 6 lub 10 mm. Chociaż terapia uciskowa nie jest obowiązkowa, zaleca się noszenie bielizny modelującej przez pierwsze 2 tygodnie po operacji. Wykazano, że po zastosowaniu Cellfiny cellulit się zmniejsza na ponad 3 lata – najdłużej ze wszystkich dostępnych terapii [2]!

Cena: 2500 – 5000 $. Nie znalazłyśmy oferty zabiegu Cellfina w polskich gabinetach.

b) Za pomocą lasera 

Przecięcie przegród łącznotkankowych można osiągnąć również za pomocą lasera. Do tego celu można skutecznie wykorzystać długości fali lasera 1064 nm i 1320 nm. Wykazano że, laser Cellulaze o długości 1440 nm daje pozytywne wyniki utrzymujące się rok lub dłużej. Poza przecinaniem przegród, dochodzi do upłynnienia tkanki tłuszczowej w miejscach jej nadmiaru [1].

Cena zabiegu Cellulaze: 8000 – 12000 zł, w zależności od wybranej partii ciała.

c) Ręczne

Ta metoda odchodzi już do lamusa, ale warto o niej wspomnieć. W głęboką warstwę skóry, równolegle do niej, wprowadzana jest kaniula lub igła, którą ręcznie „rozrywa” się przegrody łącznotkankowe.  Tą techniką nie uzyska się jednolitych rezultatów. Podcięcie wykonane zbyt powierzchownie może spowodować nadmierne uniesienie lub martwicę skóry, natomiast podcięcie wykonane zbyt głęboko może spowodować nieznaczną poprawę w docelowych zagłębieniach [1,3].

2. Terapia falami akustycznymi

Wskazanie to cellulit w początkowych stopniach zaawansowania. Polega na przyłożeniu głowicy emitującej fale akustyczne do skóry. Fale te przenoszone są do tkanki podskórnej, gdzie promują lipolizę, czyli rozkład komórek tłuszczowych. Poprawiają przepływ krwi i stymulują produkcję kolagenu [4].

Dla uzyskania satysfakcjonujących efektów wymagane jest średnio ok. 7 zabiegów.  Brakuje nam jeszcze długoterminowej obserwacji pacjentów celem określenia, jak długo utrzymują się efekty [5].

np. Cellactor. Cena: 300 – 600 zł, w zależności od wybranej partii ciała.

3. Laser Nd:YAG

Zapewnia równomierne i bezpieczne dostarczenie energii do pożądanego miejsca. Wiązka lasera jest skierowana w 3 kierunkach: najpierw w dół, na głębokość do 2cm, celując w tkankę tłuszczową. Skierowanie światła laserowego w bok powoduje rozerwanie przegród łącznotkankowych. Potem laser skierowany jest w górę, powodując przebudowę kolagenu skórnego i elastyny. Dochodzi do spłycenia wgłębień skóry i zwiększenia jej napięcia [5,6].

np. AccuSculpt™ . Cena: 2500 – 4000 zł, w zależności od wybranej partii ciała.

4. Zmiana stylu życia

Czyli to, co najtrudniejsze… Zwiększona aktywność fizyczna, dieta o mniejszej zawartości węglowodanów, soli i konserwantów oraz kontrola masy ciała pomoże sprawić, by cellulit był mniej widoczny.

Terapie, które mogą zadziałać

1. Karboksyterapia

Podczas tej procedury dwutlenek węgla (CO2) jest wprowadzany tuż pod skórę. Dwutlenek węgla powoduje zmniejszenie miejscowego pH i hiperkapnię (nadmiar CO2), skutkiem czego mięśnie gładkie się rozluźniają, a naczynia krwionośne poszerzają. Zwiększa się przepływ krwi przez tkankę tłuszczową. Uważa się, że karboksyterapia działa na:

• poprawę mikrokrążenia i przepływu limfy,
• poprawę kolorytu skóry,
• redukcję tkanki tłuszczowej, 
• poprawę elastyczności skóry. 

Ponadto, iniekcje CO2 powodują przebudowę kolagenu [7].

Cena: ok. 200 zł/obszar ciała

2. Radiofrekwencja (RF)

RF doprowadza do „podgrzania” cellulitu. Energia elektryczna jest przekształcana w energię cieplną. Dzięki temu, że wykorzystywana jest energia elektryczna, a nie świetlna, dochodzi do mniejszego uszkodzenia komórek barwnikowych – melanocytów.  W RF poprzez mocne ogrzewanie tkanek wywoływany jest szok termiczny, który prowadzi do pobudzenia procesów regeneracji i przebudowy struktury kolagenowej. Zmniejsza się wiotkość skóry szyi, pośladków czy ud [8].

Jakie rodzaje RF wyróżniamy?

a) radiofrekwencja monopolarna (MRF)

np. Exilis Elite. Cena: 150 – 400 zł, w zależności od wybranego obszaru ciała.

b) radiofrekwencja bipolarna (BRF)

Jedną z pierwszych technologii zatwierdzonych przez FDA w leczeniu cellulitu jest kombinacja BRF, światła podczerwonego (IR) oraz masażu. Dzięki wykorzystaniu różnych technik wymagane jest wykorzystanie mniejszej energii. Każda sesja terapeutyczna trwa około 20-30 minut na bok ciała i zaleca się, aby zabiegi odbywały się raz na 4 do 6 tygodni [8,9].

np. Velasmooth. Cena: 100 – 300 zł w zależności od wybranej okolicy ciała.

c) radiofrekwencja wielobiegunowa

Często spotyka się połączenie tego rodzaju RF z innymi technikami oraz drenażem limfatycznym. Dzięki temu po uwolnieniu zawartości komórek tłuszczowych można je usunąć z organizmu przez układ limfatyczny [8].

np. Venus Legacy  (RF, pulsacyjne pola magnetyczne i drenaż limfatyczny). Cena: 400 – 1000 zł, w zależności od wybranego obszaru.

d) radiofrekwencja mikroigłowa

Połączenie dwóch technik – RF i mezoterapii mikroigłowej (mikronakłuwania). Energia cieplna rozprowadzana jest na głębokości wkłucia igły, czyli wewnątrz skóry właściwej [8]. 

np. Attiva. Cena: 600 – 1500zł, w zależności od wybranego obszaru

3. Zogniskowane ultradźwięki z wizualizacją (Microfocused Ultrasound With Visualization, MFU-V)

MFU-V to metoda na bezinwazyjne podniesienie i napięcie luźnej skóry. Impulsy energii dostarczane są do tkanki podskórnej i ogrzewają ją do temp. co najmniej 65°C.  W tej temperaturze kolagen ulega denaturacji i kurczy się, powodując napięcie skóry. Ponadto, dochodzi wtedy do aktywacji kaskady gojenia się ran. Dzięki podglądowi (wizualizacji) można dokładnie określić miejsce przyłożenia danej energii, unikać naczyń krwionośnych i kości, a więc procedura jest bezpieczniejsza. Autorzy licznych badań ocenili, że skutki tego zabiegu są najbardziej widoczne u nie-otyłych pacjentów. Jedynym urządzeniem zatwierdzonym przez FDA, z wskazaniem to bezinwazyjnego liftingu skóry, jest Ultherapy [8,10].

Cena: nie znalazłyśmy oferty Ultherapy w leczeniu cellulitu w polskich gabinetach.

4. Kremy na cellulit

Kremy na cellulit mogą poprawić wygląd skóry, ale nie oszukujmy się – efekty nie będą trwałe. Dla uzyskania efektów konieczne jest codzienne stosowanie wybranego produktu. Istnieją naukowe doniesienia na temat działania m.in.:

• kofeiny, teofiliny, aminofiliny 
• retinoidów,
• ekstaktów roślinnych [8].

Pewnie zastanawiacie się, w jaki sposób czynniki stosowane zewnętrznie, miejscowo, mogą zmniejszyć cellulit. Otóż uważa się, że stymulują one skórne mikrokrążenie i produkcję nowego kolagenu. Poza tym substancje te mogą zmniejszać poziom stanu zapalnego, a tym samym produkcję wolnych rodników. Mówi się też o ich wpływie na zmniejszenie lipogenezy, choć niewiele badań potwierdziło skuteczność stosowania miejscowo witamin A, C lub E [8].

a) Kofeina

Mimo tego, że kofeina jest zawarta w licznych antycellulitowych specyfikach, dowody naukowe na jej skuteczność są nieznaczne. Przekonanie o właściwościach kofeiny opiera się na hipotezie, że przenika ona przez skórę i tkankę podskórną i zmniejsza lipogenezę [11].

W produktach kosmetycznych kofeina jest zazwyczaj dostępna w stężeniu 3% [12]. Dla lepszego dostarczenia kofeiny wgłąb skóry można zastosować ją w formie mikrocząsteczek w połączeniu z kwasem hialuronowym. W badaniu z 2018r. wykazano, że kumulacja kofeiny może być wtedy nawet dwukrotnie większa [13].

Kawowa łuska srebrzysta (ang. coffee silverskin) to jedna z błon otaczających 2 przylegające do siebie ziarna kawy. Jest jedynym produktem ubocznym podczas procesu prażenia kawy. Zawartość kofeiny w łusce wynosi około 10 mg/g, czyli 3,5 razy mniej niż w większości napojów kawowych. Bądźmy zero-waste i wykorzystajmy łuski srebrzyste na skórze! Wykazano, że po umieszczeniu tej łuski w nanocząsteczce, ma ona zdolność do przenikania przez barierę skóry [14].

Cena preparatów z kofeiną: od 22 zł.

b) Retinoidy

Uważa się, że retinoidy poprawiają wygląd cellulitu poprzez zwiększeniu grubości skóry, stymulację syntezy nowych naczyń krwionośnych oraz elementów tkanki łącznej, jak również poprzez zwiększenie liczby aktywnych fibroblastów.  Aby zauważyć efekty, należy stosować retinoidy przez 6 miesięcy lub dłużej [15]. 

Cena preparatów z retinoidami: od 49 zł.

5. Mezoterapia

Mezoterapia polega na iniekcjach podskórnych lub śródskórnych. 

a) miejscowe iniekcje enzymów 

W pozbyciu się cellulitu pomaga wstrzyknięcie takich enzymów jak np. kolagenaza. „Rozkłada” ona przegrody kolagenowe. Jest to jednak terapia w zaawansowanych stadiach cellulitu i dla wytrwałych, ponieważ wymaga wielu iniekcji powtarzanych co ok. 3 tygodnie. W wielu preparatach kolagenaza jest tylko jednym ze składników i nie wiadomo, jaka jest jej dokładna zawartość. Aktualnie trwają badania kliniczne nad stosowaniem kolagenazy otrzymywanej z hodowli bakterii Clostridium histolyticum w leczeniu cellulitu [8,16].

Np. PB Serum High (kolagenaza to jeden ze składników). Cena: ok. 1400 zł.

b) miejscowe iniekcje wypełniaczy 

Kwas polimlekowy (PLLA, Sculptra) czy hydroksyapatyt wapnia (CaHA, Radiesse) to wypełniacze biostymulujące. Ich cząsteczki stymulują rozwój naturalnych włókien kolagenowych. 

W jednym z badań wykazano, że połączenie dwóch technik – iniekcji hydroksyapatytu wapnia i zogniskowanych ultradźwięków z wizualizacją (o nich przeczytacie poniżej) – daje dobre rezultaty w leczeniu cellulitowych wgłębień i zwiotczenia skóry ud i pośladków.  

O czym warto pamiętać? Jeśli decydujemy się na wykorzystanie technik łączonych, najpierw wykonujemy zabieg urządzeniem wykorzystującym energię, np. RF. Bezpośrednio po zabiegu można wtedy podać wypełniacze biostymulujące. Jeśli zmienimy kolejność i najpierw podamy wypełniacz, musimy odczekać pomiędzy procedurami 1 miesiąc [8, 17]. 

Mimo obiecujących wyników, dla pełnej oceny skuteczności i bezpieczeństwa tych preparatów, potrzebujemy dalszych, dobrze zaprojektowanych badań klinicznych.

Np. Sculptra – cena za amp: 1800 – 2600 zł; Radiesse – cena za amp. 1600 – 2600 zł.

Terapie, których efektów nie jesteśmy pewne

1. Doustna suplementacja

Opinie na ten temat są sprzeczne. Niektórzy naukowcy donoszą, pomogą antyoksydanty zawarte m.in. w winogronach, miłorzębie japońskim czy oleju z ogórecznika. Nieliczne badania mówi,że picie soku z aronii może poprawić mikrokrążenie zwiększyć syntezę kolagenu i elastyny [9].

2. Kriolipoliza 

Jest to zatwierdzona przez FDA technika mrożenia tkanki podskórnej a co się z tym wiążę – uszkadzania i zmniejszania objętości komórek tłuszczowych. Chłodzący aplikator przykładany jest do skóry na okres 1 godziny [18]. Usunie drobne skupiska tłuszczu, ale czy jest skuteczny w przypadku cellulitu?

np. Coolsculpting. Cena: 750 – 2500 zł w zależności od wybranego obszaru.

3. IPL (Intense pulsated light)

Przypuszcza się, że technika ta stymuluje produkcję kolagenu i pomaga uzyskać bardziej jędrną skórę.  Za jej pomocą dochodzi do powstania uszkodzeń skóry, które następnie są naprawiane, a kolagen przebudowywany. W związku z tym, że IPL działa tylko na głębokości skóry i nie ma wpływu na włókniste przegrody, efekty nie są ani trwałe, ani spektakularne [19]. 

Pomimo wielu podejść do tematu leczenia cellulitu i ogromu badań naukowych, do tej pory żadna z metod nie okazała się być skuteczna w długoterminowej perspektywie. Zabiegi mogą poprawić wygląd skóry w zadowalającym stopniu, ale nie zlikwidują go całkowicie. Wymagałoby to ogromnej przebudowy tkanek. Co się sprawdza najlepiej? Techniki łączone, np. metodami wykorzystującymi energię i mezoterapia, lub też fale akustyczne w połączeniu z laserem 1440nm [9]. O czym warto pamiętać, to by przed każdym zabiegiem kosmetycznym – niekoniecznie medycznym – skonsultować się z lekarzem, który rozumie genezę problemu i pomoże dobrać odpowiednią terapię.  To on dokona klasyfikacji cellulitu i kwalifikacji do zabiegu. Poinformuje też o przeciwwskazaniach do proponowanych metod leczenia.

Wymienione przez nas propozycje to na pewno nie wszystkie metody usuwania lub zmniejszania widoczności cellulitu. Ciągle pracuje się nad nowymi rozwiązaniami. Ale czy w przypadku, gdy ma go ok. 90% kobiet, cellulit jest czymś czego mamy się wstydzić?

Artykuł Jak się pozbyć cellulitu? pochodzi z serwisu Blog o zdrowiu | Blog o urodzie - Ageless | Naukowy Anti aging.

1. Kiedy świat po raz pierwszy usłyszał o cellulicie?

Cellulit został opisany po raz pierwszy na początku XX wieku. Inaczej nazywamy go skórką pomarańczową lub “cottage cheese” [2].

2. Jak wygląda cellulit?

Jest to nierówna, pofałdowana powierzchnia skóry, charakteryzująca się obecnością guzków i zgrubień [3].

3. Cellulit a cellutitis – czy to to samo?

Nie! Cellulitis to zapalenie skóry i podskórnej tkanki łącznej, najczęściej wywołane przez infekcję bakteryjną. Objawy to m.in. silne zaczerwienienie i bolesność skóry, pojawia się też uczucie pieczenia [4].

Cellulit to nie choroba, tylko niemalże normalne, niezapalne zjawisko degeneracyjne. Wgłębienia skóry występują fizjologicznie i przeszkadzają nam tylko w aspekcie estetycznym. 

4. Gdzie może występować cellulit?

Może on dotknąć tych obszarów ciała, gdzie występuje podskórna tkanka tłuszczowa. Najczęściej jednak spotykany jest na nogach – zewnętrznej części ud – i na pośladkach. Rzadziej zaobserwujemy go wokół pępka, na piersiach, na rękach (tylnej części ramion), na szyi oraz na łydkach [2].

5. Jak powstaje cellulit?

Na powstawanie cellulitu składają się predyspozycje genetyczne, zaburzenia metaboliczne i biochemiczne. Nie ma prostej odpowiedzi na to pytanie, hipotez jest wiele i wciąż są ewaluowane. Oto niektóre z nich. 

Gospodarka hormonalna

Co może gołym okiem na to wskazywać? Fakt, że cellulit zaczyna się pojawiać po okresie dojrzewania. Zaostrzają go m.in. ciąża, karmienie piersią, miesiączkowanie. Możemy winić za to estrogeny – stymulują lipazę lipoproteinową i utrudniają lipolizę, przez co rozkład tkanki tłuszczowej jest utrudniony i dochodzi do jej przerostu [3]. Nasilenie syntezy tłuszczu wpływa na przerost komórek tłuszczowych, zmiany ich kształtu i wielkości ;( 

Przegrody łącznotkankowe

Prostopadle do powierzchni skóry istnieją włókniste przegrody zbudowane z kolagenu (widoczne na zdjęciu “septae”). Ich grubość jest różna, a rozmieszczenie niesymetryczne. Im bardziej stwardniałe są te przegrody i większa jest ich ilość, tym bardziej widoczny cellulit. Do pogrubienia i stwardnienia przegród predysponuje utrzymujący się obrzęk, zastój w naczyniach krwionośnych i niedotlenienie [5]. Podczas stania, szczypania lub w wyniku aktywnych skurczów mięśni tłuszcz otaczający te przegrody „wystaje na zewnątrz” – tworzą się tzw. przepukliny tłuszczu. Daje to obraz wgłębień i uwypukleń w skórze [6]. Aby łatwiej było to sobie wyobrazić, można to porównać do tzw. gniotka antystresowego (nie, to nie jest wpis sponsorowany ;P).

źródła: link, link.

Komórki tłuszczowe, czyli adipocyty

Adipocyty w obszarze podatnym na powstawanie cellulitu zachowują się inaczej, niż w innych obszarach ciała 🙁 Są bardziej odporne na lipolizę, czyli rozkład tłuszczów. Komórki tłuszczowe w udach i pośladkach mają dużą ilość receptorów (a dokładniej – receptorów adrenergicznych), które przeciwdziałają ich rozkładowi [7,8].

6. Czy mężczyźni mają cellulit?

Rzadko, ale tak! Cellulit występuje u 2% mężczyzn [6]. Uważa się, że krążące androgeny mogą hamować jego powstawanie. Gdy androgenów jest za mało, czyli np. wtórnie do estrogenowej terapii raka prostaty, zespołu Klinefeltera czy też kastracji, może pojawić się cellulit [5].

Ponadto, tkanka łączna w okolicach ud i pośladków jest u mężczyzn ułożona w inny wzór niż u kobiet. Pamiętacie przegrody, o których pisałyśmy wcześniej? U mężczyzn występuje krzyżująca się struktura włókien i utrudnione jest tworzenie się grubych przegród włóknistych i wnikanie tłuszczu z tkanki podskórnej do skóry [2]. Przyznacie, że to niesprawiedliwe ;(

7. Jakie są przyczyny powstawania cellulitu?

Niestety, nie mamy wpływu na większość czynników sprzyjających powstawaniu cellulitu. Płeć, wiek, predyspozycje genetyczne czy rasa są niezależne od nas. Istnieje jednak kilka czynników, na które mamy wpływ i możemy sprawić, że cellulit będzie bardziej lub mniej widoczny [7,9,10]. Jesteście ciekawe, co do nich zaliczamy? 

a. Czynniki, na które nie mamy wpływu

• płeć – kobiety;

• wiek – normalne zmiany fizjologiczne i anatomiczne zachodzące po okresie dojrzewania. Niestety, może wystąpić w młodym wieku. Ścieńczenie naskórka zachodzące wraz z wiekiem nasila jego intensywność;

• predyspozycje genetyczne;

• rasa – występuje częściej u kobiet rasy białej niż u Azjatek czy Afroamerykanek; 

b. Czynniki, na które mamy wpływ

• podskórna tkanka tłuszczowa – gdy jej więcej, cellulit jest bardziej widoczny. Fakt występowania cellulitu nie zależy od masy ciała, mają go nawet modelki w rozmiarze XXS. Ale zwiększenie masy ciała, nadwaga i otyłość, sprawią, że będzie łatwiej zauważalny;

• dieta;

• siedzący tryb życia – długotrwałe siedzenie i / lub stanie może utrudniać krążenie krwi, powodując zastój i zmiany mikrokrążenia w obszarze podatnym na cellulit. Dochodzi do wtórnego niedotlenienia i niedokrwienia tkanki tłuszczowej. Odpowiadając na pytanie czy bieganie zwalcza cellulit – tak, może zmniejszyć jego widoczność 🙂

• ciąża – gwałtowny wzrost niektórych hormonów, takich jak prolaktyna i insulina, oraz wzrost ogólnej objętości płynów ustrojowych i ich zatrzymanie oraz lipogeneza mogą stymulować cellulit;

• alkohol – spożycie alkoholu stymuluje lipogenezę i prowadzi do odwodnienia organizmu, skutkując niewłaściwym i nadmiernym magazynowaniem tłuszczów;

• tytoń – palenie papierosów powoduje znacznie większe ilości wolnych rodników w organizmie i skurcz małych naczyń krwionośnych. Skutek: miejscowe zaburzenia mikrokrążenia.

8. Cellulit a antykoncepcja

Tabletki antykoncepcyjne mogą nasilać cellulit. Wynika to ze zmian w gospodarce hormonalnej. Ciąża, zmiany w cyklu miesiączkowym, stosowanie antykoncepcji i hormonalnej terapii zastępczej prowadzi do zmiany stężenia estrogenu i struktury kolagenu [2,3]. Poza tym, estrogen sprzyja gromadzeniu tłuszczu, o czym przeczytacie w punkcie 6 🙂

9. Jak dieta wpływa na cellulit?

Dieta bogata w węglowodany może powodować hiperinsulinemię. Prowadzi to do wzrostu zawartości tłuszczu w organizmie, zwiększając w ten sposób rozwój cellulitu. Podobny efekt mają produkty o dużej zawartości soli i konserwantów [10].

10. Jakie są stopnie zaawansowania cellulitu?

Istnieje wiele klasyfikacji cellulitu, można się w nich nieco pogubić. Przedstawiamy jedną z nich, na którą często powoływały się prace naukowe – dzielącą go na cellulit 1-, 2-, 3-go stopnia zaawansowania [6].

PS. Cellulit zawsze ocenia się pozycji stojącej 😉 

11. Co wygląda podobnie do cellulitu?

Trzeba uważać, aby nie pomylić cellulitu z niżej wymienionymi jednostkami chorobowymi:

• lipoatrofia – zanik podskórnej tkanki tłuszczowej – może występować jako wynik urazu, pourazowa martwica tłuszczu, po zastrzykach sterydowych lub podczas usunięcia nadmiernej ilości tkanki podskórnej podczas liposukcji [6].  
• uogólniony obrzęk, obrzęk limfatyczny, otyłość –  w wyniku upośledzonego mikrokrążenia i drenażu limfatycznego na powierzchni skóry można zauważyć naprzemienne wgłębienia i wyniosłości.
• występujące pod pośladkami wybrzuszenia lub fałdy, nazywane często „banana roll”, są wynikiem obecności podpośladkowych pasm powięziowych, które uwydatniają obecną poniżej pośladków tkankę tłuszczową [11].

12. Czy cellulit zniknie po utracie masy ciała?

I tak i nie. To prawda, że w większości przypadków utrata masy ciała wiąże się ze zmniejszeniem widoczności cellulitu. Nie jest to jednak reguła. Czasem nagła utrata wielu kilogramach może mieć odwrotny skutek, skóra staje się bardziej luźna i może dojść do uwydatnienia cellulitu [12].

13. Jak inaczej mówi się na cellulit?

Słowo “cellulit” brzmi złowrogo i jest znane każdej z nas. A jakie są jego inne, mniej znane nazwy [2]?

• lipodystrofia ginekomastyczna,
• liposkleroza guzkowa,
• panikulopatia obrzękowo-zwłóknieniowo-stwardnieniowa,
• panikuloza,
• obrzęk tłuszczowy,
• dermopanniculosis deformans,
• status protrusus cutis.

W tym poście odpowiadamy na pytanie, które zadawałyście najczęściej – JAK GO LECZYĆ? Temat jest tak obszerny, że postanowiłyśmy napisać o tym osobny post. Opowiemy o wszystkich metodach leczenia, od kremów antycellulitowych do zabiegów chirurgicznych. Co, jak i na jak długo działa? Zapraszamy do przeczytania!

Artykuł Cellulit w pytaniach i odpowiedziach pochodzi z serwisu Blog o zdrowiu | Blog o urodzie - Ageless | Naukowy Anti aging.

Czas na trochę prywaty 🙂 Inspiracją do napisania tego postu był prezent od Mikołaja (patrz Marta). W tym roku dostałam mój pierwszy krem z retinolem. Pomyślałam, że będę pięknie wyglądać na Święta i Sylwestra i … i tu zaczął się problem. Czytałam wcześniej wiele publikacji naukowych i wpisów blogowych na temat retinolu; wiedziałam, że zadziała. Za mało jednak skupiłam się na fragmentach o tym, jak należy go stosować. Popełniłam większość kardynalnych błędów i dlatego postanowiłam się z Wami nimi podzielić, ponieważ przy złym użytkowaniu retinolu można sobie naprawdę zaszkodzić.

Od trądziku do redukcji zmarszczek

Co ciekawe, chociaż kwas retinowy jest jednym z głównych składników rynku przeciwstarzeniowego, pierwszym jego wskazaniem było leczenie trądziku oraz łuszczycy [2]. 

Wkrótce po tym, jak pacjenci z trądzikiem zaczęli stosować kwas retinowy, zauważono, że znacznie poprawia on również wygląd skóry. Już w roku 1984 roku badania Kligmana i in. nad wpływem retinoidów na typowe oznaki starzenia się skóry podbiły przemysł przeciwstarzeniowy [3]. Do dzisiaj większość wytycznych odnośnie stosowania retinoidów opiera się właśnie na pracach Kligmana [4]. Badania te wykazały pozytywny ich wpływ na pogrubienie skóry, zwiększenie produkcji kolagenu, elastyny oraz zwiększenie angiogenezy (powstawania nowych naczyń krwionośnych). Pacjenci zauważyli również redukcję zmarszczek, większą elastyczność skóry i jej poprawiony koloryt [5].

Czym są retinoidy?

Retinoidy to kwasowe pochodne witaminy A. Wyróżniamy ich trzy generacje:

Pierwsza generacja:

• alitretynoina (kwas 9-cis-retinolowy; ma zastosowanie w mięsaku Kaposiego u chorych w przebiegu zakażenia HIV oraz w ciężkim przewlekłym wyprysku rąk),
• retinaldehyd,
• retinol,
• izotretynoina (kwas 13-cis-retinowy; w formie doustnej stosowana jest jako lek w ciężkich postaciach trądziku),
• tretynoina (kwas retinowy).

Druga generacja:

• acytretyna (stosowana doustnie u pacjentów z rozległą łuszczycą oporną na inne formy terapii, ciężką postacią rybiej łuski i chorobą Dariera).

Trzecia generacja:

• adapalen,
• beksaroten,
• tazaroten [6].

Retinoidy to temat – rzeka i można by o nich napisać co najmniej kilka artykułów. Dziś skupimy się na retinolu w kosmetykach, które możemy kupić na własną rękę. Jeśli zaciekawi Was temat, napiszemy również o pozostałych retinoidach 🙂

Retinol – co to jest?

Retinol jest najsilniejszą pochodną witaminy A dostępną bez recepty. Substancją czynną retinoidów dostępnych z przepisu lekarza jest kwas retinowy (np. Retin-A, Locacid, Atrederm). Inaczej jest w przypadku retinolu – jest on przekształcany w kwas retinowy dopiero w naszej skórze.

Nie oznacza to jednak, że jest mniej skuteczny niż preparaty dostępne na receptę 🙂 Badania wykazały, że możemy uzyskać podobne korzyści, ale może zająć nam to nieco więcej czasu (około 12 tygodni) [7]. Wiadomo również, że retinol jest mniej drażniący dla skóry. Oprócz retinolu na rynku dostępne są też słabsze produkty zwane pro-retinolami. Nazwy, pod jakimi się kryją, to palmitynian retinylu, octan retinylu, czy linoleinian retinylu.

Działanie retinolu

Pierwszym efektem, jaki zauważymy po stosowaniu preparatów z retinolem, będzie szybsze złuszczanie się naskórka [8]. Oczywiście samo złuszczanie nie spowoduje, że skóra będzie wyglądać lepiej. Ten efekt pomaga jedynie w likwidacji przebarwień. Wtedy właśnie wiele osób porzuca stosowanie retinoidów. Okazuje się jednak, że te związki działają na znacznie głębszym poziomie, wpływając na ekspresję genów i indukcję biosyntezy kolagenu w skórze. Jednocześnie utrudniają syntezę enzymów degradujących kolagen pod wpływem promieniowania UV [9]. O kolagenie w skórze pisałyśmy tutaj – klik. 

Miejscowa aplikacja retinolu powoduje również indukcję glikozaminoglikanów (GAG) w skórze. GAGi przyczyniają się nie tylko do poprawy stanu nawodnienia skóry, ale również do wzmocnienia bariery naskórkowej i zwiększenia odporności skóry na działanie szkodliwych czynników zewnętrznych. Ponadto, retinol przyczynia się do tworzenia nowych naczyń krwionośnych w skórze, co poprawia jej koloryt. Jednak, żeby zobaczyć pierwsze efekty retinolu objawiające się spłyceniem zmarszczek trzeba regularne go stosować przez okres od trzech do sześciu miesięcy [10]. Inne badanie kliniczne również potwierdza, że ​​0.1% preparat retinolu stosowany przez 52 tygodnie może znacznie poprawić objawy fotostarzenia skóry, objawiając się zwiększoną ekspresją prokolagenu typu I, hialuronianu oraz markerów związanych z proliferacją fibroblastów [11]. 

Retinol a ciąża i karmienie piersią

Bardzo ważną informacją jest fakt, że retinoidy nie są zalecane kobietom w ciąży (doustne dawki witaminy A są szkodliwe dla rozwijającego się płodu), a także kobietom karmiącym [12]. Jednak w dużej meta-analizie dotyczącej stosowania kremów z retinoidami nie potwierdzono takiego związku [13]. Uważamy, że bezpieczeństwo to podstawa i podpisujemy się pod stwierdzeniem, że retinoidów (w tym retinolu) w ciąży i w czasie laktacji nie stosujemy. Oprócz wyżej wymienionych stanów krem z retinolem może być stosowany przez każdego, kto dostrzega pierwsze oznaki starzenia się skóry, nawet na bardzo wczesnym etapie. Trzeba pamiętać jednak o tym, że związek ten może być drażniący dla osób o wrażliwej skórze (oj prawda☺), ale możemy również przyzwyczaić naszą delikatną cerę do jego działania. 

Kiedy stosować retinol?

Wiele osób stosuje retinol w nocy. Eksperci twierdzą, że to powszechny mit, że nie można używać retinolu w ciągu dnia. Niestety nie znalazłyśmy publikacji, które jasno mówią, jak i kiedy stosować retinol i w związku z tym dla bezpieczeństwa rekomendujemy stosowanie ich w nocy. Zdecydowana większość prac w bazie Pubmed dotyczy kwasu retinowego i ciężko znaleźć najnowsze wytyczne stosowania retinolu. Prawdą jest, że retinoidy rozkładają się w świetle słonecznym. W obawie przed promieniowaniem słonecznym i ryzykiem utraty właściwości kosmetyków są one umieszczane w nieprzezroczystych opakowaniach i lepiej je aplikować w nocy [14]. Dlatego też stosowanie retinolu latem nie jest dobrym pomysłem. Niemniej jednak zawsze pamiętajmy o stosowaniu kremu z filtrem przeciwsłonecznym (im wyższy SPF tym lepiej). Tu także pojawiają się głosy, że to powszechny mit, ale my polecamy Wam stosowanie filtrów UVA i UVB przez cały rok (klik), najlepiej SPF 50. Dodatkowo musimy pamiętać o nawilżaniu skóry.

Jakie są stężenia retinolu w kosmetykach?

Jeśli jesteś posiadaczką wrażliwej skóry, można zacząć od stosowania retinolu co trzecią noc i sukcesywnie zwiększać częstotliwość zaczynając od kosmetyków z niższym stężeniem. Na rynku kosmetycznym mamy całą gamę kosmetyków z retinolem. Zakres stężeń jest bardzo duży. Znalazłyśmy kremy zawierające retinol zawierające go w stężeniu 0,05%, 0,15%, 0,2%, 0,3%, 0,4%, 0,5%, 1% a nawet 2%. W stężeniu 4% możemy go znaleźć w preparatach stosowanych w gabinetach kosmetycznych. Ważnym aspektem są tez dodatki do kremów z retinolem. Podpowiemy, że połączenie retinolu i witaminy C, kwasu ferulowego czy niacynamidu jest świetnym rozwiązaniem. Na pewno napiszemy więcej o tych substancjach w kolejnych postach. Większość ekspertów rekomenduje, żeby zacząć przygodę z retinolem od stężeń 0.2-0,3%. Wg Komitetu Naukowego ds. Bezpieczeństwa Konsumentów (SCCS) stosowanie retinolu w kremach do twarzy /rąk w stężeniu 0,3% jest uważane za bezpieczne [15].

Czy retinol ma jakieś wady?

Bardzo często po zastosowaniu retinoidów obserwuje się tak zwaną „reakcję retinoidową”, charakteryzującą się zaczerwienieniem, pieczeniem i złuszczaniem naskórka w miejscu ekspozycji [16]. Ponadto retinol cechuje się niestabilnością, co sprawia trudności w stosowaniu go w recepturze kosmetycznej. Musimy również pamiętać, że nie znamy jeszcze długofalowych efektów stosowania tych związków na zdrowej skórze.

Bakuchiol -roślinny retinol?

Istnieje także bezpieczna alternatywa retinolu: bakuchiol. Naukowcy udowodnili, że ten ekstrakt roślinny naśladuje działanie retinolu. Bakuchiol pochodzi z nasion i liści Psoralea corylifolia, czyli rośliny Bakuchi, tradycyjnie stosowanej w medycynie ajurwedyjskiej i chińskiej do leczenia chorób skóry. W jednym z badań osoby, które stosowały bakuchiol dwa razy dziennie przez okres 12 tygodni, zauważyły ​​znaczne spłycenie zmarszczek, poprawę pigmentacji, elastyczności i jędrności skóry. Wykazano, że bakuchiol działa w podobny sposób jak retinol. Również stymuluje produkcję kolagenu, ale jego stosowanie nie wiążę się   z taką ilością podrażnień [17].

Ile retinolu nakładać na twarz?

Jaka ilość kremu z retinolem jest wystarczająca, aby pokryć całą twarz? Jak zalecał prof. Kligman – wielkość ziarna groszku jest w pełni wystarczająca. Wtedy 30 ml kremu wystarcza na około 3-4 miesiące, przy stosowaniu co noc.  Ja niestety zastosowałam znacznie więcej:(

Przyzwyczajajmy jednak naszą skórę do retinoidów. Zacznijmy je używać powoli – co drugą lub trzecią noc. Ja chciałam szybkiego efektu i zastosowałam aplikację codzienną:( Oj, nie polecam. Po aplikacji musimy pamiętać o bardzo dobrym nawilżeniu skóry i ochronie przeciwsłonecznej.

Czy warto inwestować w retinol w kremie?

Zdecydowanie tak. Należy jednak robić to z dużą ostrożnością. Wybrać krem sprawdzonej marki, odpowiednio go przechowywać i powoli przyzwyczaić skórę do drażniącego działania. Retinol możecie znaleźć w kosmetykach takich jak krem do twarzy,  serum, olejek, czy krem pod oczy. Pamiętajcie również o okolicy szyi i dłoniach- to one często zdradzają nasz wiek. Możecie również zdecydować się na profesjonalną kurację z retinolem na przebarwienia i blizny w gabinecie kosmetycznym. Cena dobrych kremów z retinolem waha się od 80 zł do 2000 zł. W internecie znajdziecie wiele informacji i poleceń konkretnych kosmetyków. My z pełną rekomendacją możemy Wam polecić świetne profile na instagramie: dr Niny Wiśniewskiej i inti_skin. Jeśli ktoś jednak obawia się skutków ubocznych stosowania retinolu może zawsze wybrać krem z bakuchiolem.

Artykuł Retinol – pogromca zmarszczek pochodzi z serwisu Blog o zdrowiu | Blog o urodzie - Ageless | Naukowy Anti aging.